|
Praca zbiorowa |
||||||||||||||||||||||||
Synopsis " Cywilizacji 偶ydowskiej " Feliksa Konecznego [Synopsis of " The Jewish Civilisation" by Feliks Koneczny] zosta艂 wydany w Londynie w 1975 r., w j臋zyku angielskim, przez Komitet Po艣miertnej Publikacji Prac Konecznego [Committee for Publication of Koneczny's posthumous work, c/o J. Giertych (t 1992)]. * * * Wydanie II (wyd. I w j. pol.) -Wydawnictwo WERS Pozna艅 1999 * * * T艂umaczenie z j臋zyka angielskiego zosta艂o wykonane przez Ruch Narodowy. 聽 NOTA OD WYDAWCY [do wydania angielskiego] Niniejsza publikacja jest przeznaczona g艂贸wnie dla tych czytelnik贸w angielskich, kt贸rzy zapoznali si臋 z prac膮 O wielo艣ci cywilizacji wnikliwego polskiego my艣liciela, historyka i filozofa historii, Feliksa Konecznego (1862-1949), kt贸ra w j臋zyku angielskim ukaza艂a si臋 w Londynie w 1962 r. opatrzona wst臋pem Antoniego Hilkmana oraz przedmow膮 Arnolda Toynbee i J臋drzeja Giertycha. Arnold Toynbee pisa艂 o tej ksi膮偶ce w swojej przedmowie: Jest ona jednym z kilku niezale偶nych od siebie studi贸w na du偶a skal臋, kt贸re w ci膮gu ostatnich dw贸ch generacji pojawi艂y si臋 w r贸偶nych cz臋艣ciach zachodniego 艣wiata, a kt贸re dotyczy艂y struktury ludzkich spraw. Koneczny podj膮艂 rozwa偶ania nad podstawowymi pytaniami postawionymi przez nauk臋 o cywilizacjach i doszed艂 do 艣ci艣le sprecyzowanych i cennych wniosk贸w (...). Podchodzi艂 do swoich uog贸lnie艅 z czterech punkt贸w widzenia; z pozycji badacza historii Europy Wschodniej i Azji 艢rodkowej; z pozycji Polaka, rzymskiego-katolika i mieszka艅ca Zachodu (...). Szcz臋艣liwie si臋 z艂o偶y艂o, ze w r贸偶nych miejscach czasu i przestrzeni pojawi艂a si臋 pewna ilo艣膰 my艣licieli zajmuj膮cych si臋 tym problemem z r贸偶nych pozycji. Szcz臋艣liwie si臋 tak偶e z艂o偶y艂o, 偶e jeden z tych g艂os贸w byt g艂osem polskim, jako 偶e Polska ma wiele do przekazania wsp贸艂czesnemu Zachodowi. Tych, kt贸rzy czytali O wielo艣ci cywilizacji mo偶e zaciekawi膰 informacja, 偶e Koneczny rozwin膮艂 i pog艂臋bi艂 idee zawarte w tej ksi膮偶ce (kt贸rej polski orygina艂 ukaza艂 si臋 w Krakowie w 1935 r.) w szeregu kolejnych prac. Niekt贸re z tych prac, napisane po cz臋艣ci w czasie II Wojny 艢wiatowej, a nawet po jej zako艅czeniu, nie mog艂yby zosta膰 wydane w Polsce. Dopiero teraz (w 1973 i 1974 r.) sta艂o si臋 mo偶liwe po艣miertne wydanie w j臋zyku polskim. Ksi膮偶ka streszczona tu w j臋zyku angielskim, Cywilizacja 偶ydowska, zosta艂a napisana w latach 1934-1945. Jej autor by艂 tw贸rc膮 oryginalnej koncepcji rozwoju stosunk贸w mi臋dzyludzkich na przestrzeni wiek贸w. G艂贸wnym wk艂adem autora do tych bada艅 s膮 obserwacje, 偶e cywilizacje nale偶y klasyfikowa膰 przede wszystkim w oparciu o ich stosunek do etyki; 偶e nikt nie mo偶e przynale偶e膰 do dw贸ch cywilizacji i 偶e cywilizacje oddzia艂uj膮ce na siebie wzajemnie s膮 w istocie niezdolne do stopienia si臋 w jedno艣膰. Koneczny uwa偶a艂 tak zwan膮 cywilizacj臋 艂aci艅sk膮 za wyr贸偶niaj膮c膮 si臋 i stoj膮c膮 wy偶ej pod wieloma wzgl臋dami. W jej obr臋bie etyka (si艂y duchowe) rz膮dzi wszystkimi aspektami 偶ycia, nawet sprawami pa艅stwowymi. Etyka jest 藕r贸d艂em praw, kt贸re s膮 formu艂owane a posteriori przez przedstawicieli narodu w oparciu o to, co uwa偶aj膮 za sprawiedliwie b膮d藕 niesprawiedliwie, to jest w oparciu o do艣wiadczenie. Si艂y fizyczne zatem (pa艅stwo) s膮 powo艂ane do wcielenia w 偶ycie praw, a nie do ich formu艂owania. W innych cywilizacjach etyka wywodzi si臋 z praw formu艂owanych a priori. A zatem tylko w cywilizacji 艂aci艅skiej pozycja wobec pa艅stwa jest usprawiedliwiona i uznana za moraln膮. Cywilizacja 艂aci艅ska wyr贸偶nia si臋 tak偶e pod innymi wzgl臋dami. Stworzy艂a poj臋cie narodu jako warto艣ci duchowej, wprowadzaj膮c rozr贸偶nienie mi臋dzy obywatelstwem a narodowo艣ci膮. Mo偶na na kim艣 wymusi膰 obywatelstwo lecz nie narodowo艣膰, poczuwanie si臋 do kt贸rej wymaga wyboru moralnego. W Rzymie po raz pierwszy stworzono prawo publiczne, ostro i zasadniczo oddzielone od prawa prywatnego, a zatem tylko w cywilizacji 艂aci艅skiej jest mo偶liwy rozw贸j uformowanego spo艂ecze艅stwa nie b臋d膮cego ju偶 niezr贸偶nicowanym skupiskiem ludzi. Poczucie i kontrola czasu rozwija si臋 g艂贸wnie w cywilizacji 艂aci艅skiej, co pozwala na u艣wiadomienie sobie istnienia 艂膮czno艣ci mi臋dzy przesz艂o艣ci膮, tera藕niejszo艣ci膮 i przysz艂o艣ci膮, oraz u艣wiadomienie sobie odpowiedzialno艣ci za przej臋te dziedzictwo. Wszystkie kraje, kt贸re w okresie 艣redniowiecza u偶ywa艂y j臋zyka 艂aci艅skiego nale偶膮 zasadniczo do cywilizacji 艂aci艅skiej, cho膰 Europa by艂a te偶 poddawana wp艂ywom innych cywilizacji. Cywilizacja tura艅ska (pochodz膮ca od koczowniczych Mongo艂贸w) przyj臋艂a si臋 w Rosji - w tej cywilizacji przyw贸dca jest 藕r贸d艂em wszelkiego prawa i stoi ponad etyk膮. Cywilizacja bizantyjska, kt贸ra przej臋艂a pewne hellenistyczne i orientalne tradycje czas贸w przedchrze艣cija艅skich, znajdowa艂a si臋 w ci膮g艂ej walce z cywilizacj膮 zachodniego chrze艣cija艅stwa i przewa偶a艂a w wielu krajach europejskich, w tym w Niemczech. Wed艂ug jej poj臋膰 pa艅stwo jest 藕r贸d艂em praw, a zatem polityka nie podlega etyce. Wreszcie cywilizacja 偶ydowska przenikn臋艂a ca艂膮 Europ臋 i wsz臋dzie wycisn臋艂a swoje pi臋tno. W tej cywilizacji 藕r贸d艂em praw jest Pismo 艢wi臋te i komentarze do niego, za艣 etyka jest podw贸jna - inna wzgl臋dem wsp贸艂wyznawc贸w, a inna wzgl臋dem goj贸w. Po sformu艂owaniu swoich pogl膮d贸w na temat, na czym cywilizacje si臋 opieraj膮 i jak je mo偶na klasyfikowa膰, Koneczny przyst膮pi艂 do rozwijania swoich my艣li o znaczeniu etyki w tworzeniu cywilizacji w ksi膮偶ce Rozw贸j moralno艣ci (Lublin 1938 r.). Nast臋pnie opracowa艂 szczeg贸艂owe studia dw贸ch cywilizacji, bizantyjskiej i 偶ydowskiej, a na koniec przygotowa艂 og贸lne podsumowanie swoich my艣li o filozofii historii w nie wydanej jeszcze [wydanej w 1982 r.] pracy Prawa dziejowe. 聽 Tom I CZTERY RELIGIE I. O 藕r贸d艂ach biblijnych Studia biblijne 艣w. Hieronima, kt贸rych owocem sta艂a si臋 wersja 艂aci艅ska znana jako Vulgata, poprzedzi艂y powstanie najstarszej znanej wersji hebrajskiej, Masory, na kt贸rej opiera si臋 wersja protestancka. Samemu nie b臋d膮c badaczem Biblii, autor opiera si臋 na Vulgacie jako na pierwszej wersji. Rzymsko-katolicki Ko艣ci贸艂 wierzy, 偶e Biblia by艂a natchniona przez Boga, lecz nie podyktowana przez Niego, podczas gdy 偶ydzi i protestanci raczej uwa偶aj膮, 偶e jest ona s艂owem Bo偶ym w dos艂ownym rozumieniu. W nast臋pstwie tego Rzym dozwala i organizuje krytyczne studia biblijne, kt贸re podaj膮 w w膮tpliwo艣膰 wiele z historycznej i ludzkiej zawarto艣ci Ksi膮g. Autor zgadza si臋 z takim podej艣ciem do sprawy. II. Pomi臋dzy monolatri膮 a monoteizmem Wszystkie semickie narody mia艂y wsp贸lnego Boga (Elohim, po arabsku EL), Stw贸rc臋 艣wiata opisanego w Ksi臋dze Rodzaju, lecz kiedy 偶ydzi m贸wi膮 o Jahwe, my艣l膮 o bogu Abrahama i Jakuba, izraelskim bogu, kt贸ry zawar艂 przymierze z narodem wybranym, 偶ydami, kt贸ry obieca艂 swojemu narodowi chwa艂臋, sw贸j gniew za艣 skierowa艂 przeciw jego wrogom i ich b贸stwom. Ten b贸g nale偶膮cy tylko do jednego narodu jest monolatryczny a nie monoteistyczny. Biblia obfituje w dowody tego, 偶e 偶ydowska my艣l religijna waha艂a si臋 mi臋dzy monoteizmem, monolatri膮 i politeizmem. Ten ostatni, b臋d膮cy nie 偶ydowskiego pochodzenia, ostatecznie znik艂 na wiek przed narodzeniem Chrystusa w wyniku silnego nacisku ze strony Prorok贸w. Chrze艣cija艅stwo przyj臋艂o monoteistyczne, uniwersalne elementy Starego Testamentu, podczas gdy cywilizacja 偶ydowska opiera si臋 na monolatrii. III. Sakralno艣膰 cywilizacji Dwie cywilizacje sakralne, brami艅ska i 偶ydowska nigdy nie oddzia艂ywa艂y na siebie, a jednak maj膮 wiele wsp贸lnego (rozumowanie a priori, ekskluzywno艣膰, idee o nieczysto艣ci mi臋sa, podejrzliwo艣膰 wobec "艣wieckiej" nauki) co mog艂oby wskazywa膰, 偶e te cechy s膮 w艂a艣ciwe cywilizacjom sakralnym. Sakralno艣膰 nie mo偶e ewoluowa膰, musi by膰 oparta na niezmiennych regu艂ach, a kiedy zaczyna wp艂ywa膰 na wszelkie przejawy 偶ycia, wynikiem tego staje si臋 stagnacja. Hindus chodzi, siedzi, pije, je, pracuje i 艣pi w spos贸b religijny - i tak te偶 robi 偶yd. Biblia obfituje w "boskie" przykazania dotycz膮ce spraw 艣wieckich. Prawo 偶ydowskie nie jest oparte, jak prawo rzymskie, na do艣wiadczeniu, lecz na Pi艣mie 艢wi臋tym, kt贸re jest ustawicznie studiowane w celu uzyskania z niego odpowiedzi na wszystkie kwestie. A zatem 偶ydowska etyka oparta jest na Prawie, a nie prawo na etyce. Ekskluzywno艣膰 odnosi etyk臋 tylko do narodu wybranego. W stosunkach z nie-偶ydami kodeks etyczny przestaje obowi膮zywa膰.
IV. Struktura spo艂eczna Pocz膮tkowo struktura spo艂eczna u koczowniczych 呕yd贸w rozwija艂a si臋 w spos贸b naturalny jako odpowied藕 na okoliczno艣ci zewn臋trzne. Moj偶esz jednak ustali艂 t臋 struktur臋 sakralnie i od tego czasu jest ona sztucznie zachowywana bez zmian, wbrew naturalnym d膮偶eniom. Ilo艣膰 plemion, podzia艂 ziemi, zasady dziedziczenia, przekazywanie przyw贸dztwa, struktura rodzinna i s膮downictwo s膮 ustalone raz na zawsze. Dwa pokolenia po Dawidzie kr贸lestwo 偶ydowskie rozpad艂o si臋 na dwie cz臋艣ci, znaczenie kr贸l贸w zmala艂o, za艣 w艂adza przesz艂a w r臋ce kap艂an贸w (teokracja). V. Golus staro偶ytno艣ci Najpierw Izrael, a potem Judea uleg艂y kolejno Asyrii i Babilonowi, 呕ydzi zostali rozproszeni i od swoich zdobywc贸w nauczyli si臋 handlu. Kiedy w艂adca Persji, Cyrus, pozwoli艂 im wr贸ci膰 do Palestyny, tylko nieliczni gorliwcy religijni tak uczynili, jako 偶e 偶ycie w diasporze okaza艂o si臋 艂atwiejsze. Ich przynosz膮cy im zyski udzia艂 w mi臋dzynarodowym handlu, sta艂 si臋 czym艣 trwa艂ym, najpierw pod panowaniem Babilonu, p贸藕niej Grecji, Arab贸w, a wreszcie w post臋powej dziewi臋tnastowiecznej Europie. Z przyczyn demograficznych sta艂 si臋 trwa艂膮 konieczno艣ci膮, kt贸rej efektem jest penetracja przez 呕yd贸w wszystkich cz臋艣ci cywilizowanego 艣wiata. Z dobrobytem nadesz艂o zainteresowanie wiedz膮 powszechn膮, ale kontakt z greckimi i egipskimi pr膮dami monoteistycznymi nie doprowadzi艂 do zaakceptowania przez 偶yd贸w uniwersalnego Boga, poniewa偶 dbali oni dok艂adnie o zachowanie swojej monolatrycznej ekskluzywno艣ci. Z uniwersalnej wiedzy przej臋li 呕ydzi tylko to, co da艂o si臋 odnie艣膰 do zawarto艣ci Prawa. Zhellenizowali si臋 tylko pod wzgl臋dem j臋zykowym. Gdziekolwiek si臋 osiedlali, r贸wnie偶 w staro偶ytnym Rzymie, byli pocz膮tkowo podziwiani za sw贸j monoteizm i operatywno艣膰, ale wkr贸tce, kiedy wychodzi艂a na jaw ich monolatryczna ekskluzywno艣膰, stawali si臋 pogardzani za swoj膮 nienawi艣膰 do rasy ludzkiej, za brak wynalazczo艣ci, za uchylanie si臋 od p艂acenia podatk贸w i od s艂u偶by wojskowej, za przekupno艣膰. Dosz艂o do prze艣ladowa艅. 呕ydowskie powstania wybucha艂y zawsze w obronie ich prawa do sakralnej ekskluzywno艣ci. Po zniszczeniu Jerozolimy wprowadzono codzienn膮 modlitw臋 o powr贸t z diaspory, ale sama diaspora jest o kilka wiek贸w starsza. 呕ydzi osiedlali si臋 we wszystkich cywilizowanych krajach, ale nigdy nie byli pionierami w艣r贸d prymitywnych lud贸w, takimi jak Fenicjanie, Grecy czy Rzymianie. 呕ydzi monoteistyczni przyj臋li chrze艣cija艅stwo i j臋zyk 艂aci艅ski. Wykluczono ich z monolatrycznej, greckoj臋zycznej spo艂eczno艣ci 偶ydowskiej i poddano prze艣ladowaniom. Talmud rozwin膮艂 si臋 jako ochrona sakralno艣ci 偶yd贸w w diasporze. VI. "Talmud" i karaimstwo Saduceusze uznawali tylko Pi臋cioksi膮g, podczas gdy Faryzeusze uwa偶ali, 偶e tradycja zawiera tak偶e prawdy objawione i z tego wzgl臋du w艂膮czyli do 艣wi臋tych Ksi膮g komentarze do praw powsta艂e mi臋dzy I wiekiem przed Chrystusem a 189 A.D., znane jako Miszna. Szybko Miszna okaza艂a si臋 niewystarczaj膮ca i rabini, m臋偶owie uczeni w prawie, napisali do niej komentarz - Gemar臋. Miszna i Gemara stanowi膮 Talmud. Talmud by艂 nast臋pnie komentowany, a te komentarze s艂u偶y艂y jako podstawa dla dalszych komentarzy. W taki spos贸b nauka 偶ydowska rozwija艂a si臋 w ci膮gu wiek贸w. Nie powsta艂o nic nowego, a jedynie interpretacje Prawa obejmuj膮ce wszystkie sytuacje 偶yciowe, zawsze w imieniu Prawa i pod kar膮 grzechu. Pr膮d saducejski przetrwa艂, karaimi to tacy 偶ydzi, kt贸rzy nie uznaj膮 Talmudu, kt贸rzy wszystkie komentarze opieraj膮 jedynie na Pi臋cioksi臋gu. Wyemancypowali oni swoje kobiety, brali udzia艂 w 艣wieckiej nauce (pod rz膮dami Arab贸w), cz臋sto przejmowali monoteistyczn膮 uniwersalno艣膰 Arab贸w, u偶ywali j臋zyka arabskiego dzi臋ki czemu stali si臋 szerzej oczytani i wzmocnili si臋, podczas gdy talmudy艣ci pisali tylko w j臋zyku aramejskim. Kiedy ostatecznie talmudy艣ci zacz臋li pisa膰 w j臋zyku arabskim w IX wieku, rozpocz膮艂 si臋 z艂oty okres nauki 偶ydowskiej. Trwaj膮c w jedno艣ci talmudzi艣ci zepchn臋li w cie艅 karaim贸w rozdrobnionych na wiele sekt, stosuj膮cych odmienne interpretacje Prawa. Szcz膮tkowe spo艂eczno艣ci karaim贸w nadal istniej膮. Polemiki z karaimami przyczyni艂y si臋 do pog艂臋bienia znajomo艣ci samego Prawa, kt贸re dotychczas spoczywa艂o w cieniu Talmudu. Ostatecznie Majmonides przygotowa艂 wyda艂 uproszczon膮 wersj臋 Talmudu, Miszne Tor臋, kt贸ra pomija艂a, cho膰 nie odrzuca艂a, wiele z orygina艂u. Zacz臋艂y mno偶y膰 si臋 nowe komentarze i powsta艂y streszczenia. Jednym z nich jest Szulchan Aruch. VII. "Szulchan Aruch" Streszczenie znane pod nazw膮 Szulchan Aruch sta艂o si臋 najbardziej znane i og贸lnie uznawane za obowi膮zuj膮ce dla talmudycznych 偶yd贸w. Nie jest ono wcale kr贸tkie, ani pozbawione chaotycznego uk艂adu Talmudu. Odk膮d zosta艂o przet艂umaczone na j臋zyk niemiecki daje ono najlepszy wgl膮d w my艣l 偶ydowsk膮. Autor przedstawia pr贸bki zawarto艣ci Szulchan Aruch - przyk艂ady zasad, kt贸rych stosowania w 偶yciu Szulach wymaga od przestrzegaj膮cych go 偶yd贸w; zasad bardzo specyficznych i bardzo wymagaj膮cych, przypisuj膮cych wszystkim czynno艣ciom sakralne znaczenie. Nawet to streszczenie Talmudu zawiera wiele setek tysi臋cy regu艂. Jest ono o tysi膮c lat m艂odsze ni偶 Talmud, lecz nadal w pe艂ni monolatryczne. VIII. Kaba艂a My艣l 偶ydowska, zar贸wno monoteistyczna jak monolatryczna, opiera艂a si臋 na kreacjonizmie i skutecznie przeciwstawia艂a si臋 azjatyckiemu emanatyzmowi, z kt贸rym cz臋sto si臋 styka艂a. Dopiero na prze艂omie IX i X wieku neoplatonizm wszczepi艂 w my艣l 偶ydowsk膮 emanantyzm. Mesjanistyczne obietnice chwa艂y Izraela wydawa艂y si臋 odleg艂e i niemo偶liwe do spe艂nienia przy takiej ilo艣ci grzech贸w, kt贸r膮 wyszczeg贸lni艂 Talmud i dlatego nowe idee, sugeruj膮ce, 偶e te obietnice mog膮 by膰 spe艂niane cz膮stkowo w postaci cud贸w, sta艂y si臋 poci膮gaj膮ce. W艂adza nad materi膮 za po艣rednictwem z艂ych duch贸w by艂a filozofi膮 dobrze przyjmowan膮 przez masy. Studia nad boskim znaczeniem hebrajskiego alfabetu i imienia Boga - JHWH, badanie atrybut贸w Boga, przerodzi艂y si臋 w nauk臋 okultystyczn膮 (obecnie uprawian膮 tak偶e przez mason贸w). Gra 艣wi臋tymi literami, demonologia, zakl臋cia, opisy Boga, jak r贸wnie偶 gnostyczne idee, stworzy艂y z艂o偶ony system opisany w ksi臋gach kaba艂y: Sefer Jesirah i Zohar. Ta druga wywar艂a wp艂yw na my艣l chrze艣cija艅sk膮. Niekt贸rzy uwa偶ali, 偶e "tr贸jca kabalistyczna" odzwierciedla艂a pewne d膮偶enie w kierunku chrze艣cija艅stwa. Alchemicy i astrologowie zajmowali si臋 wszyscy Kaba艂膮, kt贸ra rozros艂a si臋 poza judaizm. 呕ydowscy astrologowie, oficjalnie pot臋piani za nieprawowierne praktyki, istnieli od czas贸w babilo艅skich, a ich rozkwit jako sekty kabalistycznej nast膮pi艂 w XV, XVI-wiecznej Moskwie. Przyjmowano, 偶e Mesjasz pojawi si臋 okre艣lonego dnia po upadku Rzymu (najpierw cesarskiego a p贸藕niej chrze艣cija艅skiego). Za ka偶dym razem po nie sprawdzeniu si臋 przepowiedni pora nadej艣cia Mesjasza by艂a przesuwana w oparciu o jak膮艣 now膮 interpretacj臋 hebrajskich liter. Nadej艣cie Mesjasza mia艂o by膰 poprzedzone pojawieniem si臋 mesjanistycznych m臋偶贸w. Sabbataj Cewi (1626-1676), kt贸ry w Turcji g艂osi艂 kaba艂臋 bez Talmudu, formalnie przeszed艂 na islam lecz nadal mia艂 wielu 偶ydowskich stronnik贸w i zapocz膮tkowa艂 dynasti臋 mesjanistycznych m臋偶贸w, kt贸rej ostatnim przedstawicielem by艂 Jakub Frank 偶yj膮cy w XVIII-wiecznej Polsce. Najbardziej oddanych i licznych zwolennik贸w zdoby艂a kaba艂a w XVIII-wiecznej Polsce i Litwie. Wielu podejmowa艂o surow膮 pokut臋 i modli艂o si臋 o wczesne nadej艣cie Mesjasza. Salomon Majmon (1754-1800), kabalistyczny uczony, pisa艂 w j臋zyku niemieckim. Autor przytacza przyk艂ady jego zagmatwanego rozumowania. IX. Pylpul i chasydyzm Chasyd znaczy pobo偶ny i grupy przybieraj膮ce takie miano by艂y znane od staro偶ytno艣ci ale nie maj膮 one 偶adnego historycznego zwi膮zku z sekt膮 za艂o偶on膮 przez Juda Chasida w Polsce w ko艅cu XVII wieku. Ta sekta jest odro艣l膮 gnozy opart膮 o d膮偶enie do zapanowania nad si艂ami nadprzyrodzonymi a nawet do narzucania Bogu woli cz艂owieka. Jest ona pochodn膮 kaba艂y. Sto lat wcze艣niej Jakub Polak rozwin膮艂 system talmudycznej kontemplacji po艂膮czonej z wykonywaniem okre艣lonych ruch贸w cia艂a, znanej jako "pylpul". Chasydyzm przej膮艂 pylpul i go rozwin膮艂. Modlitwa sta艂a si臋 radosn膮 czynno艣ci膮, po艂膮czon膮 z ta艅cem itp., prowadz膮c膮 do ekstazy. By艂o to od偶yciem ta艅c贸w rytualnych, do kt贸rych p贸藕niej dopuszczono tak偶e kobiety. Bogu przypisano dwoisto艣膰 p艂ciow膮. Wierzono w w臋dr贸wk臋 dusz. Na Litwie, b臋d膮cej o艣rodkiem nauki hebrajskiej, talmudzi艣ci pot臋pili chasydyzm, kt贸ry przeni贸s艂 si臋 na zach贸d. Chasydzi zdominowali 偶ydowskie spo艂eczno艣ci w Polsce centralnej. Jak zatem wida膰, istnieje cztery lub pi臋膰 religii 偶ydowskich: z Tor膮 bez Talmudu bez kaba艂y (I) z kaba艂膮 (II) z Talmudem bez kaba艂y (III) z kaba艂膮 kaba艂a stara (IV) chasydyzm (V) ale brak jest teologii, kt贸ra by je trwale rozdziela艂a. Jedyn膮 wsp贸ln膮 rzecz膮 jest Tora i wiara w mesjanizm. Nar贸d wybrany zosta艂 wyznaczony do g艂oszenia monoteizmu, lecz zaniedba艂 tego obowi膮zku i przyj膮艂, 偶e jego misj膮 jest zapanowa膰 nad 艣wiatem dla chwa艂y Izraela. Ta wiara zespala 呕yd贸w. X. Wobec islamu i chrze艣cija艅stwa Chrze艣cija艅stwo rozwin臋艂o si臋 w obr臋bie spo艂eczno艣ci 偶ydowskiej i jej religii. Od judaizmu przej臋艂o wiele form religijnych (liturgicznych itp.) jak te偶 Stary Testament, lecz to nigdy nie s艂u偶y艂o jako czynnik sprz臋gaj膮cy mi臋dzy tymi obu religiami. Niewielu spo艣r贸d 偶yd贸w nawraca艂o si臋, a wcze艣ni chrze艣cijanie byli g艂贸wnie Grekami lub prozelitami z hellenizmu. St膮d wiele z chrze艣cija艅skiego ducha jest pochodzenia helle艅skiego. Rzym w roku 63 odr贸偶ni艂 chrze艣cijan od 偶yd贸w. Judaistyczne korzenie chrze艣cija艅stwa s膮 艂atwe do wykazania, ale chrze艣cija艅stwo oddzia艂ywa艂o te偶 na judaizm w takich dziedzinach jak eschatologia czy forsowanie monogamii. W zwyczajach religijnych okresu p贸藕niejszego jest wiele wsp贸lnych element贸w 艣wiadcz膮cych o wzajemnych oddzia艂ywaniach, lecz judaizm nigdy nie oddzia艂ywa艂 na istot臋 doktryny katolickiej. Religia islamska ma wiele wsp贸lnego z judaizmem - cz臋艣膰 z tych wsp贸lnych element贸w jest og贸lnie pochodzenia azjatyckiego, ale inne elementy pojawi艂y si臋 p贸藕niej, a zatem musia艂o wyst臋powa膰 jakie艣 oddzia艂ywanie. Owe wsp贸lne elementy to m.in. pami臋膰 o niekt贸rych wsp贸lnych 艣wi臋tych, studia nad przymiotami Boga, p贸藕niej zarzucone przez islam itp. Tom II NABYTKI GOLUSA W艢脫D CHRZE艢CIJAN XI. Rasa Nie istnieje co艣 takiego jak 偶ydowska rasa. 呕ydzi mieszali si臋 z innymi ludami ju偶 w czasach biblijnych (liczne tego 艣wiadectwa w Pi艣mie 艢wi臋tym). Poligamia i zwyczaj brania kobiet od pokonanych wrog贸w sprzyja艂y hybrydyzacji. Jej kres po艂o偶y艂 dopiero antysemityzm od IV wieku przed narodzeniem Chrystusa, a p贸藕niej te偶 prawa chrze艣cija艅skie, kt贸re zabrania艂y ma艂偶e艅stw mieszanych. Za panowania Maur贸w w Hiszpanii 呕ydzi krzy偶owali si臋 swobodnie i dlatego 呕ydzi hiszpa艅scy rasowo byli odmienni. Po wyp臋dzeniu z Hiszpanii stali si臋 znani jako Sefardejczycy. W krajach protestanckich mieszanie sta艂o si臋 powszechne. Niemieccy 呕ydzi, kt贸rzy przyw臋drowali do Polski, pozostali w izolacji przez najd艂u偶szy okres czasu. Stali si臋 rasowo odr贸偶nialni i s膮 obecnie znani jako Aszkenazejczycy. Na ca艂ym 艣wiecie jest wiele spo艂eczno艣ci 偶ydowskich o r贸偶nej strukturze rasowej, przewa偶nie zbli偶onej do rasy ludno艣ci miejscowej, jak na przyk艂ad w Chinach czy Afryce P贸艂nocnej, ale wsz臋dzie 呕ydzi zachowuj膮 odr臋bn膮 to偶samo艣膰 przez ograniczanie ma艂偶e艅stw mieszanych. 呕ydzi nie zachowali to偶samo艣ci rasowej na wygnaniu, lecz j膮 tam zdobyli. XII. J臋zyki 偶ydowskie Abraham by艂 etnicznie Chaldejczykiem ale przyj膮艂 j臋zyk hebrajski w ziemi Kanaan. W pi艣mie tego j臋zyka nie wyst臋puj膮 samog艂oski i nie by艂o to konieczne p贸ki by艂 to j臋zyk 偶ywy. Kiedy hebrajski sta艂 si臋 wy艂膮cznie j臋zykiem pisanym, r贸偶ne szko艂y zacz臋艂y stosowa膰 rozmaite znaki pomocnicze, kt贸re w ci膮gu kolejnych pokole艅 stawa艂y si臋 coraz bardziej z艂o偶one i trudne do odczytania. W j臋zyku hebrajskim nie wyst臋puj膮 poj臋cia abstrakcyjne. To sta艂o si臋 barier膮 dla jego rozwoju. Pod panowaniem Babilonu 呕ydzi powr贸cili do j臋zyka chaldejskiego i jego odmian. W II wieku przed narodzeniem Chrystusa hebrajski by艂 ju偶 j臋zykiem martwym. Po chaldejskim 呕ydzi u偶ywali j臋zyka greckiego i pisali po grecku, nast臋pnie m贸wili po arabsku, a wreszcie u偶ywali r贸偶nych j臋zyk贸w europejskich, w艣r贸d nich przede wszystkim niemieckiego, kt贸ry zmieszany z hebrajskim i innymi j臋zykami europejskimi sta艂 si臋 j臋zykiem jidisz, u偶ywanym przez wi臋kszo艣膰 wschodnioeuropejskich Aszkenazejczyk贸w. W Misznie j臋zyk hebrajski pe艂en jest nalecia艂o艣ci chaldejskich i greckich, Gemara zosta艂a spisana po chaldejsku. J臋zyki zacz臋艂y si臋 miesza膰. 艢redniowieczny j臋zyk neohebrajski by艂 wersj膮 ulepszon膮 opart膮 na j臋zyku arabskim. Sefardejczycy u偶ywali go r贸wnie偶 po wygnaniu z Hiszpanii. W XIX wieku zacz膮艂 powstawa膰 nowy j臋zyk neohebrajski, przyjmuj膮cy wp艂ywy j臋zyka jidisz. Tradycja wymaga艂a j臋zyka hebrajskiego - cho膰by to mia艂o by膰 niewygodne - wi臋c by艂 on ci膮gle w spos贸b sztuczny ulepszany. Og贸lnie bior膮c, j臋zyk ojczysty jest dla 呕yd贸w kwesti膮 wyboru i 艂atwo zmieniaj膮 oni j臋zyk w trakcie swoich w臋dr贸wek. J臋zyk nie jest w ich cywilizacji elementem spajaj膮cym. XIII. Ocalenie w rozproszeniu Nauka j臋zyka greckiego by艂a zabroniona, ale 偶yj膮c w艣r贸d Grek贸w nie da艂o si臋 przestrzega膰 tego prawa wi臋c je zinterpretowano (aczkolwiek nigdy nie uchylono) w ten spos贸b, 偶e odnosi si臋 ono tylko do Palestyny. To przetar艂o szlak dla omijania innych regu艂 niemo偶liwych b膮d藕 trudnych do przestrzegania w diasporze. Wkr贸tce obowi膮zywa艂a ju偶 tylko ta cz臋艣膰 Prawa, kt贸ra by艂a mo偶liwa do przestrzegania. Nigdzie poza Palestyn膮 nie obowi膮zywa艂o ono w swojej ca艂o艣ci. Tak rozwin臋艂a si臋 geograficzna wzgl臋dno艣膰 religii - nieznana nigdzie poza judaizmem. Rozproszenie sta艂o si臋 atrakcyjne jako ucieczka przed Pi臋cioksi臋giem. Autor przytacza wiele przyk艂ad贸w tej wzgl臋dno艣ci. Najlepiej znana jest sprawa regu艂y m贸wi膮cej, 偶e wszelkie d艂ugi nale偶y umarza膰 w sabatowym roku (co si贸dmym). Handlowcom w diasporze przestrzeganie tej zasady uniemo偶liwi艂oby prowadzenie transakcji pieni臋偶nych, kredyt贸w, bankowo艣ci - tak wi臋c w ci膮gu wiek贸w interpretowano t臋 zasad臋 w taki spos贸b, 偶e przesta艂a praktycznie istnie膰 i ograniczono jej zastosowanie do nieruchomo艣ci w Palestynie. 呕ydzi w臋drowali grupami rodzin, 偶eby m贸c przestrzega膰 przykaza艅 o wsp贸lnej modlitwie, wcze艣nie wydawa膰 dzieci w zwi膮zki ma艂偶e艅skie, m贸c dokonywa膰 uboju rytualnego i obrzezania itp., ale organizacja plemienna musia艂a zanikn膮膰 w diasporze, a nacisk ze strony nie-偶yd贸w wymusi艂 na nich monogami臋 i emancypacj臋 kobiet. Rozproszenie da艂o zatem 偶ydom wiele istotnych rzeczy. XIV. Nast臋pstwa wybra艅stwa Pomimo podlegania w rozproszeniu zmianom cywilizacja 偶ydowska zachowa艂a sw膮 to偶samo艣膰 g艂贸wnie dzi臋ki jednemu czynnikowi - 艣wiadomo艣ci wybra艅stwa. 呕yd b臋dzie wsz臋dzie uwa偶a艂 si臋 za sakralnie powo艂anego do panowania nad nie-偶ydami w swoim otoczeniu, do przekszta艂cania ich w swoje s艂ugi. Inne narody powstaj膮 i upadaj膮, lecz Izrael jest nie艣miertelny i jego ostateczna chwa艂a nadejdzie w cudowny spos贸b za po艣rednictwem Jahwe, bez 偶adnego wysi艂ku w tym kierunku ze strony 偶yd贸w. To jest istot膮 mesjanizmu. Nast臋pstwem tego jest podw贸jna etyka -jedna wobec 偶yd贸w, a inna wobec goj贸w. Przytacza si臋 tu z Talmudu przyk艂ady tego, 偶e nienawi艣膰 wobec nie-偶yd贸w jest obowi膮zkowa i w stosunkach z nimi nie nale偶y 偶ywi膰 偶adnych skrupu艂贸w. Fakt urodzenia si臋 w obr臋bie 藕ydostwa bardziej decyduje o stosunkach z Bogiem ni偶 czyje艣 w艂asne wysi艂ki. Religia jest zatem spraw膮 spo艂eczn膮 a nie osobist膮. Niekt贸re modlitwy i obrz臋dy wykonywane bez obecno艣ci wymaganej liczby uczestnik贸w s膮 niewa偶ne. XV. Prawniczo艣膰 Religia 偶ydowska opiera si臋 na umowie z Jahwe. Jahwe zagrozi艂 swojemu narodowi sankcjami i 偶ydzi spekuluj膮 na temat jak zinterpretowa膰 t臋 umow臋, 偶eby z艂agodzi膰 jej warunki a jednocze艣nie unikn膮膰 sankcji. Autor przytacza liczne przyk艂ady takich rozwa偶a艅, kt贸re nigdy nie podaj膮 Prawa w w膮tpliwo艣膰, lecz w taki spos贸b interpretuj膮 niewygodne regu艂y, 偶e te przestaj膮 istnie膰. Jest to nast臋pstwem dos艂ownego pojmowania prawa a niedostrzegania jego ducha. Etyka wywodzi si臋 z prawa, a nie odwrotnie. To prowadzi do aprioryzmu. Aprioryzm potrzebuje prawa, 偶eby w oparciu o nie tworzy膰 do艣wiadczenie. 呕ydowskie prawo nie ma filozofii i systemu jest kazuistyczne. W wyniku 偶ydowskich wp艂yw贸w prawodawstwa r贸偶nych kraj贸w wypracowa艂y przepisy na ka偶d膮 okoliczno艣膰, co prowadzi do elephantiasis prawa- sytuacji, w kt贸rej praw jest ci膮gle za ma艂o. Dla kontrastu, chrze艣cijanin nie potrzebuje zna膰 prawa, 偶eby pozostawa膰 prawym cz艂owiekiem. XVI. Brak historyzmu 呕ydzi nie interesowali si臋 w艂asn膮 histori膮 a偶 do czasu, kiedy chrze艣cija艅scy badacze zaj臋li si臋 w XVIII wieku jej badaniem. To, 偶e 呕ydzi stanowi膮 staro偶ytn膮 cywilizacj臋, wcale nie przyczyni艂o si臋 do wyrobienia w nich historycyzmu. Bez historycyzmu nie ma poczucia czasu - nie wyst臋puje potrzeba chronologii czy posiadania dok艂adnego kalendarza. W ca艂ym Starym Testamencie nie s膮 wymienione 偶adne konkretne daty, 呕ydzi cz臋sto pisali swoje pami臋tniki bez wymienienia cho膰by jednej daty.Tradycja, poprzez wybi贸rcze czerpanie z przesz艂o艣ci, ma tw贸rcz膮 warto艣膰 dla tera藕niejszo艣ci, ale w cywilizacji sakralnej dokonywanie wybor贸w w obr臋bie dziedzictwa by艂oby 艣wi臋tokradztwem i dlatego si臋 lego nie robi. Przesz艂o艣ci si臋 nie ocenia. 呕ydzi nie znaj膮 tradycji rodzinnych. Przyj臋li nazwiska, kiedy zostali do tego zmuszeni przez europejskie prawa i zmieniaj膮 je, kiedy jest to im na r臋k臋. Aprioryczne my艣lenie prawne prowadzi do doktrynerstwa, kt贸re pozbawione historyzmu prowadzi do rewolucjonizmu. 脫w rewolucjonizm jest t艂umaczony w obr臋bie 偶ydostwa przez sakralno艣膰, ale s艂u偶y 偶ydom jako narz臋dzie niszczenia spo艂eczno艣ci chrze艣cija艅skich. XVII. Oko艂o b贸偶nicy Rzymianie, wbrew swoim zwyczajom, nie wprowadzili do Rzymu kultu Jahwe. Zniszczyli 艣wi膮tyni臋 Salomona czuj膮c odraz臋 do tego, co uwa偶ali za barbarzy艅skie praktyki - krwawych ofiar. 呕ydzi wcze艣nie przekszta艂cili modlitw臋 w religijn膮 czynno艣膰 dost臋pn膮 ka偶demu - nie tylko kap艂anom. Pozbawieni 艣wi膮tyni pozostali z modlitw膮. Ka偶dy mo偶e przewodzi膰 modlitwie, aczkolwiek znajomo艣膰 spraw religijnych w tym pomaga. Rabini to m臋偶owie uczeni w Pi艣mie, a nie kap艂ani. Ci ostatni (cz艂onkowie plemienia Lewit贸w) s膮 bez zaj臋cia od czasu upadku 艣wi膮tyni. B贸偶nice to domy modlitwy, a nie 艣wi膮tynie. W rozproszeniu nie podj臋to 偶adnych pr贸b ponownego wprowadzenia 艣wi膮tynnych obyczaj贸w. 呕eby m贸c 偶y膰 pobo偶nie, 偶ydzi potrzebuj膮 mie膰 w swoim pobli偶u b贸偶nic臋. St膮d dzielnice 偶ydowskie w miastach rozwija艂y si臋 wok贸艂 b贸偶nic. W nich skupia si臋 ca艂e 偶ycie wsp贸lnoty. D膮偶ono przy tym do maksymalnej separacji od nie-偶yd贸w. Niekt贸re wsp贸lnoty uzyska艂y przywilej zamykania swoich ulic lub dzielnic na noc. Tak powsta艂y getta. Odr臋bne zwyczaje, dob贸r stroju, przepisy dotycz膮ce pokarmu itp. tak偶e oddziela艂y 偶ydowsk膮 wsp贸lnot臋 od reszty miasta, dodaj膮c przestrzennej koncepcji getta wymiar moralny. Pomimo to 偶ydzi nie posiadali hierarchii religijnej ani przyw贸dc贸w o og贸lnie uznanym autorytecie. Napoleon, potrzebuj膮c po艣rednik贸w w pertraktacjach z 偶ydowskimi wsp贸lnotami, uzna艂 rabin贸w za oficjalnych przyw贸dc贸w traktuj膮c ich jako osoby duchowne. Ta narzucona organizacja zosta艂a p贸藕niej przyj臋ta przez 偶ydowskie wsp贸lnoty w innych krajach. XVIII. Nieuchronne nieporozumienia W okresie 艣redniowiecza pa艅stwa europejskie by艂y oficjalnie i z ducha chrze艣cija艅skie, a zatem zamieszkuj膮cych je 呕yd贸w nale偶a艂o uznawa膰 za obcych przybysz贸w korzystaj膮cych z azylu i praw osobistych, lecz nie z praw obywatelskich. Jak d艂ugo obowi膮zywa艂a zasada cuius regio illius religio wszelka praca w administracji pa艅stwowej by艂a niedost臋pna 偶ydom jak i innym osobom wyznania odmiennego ni偶 obowi膮zuj膮ce. Nawet obecnie niekt贸re kraje maj膮 oficjaln膮 religi臋. Niekt贸re pa艅stwa lub biskupi wymuszali na 偶ydach chrzest, co naturalnie prowadzi艂o do kryptojudaizmu i nienawi艣ci wobec chrze艣cijan. 艢w. Tomasz z Akwinu pot臋pi艂 t臋 praktyk臋 ale ustali艂, 偶e 偶ydzi nie mog膮 rz膮dzi膰 chrze艣cijanami - posiada膰 chrze艣cija艅skich niewolnik贸w czy s艂ug. Pa艅stwa wypracowa艂y r贸偶ne przepisy ograniczaj膮ce prawa 偶yd贸w, takie jak prawo posiadania ziemi czy osiedlania si臋 na okre艣lonych terenach. 呕ydowski mesjanizm, wiara w ich u艣wi臋cone prawo do panowania nad 艣wiatem nie przysporzy艂y im sympatii ludno艣ci kraj贸w, kt贸re zamieszkiwali. 呕ydowska pogarda chrze艣cija艅stwa, tak widoczna na kartach Talmudu, by艂a dodatkowym czynnikiem w nieuniknionych konfliktach. S艂awne Protoko艂y m臋drc贸w Syonu nie by艂y protoko艂ami (nie ma bowiem nadrz臋dnego rz膮du 偶ydowskiego) lecz z pewno艣ci膮 zosta艂y napisane przez 呕yda, przypuszczalnie Ginsberga, dla wybitnych 呕yd贸w jako wskaz贸wka do post臋powania wobec goj贸w. Te protoko艂y dobrze ukazuj膮, dlaczego interesy 呕yd贸w nie daj膮 si臋 pogodzi膰 z interesami narod贸w chrze艣cija艅skich. XIX. Rossica 呕ydowski handel dotar艂 na Ru艣 wcze艣nie, g艂贸wnie dla zdobywania niewolnik贸w, i 偶ydowskie osady na jej obszarze znane s膮 od najdawniejszych czas贸w. W XV-wiecznej Rosji brakowa艂o uczonych teolog贸w jak te偶 znajomo艣ci 艂aciny czy greki. Wy艂oni艂a si臋 potrzeba dokonania rosyjskiego przek艂adu Biblii i istotnie zosta艂 on dokonany z j臋zyka hebrajskiego przez 偶yd贸w ochrzczonych i dysydent贸w - w艣r贸d nich astrolog贸w. Te przek艂ady zawieraj膮 judaistyczne dodatki i przeinaczenia nie maj膮ce zwi膮zku z Pismem 艢wi臋tym. Wraz z wygnan膮 ba艂ka艅sk膮 sekt膮 bogomilc贸w rozwin膮艂 si臋 o艣rodek nauki astrologiczno-kabalistyczno-bogomilskiej. Wp艂ywowa w kr臋gach rz膮dz膮cych, zajmowa艂a si臋 ta sekta mi臋dzy innymi obliczaniem kalendarzy. Jej dzia艂alno艣膰 zosta艂a jednak w ko艅cu uznana za heretyck膮 i od roku 1504 zacz臋to prze艣ladowa膰 jej cz艂onk贸w. 呕ydzi ch臋tnie si臋 rusyfikuj膮. Prawos艂awna Rosja ma wiele wsp贸lnego z judaizmem (studia nad przymiotami Boga, zbiorowo艣膰 偶ycia, nierozwini臋ty historyzm). Dla Rosjanina post臋p oznacza zniszczenie przesz艂o艣ci przez przysz艂o艣膰. Niekt贸re wsp贸lne korzenie mog膮 wywodzi膰 si臋 z gnozy, aczkolwiek niew膮tpliwie cywilizacja 偶ydowska oddzia艂a艂a na Rosj臋. XX. Uwielbienie Izraela A偶 po obecne czasy przypisuje si臋 呕ydom autorstwo Starego Testamentu, kt贸ry spoczywa u korzeni chrze艣cija艅stwa i europejskiej kultury w og贸lno艣ci. Wi臋kszo艣膰 konflikt贸w z ortodoksyjn膮 doktryn膮 katolick膮 polega na powrocie do tych korzeni kosztem Nowego Testamentu i kosztem wszystkich p贸藕niejszych nauk Ko艣cio艂a Katolickiego. St膮d wi臋kszo艣膰 herezji ch臋tnie czerpa艂a idee z judaizmu, nawet z kaba艂y, astrologii, magii etc. 呕ydzi ze swej strony wspierali wszelkie herezje, poniewa偶 z zasady wspieraj膮 wszelk膮 opozycj臋 skierowan膮 przeciw Rzymowi. Wynikaj膮ce z tego zbli偶enie mi臋dzy heretykami a 偶ydami jest zatem procesem naturalnym. Autor przytacza wiele przyk艂ad贸w wp艂ywu judaizmu na protestantyzm. Wielu my艣licieli protestanckich podejmuje niema艂y trud, 偶eby wyt艂umaczy膰 to wszystko, co w judaizmie jest obce chrze艣cija艅skiej etyce. Uwielbienie Izraela bierze si臋 z jego przywi膮zania do Praw i z jego niezniszczalno艣ci pomimo przeciwno艣ci losu. Przechodzenie na judaizm by艂o nieznane w Cesarstwie Rzymskim i w艣r贸d Arab贸w, ale pojawi艂o si臋 tam, gdzie 艂aci艅ska cywilizacja uleg艂a zachwianiu - w艣r贸d chrze艣cija艅skich heretyk贸w. Wielu chrze艣cija艅skich my艣licieli (w艣r贸d Polak贸w Hoene-Wro艅ski, Towia艅ski, Mickiewicz, Przybyszewski) zajmowa艂o si臋 kaba艂膮, podziwia艂o 偶yd贸w i oddala艂o si臋 filozoficznie od ortodoksji. Masoneria ma pod艂o偶e kabalistyczne i judeofilne. Socjalizm, cho膰 nie jest kabalistyczny, tak偶e jest 偶ydowskiego pochodzenia. Gotowo艣膰 uwielbienia Izraela wywodzi si臋 z podstawowego nauczania chrze艣cija艅skiego, kt贸re wpaja w nas wszystkich wiar臋, 偶e Izrael znajduje si臋 u korzeni naszej kultury. XXI. Neojudaizm Deizm XVIII-wiecznej Europy zr贸wna艂 wszystkie religie, pocz膮tkowo chrze艣cija艅skie, lecz p贸藕niej obj膮艂 tak偶e judaizm, co doprowadzi艂o do bezwyznaniowo艣ci. Poniewa偶 偶ydzi zwalczali pa艅stwa wyznaniowe, przychylnie przyj臋li ten nowy pr膮d. Niekt贸rzy pr贸bowali eliminowa膰 z judaizmu to wszystko, co mog艂oby obra偶a膰 protestant贸w. 脫w neojudaizm wprowadzi艂 wiele zmian do liturgii i form, przyj膮艂 europejski ubi贸r, styl 偶ycia, j臋zyk, lecz nie przyj膮艂 niczego z istoty europejsko艣ci. Podobny rozw贸j wydarze艅 mia艂 miejsce wcze艣niej, za czas贸w helle艅skich i pod panowaniem arabskim, ale przejmowanie zewn臋trznych form od nie-偶yd贸w nigdy nie prowadzi艂o do zarzucenia cywilizacji 偶ydowskiej. Mendelsohn, czo艂owa posta膰 w艣r贸d pionier贸w neojudaizmu, pisa艂 o 偶ydowskich prawach, 偶e nadal uznaje je za obowi膮zuj膮ce. Wszystko poza form膮 jest tam -jak w Talmudzie - wi膮偶膮ce jako prawa Boga. Stopniowo to "post臋powe" podej艣cie przyj臋艂o si臋 w艣r贸d wi臋kszo艣ci europejskich 呕yd贸w. W istocie jednak neojudaizm nie jest niczym innym ni偶 neorabinizmem. XXII. Neorabinizm Pocz膮tkowo tylko wybitni 偶ydzi si臋 asymilowali, pobierali nauki od chrze艣cijan i mieszali si臋 z nimi spo艂ecznie. To spowodowa艂o, 偶e 偶ydowskie zdolno艣ci intelektualne zyska艂y wysok膮 ocen臋. Ortodoksyjni 偶ydzi uwa偶ali maskil贸w (偶yd贸w kszta艂conych przez goj贸w) za odszczepie艅c贸w, lecz kiedy Napoleon potrzebuj膮c reprezentant贸w 偶ydostwa nada艂 rabinom status kleru, w艣r贸d rabin贸w rozwin臋艂o si臋 tak偶e d膮偶enie do bycia maskilami. Dosz艂o do reform Synagogi i liturgii, opartych zwykle na chrze艣cija艅skich wzorach. 脫w pr膮d stopniowo zosta艂 uznany za co艣 normalnego. Pomimo to, rady rabin贸w nigdy nie zacz臋艂y funkcjonowa膰 w roli po艣rednik贸w w sprawach mi臋dzy 偶ydowskimi wsp贸lnotami. Emancypacja i reformy zapocz膮tkowane przez goj贸w okaza艂y si臋 dobrodziejstwem jedynie dla 偶yd贸w. XXIII. Ciemna synteza Zwykle sk艂aniamy si臋 do uwa偶ania 呕yd贸w za materialist贸w, kt贸rych obchodz膮 g艂贸wnie pieni膮dze i interesy. Okazuje si臋 jednak, 偶e po艣wi臋caj膮 wiele wysi艂ku, czasu i pieni臋dzy na badanie spraw religijnych, a tak偶e na wspieranie tych, kt贸rzy te sprawy badaj膮. Najwi臋ksza populacja 偶ydowska, zamieszkuj膮ca Polsk臋 pozosta艂a najbardziej ortodoksyjna i religijna. W XVII wieku Polska by艂a wiod膮cym o艣rodkiem 偶ydowskiej kultury i nauki. Emancypacja dotar艂a tu p贸藕no i w zwi膮zku z tym w XIX wieku polscy 呕ydzi pozostali w tyle stanowi膮c najbardziej zacofane wsp贸lnoty 偶ydowskie. Autor podaje liczne przyk艂ady 偶ydowskiego talmudycznego i chasydzkiego stylu 偶ycia spotykanego jeszcze w Polsce XX wieku. Ci臋偶ko jest prowadzi膰 偶ycie pobo偶nego 偶yda. Chrze艣cija艅ski umys艂 dostrzega艂 w nim wi臋cej czar贸w i zabobon贸w ni偶 religii, ale dla 偶yd贸w stanowi艂y one istot臋 ich duchowo艣ci. W Polsce ortodoksyjni talmudy艣ci i chasydzi zjednoczyli si臋 tworz膮c ciemn膮 syntez臋 dla przeciwstawienia si臋 post臋puj膮cej emancypancji maskil贸w. Jednak od po艂owy XIX wieku przybywa coraz wi臋cej maskil贸w i ciemna synteza zostaje skazana na zanik, co wcale nie pozbawi 偶yd贸w ich to偶samo艣ci. Maskile s膮 tak偶e ortodoksyjni i poza tym s膮 lepiej przygotowani do oddzia艂ywania na goj贸w.
Tom III WALKA O BYT XXIV. O byt umys艂owy W walce o byt umys艂owy 呕ydzi mieli pewn膮 przewag臋. Od czas贸w biblijnych wszyscy umieli czyta膰 i pisa膰. 呕ywili szacunek i podziw dla judaistycznej nauki. Ich uczeni wiele podr贸偶owali w zwi膮zku z czym ich nauki nie zna艂y granic. By艂y jednak one hermetyczne odizolowane od nauk uprawianych przez goj贸w. Nie mia艂y 偶adnej warto艣ci poza judaizmem. Nawet kabalistyczna astrologia nie doprowadzi艂a ich do astronomii i nauk uniwersalnych tak jak doprowadzi艂a chrze艣cijan. W wyniku talmudycznych studi贸w 偶ydowskie my艣lenie jest dedukcyjne a nie indukcyjne. Dla 偶yd贸w za艂o偶enie staje si臋 dogmatem. Rzadko zdobywaj膮 si臋 oni na oryginalno艣膰 i nie s膮 pionierami. Te niedoskona艂o艣ci s膮 pochodn膮 braku pozasakralnej filozofii i personalizmu. 呕ydzi pr贸bowali zbli偶a膰 si臋 do filozofii greckich czy arabskich lecz nic do nich nie wnosili i stosowali je tylko wtedy, kiedy prze偶ywali rozkwit w艣r贸d nie-偶yd贸w. Gdziekolwiek okoliczni goje podupadali intelektualnie, podupadali te偶 偶ydzi, podczas gdy wyp臋dzenia 偶yd贸w z r贸偶nych kraj贸w nigdy nie prowadzi艂o ich do upadku intelektualnego. St膮d wniosek, 偶e byt umys艂owy 偶yd贸w zale偶y od goj贸w. XXV. O byt materialny do wieku XIII Gospodarka jest jedyn膮 dziedzin膮 偶ydowskiego 偶ycia woln膮 od sakralno艣ci i aprioryzmu - rozwin臋艂a si臋 w spos贸b naturalny pod wp艂ywem do艣wiadczenia i tradycji i z tych wzgl臋d贸w 呕ydzi maj膮 prawdziwe osi膮gni臋cia na tym polu. Zachowa艂 si臋 tu tylko jeden element cywilizacji 偶ydowskiej - dwoisto艣膰 etyki. Opuszczaj膮c Palestyn臋 ze wzgl臋d贸w demograficznych, zdo艂ali 呕ydzi unikn膮膰 przekszta艂cenia w niewolnik贸w - zasadnicze i istotne osi膮gni臋cie. Sw贸j byt materialny oparli na handlu. Najlepsze 偶ydowskie umys艂y zawsze zajmowa艂y si臋 dzia艂alno艣ci膮 ekonomiczn膮, podczas gdy u innych narod贸w handlem zajmowali si臋 ludzie mniej b艂yskotliwi. Zajmuj膮c si臋 艣wiatowym handlem podejmowali 呕ydzi rozleg艂e podr贸偶e z towarem lub po towar - przede wszystkim ekskluzywny (przyprawy, bursztyn, jedwabie, itp.), co pozwala艂o na kontakt z klasami rz膮dz膮cymi. Szlaki handlowe stopniowo si臋 rozszerza艂y, a przedmiot handlu si臋 r贸偶nicowa艂, a偶 obj膮艂 niewolnik贸w, pieni膮dze (po偶yczki) i wreszcie wszelkie artyku艂y konsumpcyjne. Gdziekolwiek 呕ydzi si臋 osiedlali cz臋艣膰 z nich chwyta艂a si臋 rzemios艂a - pocz膮tkowo zwi膮zanego z sakralnym zapotrzebowaniem na okre艣lone rodzaje pokarmu, ubioru, obuwia, barwnik贸w itp. Czasem podejmowali si臋 uprawy winoro艣li ale nigdy rolnictwa, a je偶eli posiadali ziemi臋 to po to, by spekulowa膰 jej warto艣ci膮, a nie po to, by j膮 uprawia膰. 呕yd贸w ustawicznie pos膮dzano o lichwiarstwo i handel kradzionymi przedmiotami. Ich dzia艂alno艣膰 handlowa by艂a zawsze 藕r贸d艂em konflikt贸w z gojami. XXVI. Ekonomia 偶ydowska Etyka wyprzedza ekonomi臋 i regu艂y tej ostatniej s膮 zale偶ne od etyki. 呕ydowska etyka jest podw贸jna - inna wobec 偶yd贸w, a inna wobec goj贸w. Podczas rozproszenia narodowe interesy ekonomiczne przesta艂y obowi膮zywa膰. Emigracja zniszczy艂a system plemienny i w nast臋pstwie tego nowe jednostki ekonomiczne (rodziny) zacz臋艂y powstawa膰 jak tylko m艂oda para dochodzi艂a do niezale偶no艣ci - prowadzi to do elastyczno艣ci ekonomicznej. 呕ydzi rzadko buduj膮 domy, nigdy nie buduj膮 miast. Od czas贸w koczowniczych 呕ydzi 偶ywi膮 wrodzon膮 odraz臋 do rolnictwa, a nawet rzemios艂a. Jako handlowcy ch臋tnie si臋 przemieszczaj膮 w poszukiwaniu rynk贸w. Wol膮 maj膮tek ruchomy, nieruchomo艣ci za艣 traktuj膮 jedynie jako towar do spekulacji. Skupianie zainteresowania na po偶yczaniu pieni臋dzy by艂o przez chrze艣cijan uwa偶ane za niemoralne i dlatego udzielanie po偶yczek pieni臋偶nych zosta艂o zmonopolizowane przez 呕yd贸w, kt贸rzy stali si臋 wyzyskiwaczami ludzkiej n臋dzy. Handlowali zastawionymi dobrami i st膮d wywodzi si臋 ich posiadanie ziemi. Wymy艣lili po偶yczanie nieistniej膮cych pieni臋dzy (udzielanie kredyt贸w) i pobieranie od nich procentu. Miejscowy handel chrze艣cija艅ski zna艂 kredyt tylko w postaci sprzeda偶y komisowej opartej o wzajemne zaufanie. Ta posta膰 sprzeda偶y wynik艂a z zasady, 偶e silniejszym nie wolno po艂yka膰 s艂abszych. W XIII wieku chrze艣cija艅ski handel morski zacz膮艂 obejmowa膰 swoim zasi臋giem ca艂y 贸wczesny 艣wiat (Wenecja, Florencja, Hanza, Armenia). W kierunku swojego rozwoju r贸偶ni艂 si臋 on od handlu 偶ydowskiego, kt贸ry od pocz膮tku swojego istnienia mia艂 ju偶 zasi臋g og贸lno艣wiatowy. Nadmierne udzielanie kredyt贸w doprowadzi艂o w XVII wieku wielu 呕yd贸w do bankructwa. Wojny tocz膮ce si臋 mi臋dzy gojami wspomaga艂y jednak 偶ydowsk膮 ekonomi臋. Finansowanie wojen prowadzi艂o do ekonomicznego odrodzenia 呕yd贸w. Nie maj膮c 偶adnych moralnych skrupu艂贸w 呕ydzi zyskiwali przewag臋 w handlowaniu wszystkim, co dawa艂o si臋 sprzeda膰: niewolnikami, nieruchomo艣ciami, kredytami, narkotykami, alkoholem, prostytucj膮, wojn膮 i pokojem, a nawet katolickimi przedmiotami kultu. XXVII. O byt materialny od wieku XIV Pod koniec 艣redniowiecza sta艂o si臋 jasnym, 偶e obr贸t pieni臋dzmi staje si臋 g艂贸wnym zaj臋ciem 偶ydowskim, przes艂aniaj膮cym wszystkie inne formy handlu. 呕ydzi uczestnicz膮 we wszelkich transakcjach pieni臋偶nych pomi臋dzy w艂adcami, w 艣ci膮ganiu ce艂 i podatk贸w, w biciu pieni臋dzy, a przede wszystkim w po偶yczaniu pieni臋dzy. Lichwa ros艂a do niewiarygodnych rozmiar贸w, dochodz膮cych w XVII wieku do 173% rocznie. W nast臋pstwie swojego wzrostu liczebnego 呕ydzi chwytali si臋 wszelkich rodzaj贸w handlu miejscowymi towarami. Rozwin臋艂o si臋 tak偶e 偶ydowskie rzemios艂o, kt贸re nabra艂o szczeg贸lnego znaczenia w Polsce, gdzie ludno艣膰 偶ydowska by艂a liczna. Na wsi 呕ydzi prowadzili gospody i sklepy. Mno偶膮 si臋 skargi na handel kradzionym towarem. W XVIII wieku 呕ydzi kontroluj膮 ca艂y handel w Polsce. 呕eby unikn膮膰 bezrobocia wprowadzaj膮 coraz wi臋ksz膮 liczb臋 po艣rednik贸w do wszelkich transakcji ale nigdy nie podejmuj膮 si臋 rolnictwa. Ub贸stwo miejscowej ludno艣ci staje si臋 skrajne. Im wi臋ksz膮 populacja 偶ydowska, tym ubo偶sza okolica lub kraj. 呕ydzi wymy艣lili reklam臋, kt贸ra przez d艂ugi czas by艂a przez chrze艣cijan uwa偶ana za niemoraln膮, jako daj膮c膮 nies艂uszn膮 przewag臋 bogatszemu konkurentowi. 呕ydzi przyj臋li i rozwin臋li rzymsk膮 metod臋 sprzeda偶y przez licytacj臋. Odnosili w konkurencji du偶e sukcesy dzi臋ki zasadzie ni偶szych zysk贸w a wy偶szych obrot贸w. Wsz臋dzie 呕ydzi ostatecznie wypieraj膮 miejscowy handel drog膮 konkurencji i umacniania potocznej opinii, 偶e handel jest niemoralny. W Europie Zachodniej i Ameryce 呕ydzi s膮 mniej liczni i w艂膮czaj膮 si臋 g艂贸wnie w sprawy wielkich finans贸w, kt贸re praktycznie kontroluj膮. Szczeg贸lny poci膮g czuj膮 呕ydzi do Prus ze wzgl臋du na pruski militaryzm, kt贸ry prowadzi do wojen, na kt贸rych 呕ydzi zawsze zarabiaj膮. Autor pisze w roku 1945, 偶e niemiecki antysemityzm jest tylko drobn膮 uci膮偶liwo艣ci膮 w por贸wnaniu z korzy艣ciami, jakie wojna daje 呕ydom i przewiduje, 偶e 呕ydzi wkr贸tce zn贸w pogodz膮 si臋 z Niemcami. XXVIII. Pa艅stwo i pa艅stwowo艣膰 Gdziekolwiek 呕ydzi przybywali domagali si臋 prawa zarabiania na 偶ycie a tak偶e prawa uprawiania praktyk religijnych. Kiedy osiadali na sta艂e, dbali o to, 偶eby nie w艂膮cza膰 si臋 w miejscowe sprawy pa艅stwowe czy administracyjne tak d艂ugo, jak d艂ugo pa艅stwa by艂y oficjalnie zwi膮zane z jak膮艣 religi膮. Nigdy nie domagali si臋 zr贸wnania praw - inicjatywa w tym kierunku wysz艂a od chrze艣cijan - lecz kiedy ju偶 uzyskali r贸wno艣膰 i pa艅stwa sta艂y si臋 areligijne, zacz臋li my艣le膰 o w艂asnej jednostce narodowej - o 偶ydowskim pa艅stwie. Palestyna by艂a symboliczn膮 ojczyzn膮 呕yd贸w ale zasadniczo mieli oni ruchome pa艅stwo - gdziekolwiek si臋 osiedlali wprowadzali ze sob膮 pa艅stwopodobn膮 organizacj臋, rodzaj teokracji nie dysponuj膮cej terytorium, a zatem nie posiadaj膮cej granic - pa艅stwowo艣膰 bez pa艅stwa, kt贸rej sprawy 艣wieckie i sakralne nigdy nie by艂y wyra藕nie od siebie oddzielone. Niekiedy marzyli o pa艅stwie, w kt贸rym mogliby panowa膰 nad gojami. Usi艂owali tworzy膰 Judeohiszpani臋, Judeolitw臋, Judeorosj臋, Judeow臋gry i Judeopoloni臋 w r贸偶nych okresach czasu, d膮偶膮c zawsze do wydania zdecydowanej walki Ko艣cio艂owi chrze艣cija艅skiemu. XXIX. Pa艅stwowo艣膰 kahalna Spo艂eczna struktura w diasporze nie wymaga艂a od 呕yd贸w posiadania centralnej w艂adzy dla ca艂ego 偶ydostwa. Mesjanizm sprawia, 偶e znajduj膮 si臋 oni w ci膮g艂ej politycznej opozycji wobec kraju, w kt贸rym si臋 osiedlili. Ich w艂asna organizacja mo偶e podlega膰 zmianom z czasem i miejscem i wiemy o niej bardzo niewiele. W Polsce, jak w wi臋kszo艣ci Europy, istnia艂a kolegialna struktura znana jako kaha艂 czy kehilah. Ka偶da 偶ydowska wsp贸lnota mia艂a sw贸j w艂asny kaha艂, przynajmniej do XV wieku. Kaha艂 sk艂ada si臋 z wybranej grupy rabin贸w. Jest on odpowiedzialny za: administracj臋, nadz贸r nad cz艂onkami, pob贸r podatk贸w, prawodawstwo, rozdzia艂 funkcji, kontrol臋 nad hierarchi膮 spo艂eczn膮, procedury wyborcze i w艂adz臋 wykonawcz膮 - wszystko w spos贸b sakralny i bardzo zbiurokratyzowany. Zadania te obejmuj膮 wszelkie prerogatywy pa艅stwa. Kaha艂 w艂膮cza si臋 we wszystkie dziedziny 偶ydowskiego 偶ycia i ma moc kontroli wszystkiego. Struktura spo艂eczna obejmuje mi臋dzy innymi klas臋 "morenu", do kt贸rej nale偶a艂o si臋 na mocy nominacji kaha艂u i tylko "morenu" mog膮 by膰 wybierani na urz臋dy. W ten spos贸b kaha艂 zapewnia艂 sobie ci膮g艂o艣膰 istnienia. Ponad kaha艂em nie by艂o 偶adnej w艂adzy, ale rabini z s膮siaduj膮cych kaha艂贸w zwykli si臋 spotyka膰 dla omawiania interesuj膮cych ich spraw. W roku 1581 polski kr贸l, dla wy艂onienia powszechnej reprezentacji 呕yd贸w zwo艂a艂 zjazd rabin贸w z ca艂ego kraju, tzw. waad. Wkr贸tce nadz贸r goj贸w zosta艂 zniesiony, a waad sta艂 si臋 u偶yteczny jedynie dla 偶yd贸w. Sta艂 si臋 kaha艂em ponad kaba艂ami. Nie ma jednak dowod贸w na istnienie ponadnarodowego rz膮du 偶ydowskiego. W XVIII wieku zarzucono formu艂臋 waad贸w jako bezu偶yteczn膮. Chyba najlepszym dowodem na to, 偶e kaha艂y stanowi艂y form臋 pa艅stwowo艣ci, by艂a instytucja chazaki - forma w艂asno艣ci - prawo wykorzystywania okre艣lonej gojskiej instytucji, maj膮tku czy osoby. Pod nadzorem kaha艂u 呕ydzi mogli kupowa膰 i sprzedawa膰 pomi臋dzy sob膮 贸w przywilej i mieli powstrzymywa膰 si臋 od robienia interes贸w z gojami, nad kt贸rymi chazaka nale偶a艂a do innego 偶yda. XXX. Sekta frankist贸w Idea Judeopolonii cz臋sto jest niew艂a艣ciwie przypisywana sekcie frankist贸w, zwolennik贸w Jakuba Franka - mesjanicznego szarlatana, nast臋pcy Sabbataja Cewi. Znaczenie tej sekty zosta艂o w wyniku nadanego jej rozg艂osu nieproporcjonalnie rozdmuchane. Podobnie jak Sabbataj, Frank by艂 got贸w zmienia膰 religi臋 zale偶nie od okoliczno艣ci. Urodzony jako talmudyczny Aszkenazyjczyk w roku 1726, przysta艂 do sabatyst贸w (sekty kabalistycznej ale beztalmudycznej) i sta艂 si臋 ich przyw贸dc膮 pomimo p贸藕niejszych przej艣膰 na islam i katolicyzm. Przy ka偶dej zmianie wytargowywa艂 korzy艣ci dla siebie i dla swojej sekty. W Polsce talmudyst贸w pos膮dzano o uprawianie mordu rytualnego i Frank jako antytalmudysta przy艂膮czy艂 si臋 do ch贸ru protest贸w. Og艂osi艂 tr贸jc臋 kabalistyczn膮 w spos贸b sugeruj膮cy jej blisko艣膰 chrze艣cija艅stwu. Ca艂a sekta, licz膮ca oko艂o 700 cz艂onk贸w, zosta艂a ochrzczona w roku 1759. W Polsce uzyska艂a r贸wne prawa, niekt贸rzy spo艣r贸d niej doszli nawet do szlachectwa, lecz nadal dzia艂a艂a jako sekta. Pisma Franka nie maj膮 warto艣ci nawet w obr臋bie judaizmu. Podobnie jak wszyscy 呕ydzi, franki艣ci wierzyli w mesjanizm, w to 偶e s膮 narodem wybranym. XXXI. Pierwsi "emancypowani" B臋d膮c w konflikcie z talmudystami. Frank odwa偶y艂 si臋 wykorzystywa膰 przeciw nim zarzut dokonywania mordu rytualnego, wyst臋puj膮c w ten spos贸b przede wszystkim z pozycji przyw贸dcy swojej sekty, poszukiwacza religijnego, a nie Izraelity. Usi艂owa艂 zapobiega膰 rozproszeniu swoich ochrzczonych zwolennik贸w i stara艂 si臋 o uzyskanie ma艂ego fragmentu polskiego terytorium, 偶eby tam osi膮艣膰 i rz膮dzi膰. To sta艂o si臋 powodem tego, 偶e mu zarzucono usi艂owanie stworzenia Judeopolonii, ale wielko艣膰 tego, co on chcia艂 za艂o偶y膰 by艂a tak ma艂a, 偶e niewsp贸艂mierna do zarzut贸w. Prawdziwe 偶ydowskie pa艅stwo nie mog艂o zosta膰 za艂o偶one wbrew woli wi臋kszo艣ci polskich 呕yd贸w. Kiedy Frank zorientowa艂 si臋, 偶e Polacy ju偶 nie wierz膮 w szczero艣膰 jego nawr贸cenia, zwr贸ci艂 si臋 do Rosji i zg艂osi艂 gotowo艣膰 przyj臋cia wiary prawos艂awnej. Rosjanie go jednak przejrzeli i odm贸wili wszelkich negocjacji. Zabiegi te pos艂u偶y艂y za 藕r贸d艂o domniemywani 偶e to 呕ydzi zach臋cili Rosjan do dokonania rozbioru Polski. Istotnie 呕ydzi odnie艣li korzy艣膰 z rozbior贸w Polski, ale inicjatywa do tego z pewno艣ci膮 nie wysz艂a z ich strony. Jedynym trwa艂ym efektem frankizmu by艂o to, 偶e niekt贸rzy 呕ydzi zr贸wnali si臋 z Polakami, cho膰 ich chrze艣cija艅stwo by艂o fa艂szywe. Oni to stali si臋 pierwszymi "emancypowanymi" 呕ydami w Europie. XXXII. Uwaga o mordzie rytualnym W Talmudzie nie ma 偶adnej wzmianki o mordzie rytualnym - argumenty frankist贸w i innych oskar偶ycieli, 偶e Talmud je nakazuje, s膮 wi臋c bezpodstawne. Wyst臋puje w nim ust臋p m贸wi膮cy, 偶e picie krwi ludzkiej nie jest zakazane (picie krwi zwierz臋cej jest wzbronione) - ale jest to zwi膮zane z takimi zagadnieniami jak dentystyka a nie dotyczy niczego, co by mia艂o wi臋ksze znaczenie. Autor przeprowadzi艂 analiz臋 s艂awnych spraw s膮dowych dotycz膮cych mord贸w rytualnych i doszed艂 do wniosku, 偶e w niekt贸rych przypadkach oskar偶onych s艂usznie uznawano winnymi. Wed艂ug autora, 偶adna z czterech g艂贸wnych ga艂臋zi judaizmu nie zna mordu rytualnego, lecz musi istnie膰 jaka艣 fanatyczna sekta nie znana rabinom, kt贸ra go stosuje. Autor twierdzi, 偶e w interesie samych 呕yd贸w le偶y obiektywne zbadanie sprawy i wykrycie tej sekty. XXXIII. Emancypacja i asymilacja Rewolucja francuska og艂osi艂a r贸wnouprawnienie 呕yd贸w. Nast臋pstwem tego by艂o coraz powszechne w Europie 偶膮danie, aby 呕ydzi si臋 asymilowali. Wiele rz膮d贸w uzna艂o, 偶e mo偶na zlikwidowa膰 kwesti臋 偶ydowsk膮 przez ich "ucywilizowanie" - ubieranie, kszta艂cenie i zatrudnianie jak nie-呕yd贸w. Areligijni politycy nie dostrzegali, 偶e 呕ydzi byli przywi膮zani do swoich obyczaj贸w ze wzgl臋d贸w religijnych. Niekt贸rzy gwa艂townie przeciwstawiali si臋 emancypacji, szczeg贸lnie w XIX-wiecznej Polsce okresu rozbiorowego, gdzie 呕ydzi byli najliczniejsi. W pozosta艂ych cz臋艣ciach Europy 偶ydowska inteligencja wzrasta艂a jednak liczebnie i sta艂a si臋 spo艂ecznie uznana. Niekt贸rzy 呕ydzi zasymilowali si臋 staj膮c si臋 szczerze prawdziwymi patriotami i chrze艣cijanami, ale w przypadku wi臋kszo艣ci okaza艂o si臋 to nieporozumieniem. Asymilacja nie by艂a dziedziczna i cz臋sto dzieci neofit贸w wraca艂y na 艂ono 偶ydostwa. Kiedy wschodnioeuropejskie masy 偶ydowskie zacz臋艂y osiedla膰 si臋 w uprzemys艂owionej Wielkiej Brytanii, zetkn臋艂y si臋 z wyemancypowanymi 呕ydami Anglii - bogatymi i eleganckimi. Ci poczuli do imigrant贸w wsp贸艂czucie, pomagali im i sprawili w ten spos贸b, 偶e tamci bardziej pozostali 呕ydami ni偶 stali si臋 Anglikami. To samo dzia艂o si臋 wsz臋dzie. Wkr贸tce ci wyemancypowani, ale nie zasymilowani 呕ydzi, zostali uznani za godnych przynale偶no艣ci do 偶ydostwa. Nawet niekt贸rzy 呕ydzi hiszpa艅scy "ochrzczeni" w XV wieku (marrani) zapami臋tali, 偶e nale偶膮 do 偶ydostwa i zrzucili z siebie pseudouleg艂o艣膰 wobec Hiszpanii. Nie stanowi膮c nigdy przedtem narodu, 呕ydzi przyj臋li europejskie pojecie narodowo艣ci i zacz臋li ro艣ci膰 sobie pretensje do bycia narodem. Z 艣wiadomo艣ci膮 narodow膮 pojawi艂a si臋 idea utworzenia w艂asnego pa艅stwa -je偶eli nie w Palestynie to tam, gdzie byli najliczniejsi - w Polsce. XXXIV. Judeopolonia Emancypacja prowadzi艂a do stopniowej likwidacji pa艅stwowo艣ci kahalnej, cho膰 w niekt贸rych cz臋艣ciach Polski ta przetrwa艂a do czas贸w II Wojny 艢wiatowej. Zacz臋艂y rozwija膰 si臋 nowe pogl膮dy na temat pa艅stwowo艣ci. W pocz膮tkach XX wieku sformu艂owano dwie koncepcje: pa艅stwa, w kt贸rym 呕ydzi wsp贸艂rz膮dziliby obok Polak贸w, a j臋zyk jidisz sta艂by si臋 j臋zykiem narodowym na r贸wnych prawach jak j臋zyk polski oraz pa艅stwa czysto 偶ydowskiego, utworzonego na ograniczonym terytorium wyci臋tym z Polski. 呕ydzi spodziewali si臋, 偶e Niemcy pomog膮 im w osi膮gni臋ciu tego celu, w nagrod臋 za pomoc udzielon膮 przez nich Niemcom w czasie I Wojny 艢wiatowej i za germanizacj臋 Wschodu osi膮gni臋t膮 dzi臋ki j臋zykowi jidisz. W istocie, 偶ydowscy bankierzy wspierali niemieckie wysi艂ki militarne a przeciwdzia艂ali wysi艂kom aliant贸w. Dosz艂o do rozm贸w w tej sprawie mi臋dzy 偶ydowskimi wsp贸lnotami a rz膮dem pruskim. Kiedy Niemcy przegra艂y. 呕ydzi zwr贸cili swoje nadzieje na utworzenie Judeopolonii ku Rosji bolszewickiej. Wszystkie te plany i 偶ydowskie poczynania byty pod ka偶dym wzgl臋dem antypolskie. Nawet Herzl, przyw贸dca ruchu syjonistycznego, bra艂 pod uwag臋 mo偶liwo艣膰 powstania kilku pa艅stw 偶ydowskich w r贸偶nych strefach klimatycznych. XXXV. Syjonizm Palestyna mo偶e utrzyma膰 co najwy偶ej od 2 do 5 milion贸w ludzi. Syjonizm nie by艂 zatem pomy艣lany jako spos贸b likwidacji diaspory. Pa艅stwo izraelskie ma by膰 jedynie oficjalnym przedstawicielem 呕yd贸w w rodzinie narod贸w. Po osi膮gni臋ciu tego, przez d艂ugi czas 呕ydom potrzebna by艂a gojska (angielska) pomoc i ochrona militarna. Ide臋 powrotu do Palestyny wysun膮艂 po raz pierwszy Napoleon i inni goje - na d艂ugo zanim pierwsi 呕ydzi zainteresowali si臋 t膮 koncepcj膮 (w roku 1862) i na jej bazie du偶o p贸藕niej powsta艂 ruch, kt贸ry pocz膮tkowo spotka艂 si臋 z gor膮cym sprzeciwem w艣r贸d 偶ydostwa. Istnia艂y koncepcje lokalizacji 偶ydowskiego pa艅stwa lub pa艅stw w r贸偶nych miejscach (Afryka, Ameryka Po艂udniowa), lecz do czas贸w I Wojny 艢wiatowej osta艂y si臋 tylko dwie propozycje - Palestyna i Polska, poniewa偶 liczono na pomoc Anglii wzgl臋dnie Niemiec. Pierwszymi osadnikami w Palestynie byli socjali艣ci, kt贸rzy zapocz膮tkowali eksperyment z kolektywnym rolnictwem i 偶yciem spo艂ecznym (kibuce). 呕ydzi s膮 艣wiadomi jedno艣ci Marksa i Herzla, socjalizmu i syjonizmu. Socjalizm mia艂 doprowadzi膰 呕yd贸w do w艂adzy w zrewolucjonizowanych krajach po zako艅czeniu wzajemnych walk mi臋dzy gojami. 呕ydzi mieli stworzy膰 sobie ojczyzn臋 wsz臋dzie tam gdzie mieszkali. Syjonizm i socjalizm mia艂y zatem uzupe艂nia膰 si臋 wzajemnie. Syjonizm nie wprowadzi艂 偶adnych nowych element贸w do cywilizacji 偶ydowskiej. Nie podj膮艂 nawet kwestii powrotu do kultu 艣wi膮tyni. XXXVI. Za偶ydzenie Coraz cz臋stsze mieszanie si臋 呕yd贸w z gojami prowadzi do opanowania europejskiej my艣li i politycznej i spo艂ecznej przez wp艂ywy 偶ydowskie. Najgro藕niejsz膮 jest idea, 偶e etyka jest pochodn膮 prawa. My艣lenie aprioryczne prowadzi do zast膮pienia organicznego rozwoju przez mechaniczne ukierunkowywanie post臋pu, kt贸rego jedynym z przejaw贸w jest biurokracja. Rozw贸j 偶ycia zbiorowego kosztem personalizmu jest innym 偶ydowskim pr膮dem, zyskuj膮cym popularno艣膰. Socjalizm okaza艂 si臋 u偶ytecznym narz臋dziem narzucania gojom takiego my艣lenia. Zanik 艣wiadomo艣ci historycznej i zanik wp艂ywu religii na pa艅stwa post臋puje w 艣lad za rewolucjami. Usuni臋cie religii z pa艅stwowo艣ci stworzy艂o podw贸jn膮 etyk臋 przy czym 偶ycie publiczne zosta艂o etyki pozbawione. Dochodzi do walki mi臋dzy prawami, narzucanymi przez rz膮dz膮cych, a sumieniem. Spowodowanie zmiany stosunku do etyki jest r贸wnoznaczne z doprowadzeniem do zmiany cywilizacji - nie jest to takie 艂atwe do wykonania. Najbardziej za偶ydzeniu uleg艂o prawodawstwo (z wyj膮tkiem Anglii), ale uleg艂y mu te偶 inne sfery 偶ycia. Autor przytacza wiele przyk艂ad贸w - wszystkie zapocz膮tkowane programami socjalistycznymi. W socjalizmie 呕ydzi widz膮 powszechny ruch, kt贸ry mo偶e wesprze膰 ich mesjanizm - kt贸ry wyniesie ich ponad goj贸w, podczas kiedy gojowskie masy pracuj膮ce b臋d膮 zaj臋te zwalczanie starego porz膮dku. Innym takim powszechnym ruchem, podobnie przydatnym 呕ydom, jest masoneria. 呕ydom uda艂o si臋 zaj膮膰 kluczowe pozycje w obu tych ruchach. Wraz z emancypacj膮 kontakt 偶yd贸w z gojami sta艂 si臋 zjawiskiem powszechnym i st膮d walka mi臋dzy cywilizacjami 艂aci艅sk膮 i 偶ydowsk膮 jest obecnie zaci臋ta jak nigdy przedtem. XXXVII. Hitleryzm za偶ydzony Najwi臋ksi wsp贸艂cze艣ni antysemici za偶ydzeni? Nazistowska polityka wobec 呕yd贸w jest wynikiem stosowania 偶ydowskiego my艣lenia przeciwko 呕ydom. Kiedy w jakim艣 miejscu zbyt d艂ugo dzia艂a mieszanina cywilizacji, dochodzi do zatraty kierunku i nast臋puje przeskok z jednego systemu do drugiego. Powstaje b艂臋dne ko艂o, w kt贸rym zgubiona zostaje r贸偶nica mi臋dzy prawd膮 a fa艂szem, dobrem a z艂em, pi臋knem a brzydot膮. W takiej sytuacji przewag臋 uzyskuj膮 ni偶sze cywilizacje. Za rz膮d贸w Bismarka Niemcy znajdowa艂y si臋 przede wszystkim w kr臋gu cywilizacji bizantyjskiej, podczas gdy za rz膮d贸w Hitlera znalaz艂y si臋 w kr臋gu cywilizacji 偶ydowskiej. Narodowy socjalizm jest zastrze偶ony tylko dla Niemc贸w, dla nordyckiej rasy wybranej. Podejmowano pr贸by stworzenia nowej, niemieckiej cywilizacji, nawet niemieckiej religii z jej w艂asnym, monolatrycznym niemieckim bogiem - wynikiem tego sta艂 si臋 gwa艂towny antychrystianizm. Wyst臋puje w niej mesjanizm, wiara w naturalne prawo Niemc贸w do panowania nad 艣wiatem, do bycia "Herrenvolkiem" dla nie-Niemc贸w. Wyst臋puje w niej podw贸jna etyka, jedna wobec Niemc贸w a 偶adna wobec pokonanych, og贸lna pogarda dla nie-Niemc贸w. Oczywi艣cie nie wszyscy Niemcy Uznali t臋 ideologi臋 i mo偶e nast膮pi膰 od niej odej艣cie (napisane w roku 1942).
XXXVIII. 呕yd od偶ydzony Odrzucanie religii prowadz膮ce do ateizmu zdarza si臋 w艣r贸d wszystkich lud贸w - nawet w艣r贸d 呕yd贸w, lecz oni dochodz膮 do tego tylko wtedy, kiedy goje, w艣r贸d kt贸rych 偶yj膮, staj膮 si臋 religijnie indyferentni. Cz臋sto jest to tylko poza. Programy socjalistyczne cz臋sto atakuj膮 chrze艣cija艅stwo w imi臋 materializmu ale nigdy nie atakuj膮 judaizmu. Wielu wyemancypowanych i religijnie indyferentnych 呕yd贸w przejmuje miejscowe zwyczaje 艂膮cznie z choinkami i jajkami wielkanocnymi lecz rzadko staj膮 si臋 oni prawdziwymi chrze艣cijanami. Bezwyznaniowy 呕yd zawsze zachowa jeden element 偶ydowskiej wiary - mesjanizm - wiar臋, 偶e 呕ydzi s膮 przeznaczeni do rz膮dzenia 艣wiatem. 艁atwiej odrzuci膰 religi臋 ni偶 cywilizacj臋. 呕ydowska cywilizacja jest sakralna i niezgodna z nasz膮 etyk膮, nie jest zatem mo偶liwe szczere przej艣cie na chrze艣cija艅stwo przy jednoczesnym pozostaniu na 艂onie cywilizacji 偶ydowskiej. Jest to tragedi膮 呕yd贸w, 偶e nie mog膮 przyj膮膰 wiary chrze艣cija艅skiej bez zaprzestania bycia 偶ydami. Prawdziwe nawr贸cenie musi obejmowa膰 prawdziwe i ca艂kowite zerwanie z 偶ydostwem. Wi臋kszo艣膰 nawr贸ce艅 nie by艂a szczera, poniewa偶 nie by艂a po艂膮czona z od偶ydzeniem. Jest podstawow膮 zasad膮, 偶e nikt nie mo偶e nale偶e膰 do dw贸ch cywilizacji. Nie nale偶y proponowa膰 chrztu tym, kt贸rzy nie ulegli od偶ydzeniu, poniewa偶 nieszczery neofita jest narz臋dziem za偶ydzenia naszej kultury. Ale jak os膮dza膰? Autor wyra偶a my艣l, 偶e kandydat do chrztu powinien by膰 przeciwnikiem socjalizmu i masonerii i nie powinien odnosi膰 osobistej korzy艣ci z nawr贸cenia, aby mo偶na go by艂o uzna膰 za szczerze pragn膮cego nawr贸cenia.
XXXIX. Jak za艂atwia膰 kwesti臋 偶ydowsk膮 Zanim b臋dzie mo偶na rozwi膮za膰 kwesti臋 偶ydowsk膮 musimy pozby膰 si臋 偶ydowskich wp艂yw贸w z naszego sposobu my艣lenia. Cywilizacja nie mo偶e si臋 rozwija膰, dop贸ki w ni膮 pozostaje wpleciona inna cywilizacja. Musimy odrzuci膰 kolektywizm a powr贸ci膰 do personalizmu, nasze pa艅stwa musz膮 przesta膰 by膰 biurokratyczne, przesta膰 ingerowa膰 w 偶ycie prywatne i w rozw贸j organiczny. Duch musi zapanowa膰 nad liter膮 prawa. Trzeba podj膮膰 艣ciganie przest臋pc贸w dzia艂aj膮cych bezkarnie w ramach pisanych praw. Antysemityzm nie ma tu zastosowania - mo偶na go nawet wi膮za膰 ze skrajnym za偶ydzeniem. Po艂o偶enie nacisku na czysto艣膰 naszej w艂asnej, 艂aci艅skiej cywilizacji jest jedynym sposobem zwalczania wp艂yw贸w innej cywilizacji. Problem 偶ydowski nie jest kwesti膮 religii czy rasy, lecz kwesti膮 obcej cywilizacji. Atrakcyjno艣膰 naszej w艂asnej cywilizacji powinna okaza膰 si臋 w艂asn膮 broni膮. 呕yd, kt贸ry nie chce szkodzi膰 gojowi, staje si臋 od偶ydzony, dzia艂a w spos贸b, kt贸ry nie jest naturalny dla cywilizacji 偶ydowskiej i dlatego zbli偶a si臋 do cywilizacji naszej. Takie pr膮dy nale偶y popiera膰, pr膮dy za艣 przeciwne w naszym narodzie nale偶y wykorzenia膰.
|