Der Kommissarbefehl
Oberkommando der Wehrmacht F.H.Qu., den 6.6.1941
WFST/Abt. L. (IV/Qu) [Stempel:] Chef-Sache!
Nr. 44822/41 g.K.Chefs. Nur durch Offizier!
Im Nachgang zum Führererlaß vom 14.5. über die Ausübung der
Kriegsgerichtsbarkeit im Gebiet "Barbarossa" (OKW/WFst/Abt.
L IV/Qu Nr. 44718/41 g.Kdos.Chefs.) werden anliegend 'Richtlinien
für die Behandlung politischer Kommissare' übersandt.
Es wird gebeten, die Verteilung nur bis zu den Oberbefehlshabern
der Armeen bzw. Luftflottenchefs vorzunehmen und die weitere
Bekanntgabe an die Befehlshaber und Kommandeure mündlich erfolgen
zu lassen.
Der Chef des Oberkommandos
der Wehrmacht
I.A.
gez. Warlimont
Anlage zu OKW/WFSt/Abt. LIV/Qu Nr. 44822 g.k.Chefs.
Richtlinien für die Behandlung politischer Kommissare.
Im Kampf gegen den Bolschewismus ist mit einem Verhalten des Feindes
nach den Grundsätzen der Menschlichkeit oder des Völkerrechts nicht
zu rechnen. Insbesondere ist von den politischen Kommissaren aller
Art als den eigentlichen Trägern des Widerstandes eine haßerfüllte,
grausame und unmenschliche Behandlung unserer Gefangenen zu erwarten.
Die Truppe muß sich bewußt sein:
1. In diesem Kampf ist Schonung und völkerrechtliche Rücksichtnahme diesen
Elementen gegenüber falsch. Sie sind eine Gefahr für die eigene
Sicherheit und die schnelle Befriedung der eroberten Gebiete.
2. Die Urheber barbarisch asiatischer Kampfmethoden sind die politischen
Kommissare. Gegen diese muß daher sofort und ohne weiteres mit aller
Schärfe vorgegangen werden.
Sie sind daher, wenn im Kampf oder Widerstand ergriffen, grundsätzlich
sofort mit der Waffe zu erledigen.
Im übrigen gelten folgende Bestimmungen:
I. Operationsgebiet
1. Politische Kommissare, die sich gegen unsere Truppe wenden, sind
entsprechend dem 'Erlaß über die Ausübung der Gerichtsbarkeit im
Gebiet Barbarossa' zu behandeln. Dies gilt für Kommissare jeder Art
und Stellung, auch wenn sie nur des Widerstandes, der Sabotage oder
der Anstiftung hierzu verdächtig sind.
Auf die 'Richtlinien über das Verhalten der Truppe in Rußland'
wird verwiesen.
2. Politische Kommissare als Organe der feindlichen Truppe
sind kenntlich an besonderen Abzeichen - roter Sternmit golden
eingewebtem Hammer und Sichel auf den Ärmeln - (Einzelheiten siehe
'Die Kriegswehrmacht der UdSSR', OKH/Gen. StdH. O. Qu IV Abt. Fremde
Heere Ost [II] Nr. 100/41 g. vom 15.1.1941 unter Anlage 9d.). Sie
sind aus den Kriegsgefangenen sofort, d.h. noch auf dem
Gefechtsfelde, abzusondern. Dies ist notwendig, um ihnen jede
Einflußmöglichkeit auf die gefangenen Soldaten abzunehmen. Diese
Kommissare werden nicht als Soldaten anerkannt; der für die
Kriegsgefangenen völkerrechtlich geltende Schutz findet auf sie
keine Anwendung. Sie sind nach durchgeführter Absonderung zu
erledigen.
3. Politische Kommissare, die sich keiner feindlichen
Handlung schuldig machen oder einer solchen verdächtig sind,
werden zunächst unbehelligt bleiben. Erst bei der weiteren
Durchdringung des Landes wird es möglich sein, zu entscheiden, ob
verbliebene Funktionäre an Ort und Stelle belassen werden können
oder an die Sonderkommandos abzugeben sind. Es ist anzustreben, daß
diese selbst die Überprüfung vornehmen.
Bei der Berurteilung der Frage, ob "schuldig oder nicht schuldig",
hat grundsätzlich der persönliche Eindruck von der Gesinnung und
Haltung des Kommissars höher zu gelten, als der vielleicht nicht
zu beweisende Tatbestand.
4. In den Fällen 1. und 2. ist eine kurze Meldung (Meldezettel) über
den Vorfall zu richten:
a) von den einer Division unterstellten Truppen an die Division
(I c),
b) von den Truppen, die einem Korps-, Armeeober- oder
Heeresgruppenkommando oder einer Panzertruppe unmittelbar
unterstellt sind, an das Korps- usw. Kommando (I c).
5. Alle oben genannten Maßnahmen dürfen die Durchführung der Operationen
nicht aufhalten. Planmäßige Such- und Säuberungsaktionen durch die
Kampftruppe haben daher zu unterbleiben.
II. Im rückwärtigen Heeresgebiet
Kommissare, die im rückwärtigen Heeresgebiet wegen zweifelhaften
Verhaltens ergriffen werden, sind an die Einsatzgruppe bzw.
Einsatzkommandos der Sicherheitspolizei (SD) abzugeben.
III. Beschränkung der Kriegs- und Standgerichte
Die Kriegsgerichte und die Standgerichte der Regiments- usw.
Kommandeure dürfen mit der Durchführung der Maßnahmen nach
I und II nicht betraut werden.
OKH-Verteiler:
Abschnittsstab Schlesien 1. Ausfertigung
Heeresgruppe B 2. Ausfertigung
Abschnittsstab Ostpreußen 3. Ausfertigung
AOK 18 4. Ausfertigung
Unterabschnitt Ostpreußen I 5. Ausfertigung
Festungsstab Blaurock 6. Ausfertigung
AOK 4 7. Ausfertigung
Abschnittsstab Staufen 8. Ausfertigung
Arbeitsstab Gotzmann 9. Ausfertigung
AOK 11 10. Ausfertigung
AOK 2 11. Ausfertigung
Oberbaugruppe Süd 12. Ausfertigung
Festungsstab 49 13. Ausfertigung
Festungsstab Wagener 14. Ausfertigung
Panzergruppe 4 15. Ausfertigung
AOK Norwegen 16. Ausfertigung
OKH/Adj. Ob. d. H. 17. Ausfertigung
OKH/Adj. GenSt. d. H. 18. Ausfertigung
OKH/Abt. Fremde Heere Ost 19. Ausfertigung
OKH/Dp. Abt. (ohne OKW.-Erlaß) 20. Ausfertigung
OKH/Gen. Qu. (ohne OKW.-Erlaß) 21. Ausfertigung
Vorrat 22.-30. Ausfertigung
Oryginal zbioru "NS-Archiv - Kommissarbefehl" znajduje sie pod adresem:
http://www.ns-archiv.de/krieg/sowjetunion/kommissar.shtml
W wolnym tłumaczeniu rozkaz ten brzmi następująco:
Rozkaz o komisarzach politycznych
Główne Dowództwo Wehrmachtu F.H.Qu., dnia 6.6.1941
WFST/Abt. L. (IV/Qu) [stempel:]Szczególnej wagi!
Nr. 44822/41 g.K.Chefs. [przekazywać]tylko poprzez oficerów!
W nawiązaniu do rozporządzenia Fuehrera z dnia 14.05 o
wykonywaniu jurysdykcji wojennej na terenach "Barbarossa"
(OKW/WFst/Abt. L IV/Qu Nr. 44718/41 g.K.Chefs.) załączone
i przesyłane zostają "Wytyczne do traktowania komisarzy
politycznych". Prosi się o rozprowadzanie tylko między
głównodowodzących armii i lotnictwa. Podanie do wiadomości
treści rozkazu dowódcom i komendantom nastąpić ma na drodze
ustnego przekazu.
Szef Głównego Dowództwa Wehrmachtu
z upoważnienia
/podpisał/ Warlimont
Załącznik do OKW/WFSt/Abt. LIV/Qu Nr. 44822/41 g.k.Chefs.
"Wytyczne do traktowania komisarzy politycznych"
W walce przeciw bolszewizmowi nie można liczyć na dochowanie
przez wroga podstawowych reguł człowieczeństwa, czy też prawa
międzynarodowego. Szczególnie ze strony komisarzy politycznych
wszelkiego rodzaju, będących właściwymi nośnikami oporu,
oczekuje się napełnionego nienawiścią, okrutnego i
nieludzkiego traktowania naszych uwięzionych.
Nasze oddziały muszą być świadome:
1.W tej walce fałszywym jest oszczędzanie tychże elementów i
traktowanie ich zgodnie z prawem międzynarodowym. Są one
zagrożeniem dla własnego bezpieczeństwa [naszych oddziałów]
i do szybkiego spacyfikowania podbitych terenów.
2. Inicjatorami barbarzyńsko-azjatyckich metod walki są
komisarze polityczni. Dlatego też wobec nich postępować
trzeba niezwłocznie i z całą ostrością.
Dlatego też, jeśli zostaną oni pojmani w walce lub podczas
stawiania oporu, są zasadniczo natychmiast do rozstrzelania.
Poza tym obowiązują następujące postanowienia:
I. Miejsce operacji
- Komisarze polityczni, którzy zwrócą się przeciwko
naszym oddziałom, będą traktowani zgodnie z "Rozporządzeniem
o wykonywaniu jurysdykcji wojennej na terenach Barbarossa".
Dotyczy to komisarzy każdego rodzaju i pozycji, także jeżeli
są oni jedynie podejrzani o stawianie czynnego oporu, sabotaż,
jak również namawiania do sabotażu.
Zwraca się uwagę na "Rozporządzenie o zachowaniu się wojsk w Rosji"
- Komisarze polityczni, jako organy wrogich wojsk są
oznaczeni szczególnymi odznakami - czerwoną gwiazdą z
wkomponowanymi w nią złotymi sierpem i młotem na jej
ramionach - (patrz szczegóły "Siły zbrojne ZSSR",
OKH/Gen. StdH. O. Qu IV Abt. Fremde Heere Ost [II] Nr.
100/41 g vom 15.1.1994 unter Anlage 9d.). Należy
ich natychmiast, tj. także na polu walki,
wydzielić spośród jeńców wojennych. Jest to potrzebne,
aby odebrać im możliwość wpływu na uwięzionych żołnierzy.
Komisarze ci nie będą uznawani za żołnierzy; [wobec komisarzy]
nie znajduje zastosowania ochrona wynikająca z międzynarodowego
prawa dotyczącego jeńców wojennych. Zostaną oni rozstrzelani
bezpośrednio po wydzieleniu ich [spośród pozostałych]
- Komisarze polityczni, którzy nie są winni żadnym
wrogim działaniom, czy też nie są o takie działania
podejrzani, będą na razie pozostawieni w spokoju.
Dopiero przy dalszym wniknięciu w głąb kraju będzie
możliwym do rozstrzygnięcia, czy pozostawieni
funkcjonariusze będą mogli być pozostawieni na miejscu,
czy też należy ich oddać grupom specjalnym. Należy dążyć
do tego, aby sprawdzenia tego dokonały grupy specjalne.
Przy ocenie pytania "winny, czy nie winny", zasadniczo
w większym stopniu obowiązuje osobiste wrażenie co do
przekonań i postawy komisarza, niż jego - być może -
niemożliwy do udowodnienia czyn.
- W przypadkach 1. i 2. należy sporządzić krótki meldunek
(druk meldunku) dotyczący zdarzenia:
a) z oddziałów podległych dywizji do dywizji (I c),
b) z oddziałów podległych bezpośrednio dowódcom korpusów,
zgrupowań armii, czy też grupy armii lub wojsk pancernych,
odpowiednio do tych dowódców (I c).
- Wszystkie wymienione powyżej środki nie mogą
powstrzymywać działań [wojennych]. Przeprowadzanie przez
jednostki bojowe planowych poszukiwań, czy też czystek,
jest z tego powodu zabronione.
II. Na tyłach armii
Komisarzy, którzy na tyłach frontu zostaną pojmani z
powodu swego podejrzanego zachowania, należy oddać
grupom specjalnym (Einsatzgruppe) lub oddziałom specjalnym
policji bezpieczeństwa (Einsatzkommandos der Sicherheitspolizei - SD).
III. Ograniczenie[władzy, działania] sądów wojennych i wojskowych sądów polowych
Sądy wojenne i wojskowe sądy polowe regimentów itd.
Komendanci nie mogą być zapoznani z realizacją
kroków podjętych w punktach I i II.
OKH
tu następuje lista dystrybucyjna zawierająca informację,
że dokument sporządzono w 30 egzemplarzach
Patrz też na stronie
http://www.friedenspaedagogik.de/service/unter/benz.htm
gdzie jest wzmianka na temat rozkazu
gen. Hoepnera poprzedzającego nawet rozkaz o komisarzach
politycznych:
Liest man die Befehle der im Osten
eingesetzten Wehrmachtsstäbe, so stößt man häufig
auf die Vorstellung, einem undurchsichtigen Konglomerat von
Kommunisten, Juden und Kriminellen gegenüberzustehen, diees
gilt, mit allen Mitteln zu vernichten. Diese Befehle wurden
keineswegs nur von hitlerhörigen Nazigenerälen erteilt. So
erließ beispielsweise der später als Widerstandskämpfer
des "20. Juli 1944" hingerichtete Befehlshaber der
Panzergruppe 4, Generaloberst Hoepner, noch vor Ergehen des
Kommissarbefehls eigenständig einen Befehl, in dem er zur
"Abwehr des jüdischen Bolschewismus () die völlige
Vernichtung des Feindes" forderte
Gdy czyta się rozkazy pochodzące z
rozmieszczonych na wschodzie sztabów wojskowych Wehrmachtu, to
spotyka się tam często prezentację sytuacji, w której stoją
one naprzeciw trudnego do przeniknięcia konglomeratu z komunistów,
Żydów i kryminalistów, których trzeba zniszczyć
wszystkimi siłami. Rozkazy te nie były w żadnym
wypadku wydawane jedynie przez generałów zwolenników
Hitlera. I tak przykładowo generał Hoepner dowódca 4. Grupy
Pancernej, który później uczestniczył w spisku na
Hitlera w ruchu zwanym dziś "20 Lipca 1944" i został z
tego powodu zgładzony, jeszcze przed wydaniem "Rozkazu o
komisarzach politycznych" samodzielnie wydał rozkaz, w którym
wzywa on do "obrony przeciw żydowskiemu bolszewizmowi (...) i
do pełnego zniszczenia wroga"
Powrot
|