Nie zważajÄ…c na protesty mieszkaÅ„ców i krytycznÄ… opiniÄ™ Å›rodowisk niepodlegÅ‚oÅ›ciowych, wÅ‚adze Chorzowa nie zrezygnowaÅ‚y z odsÅ‚oniÄ™cia pomnika Friedricha Wilhelma grafa von Redena - ministra w rzÄ…dach królów pruskich z czasów rozbiorów. Zaplanowana na dziÅ› uroczystość odbÄ™dzie siÄ™, a wszelkie gÅ‚osy krytyki miejscy wÅ‚odarze okreÅ›lajÄ… mianem aktów nacjonalizmu.

Wczoraj w Chorzowie rozpoczęły się uroczystości związane z 250. rocznicą urodzin grafa. W chorzowskim muzeum otwarto wystawę "Friedrich Wilhelm von Reden i jego działalność na Śląsku", rozpoczęła się także sesja naukowa na jego temat, ale tylko dla osób zaproszonych. Kluczowym punktem obchodów ma być odsłonięcie odrestaurowanego pomnika - poprzednie miało miejsce w 1940 r., a wzięły w nim udział najwyższe władze hitlerowskich Niemiec. Władze miejskie Chorzowa, chyba ze względu na obawy przed protestami, nie chcą podać dokładnej godziny rozpoczęcia uroczystości i ich przebiegu. Ma w nich wziąć udział konsul niemiecki. Z nieoficjalnych informacji wynika, że impreza rozpocznie się o godz. 14.00. Na pytanie o szczegóły przemówień dotyczących "zasług" Redena, skierowane do biura prasowego urzędu miejskiego, usłyszeliśmy odpowiedź, że ich treść nie jest jeszcze znana. Rzecznik urzędu Gabriela Kardos napisała też, że "w sprawie odbudowy pomnika nie protestowała żadna organizacja społeczna w Chorzowie".
W wypowiedzi udzielonej PAP dyrektor Muzeum Śląskiego w Katowicach Lech Szaraniec jednoznacznie określa wszystkie wyrazy sprzeciwu wobec gloryfikowania zasług Redena: protesty wynikają, jego zdaniem, z... nieznajomości historii, a odbudowa postumentu ma wymiar "jedynie historyczny".
- Protesty są przejawem ideologii niemającej nic wspólnego z faktami - twierdzi Szaraniec.

Nie zważają na protesty
Solidarność z protestującymi - Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej oraz Zarządem Miejskim Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Chorzowie - wyraziło Niezależne Zrzeszenie Studentów. Zarząd Krajowy NZS przyjął uchwałę potępiającą odbudowę pomnika. Także według nich postać Redena kojarzy się jednoznacznie z pruską mocarstwowością, zaborami i germanizacją.
- NZS uważa decyzję władz Chorzowa za haniebną, szczególnie w momencie, kiedy obchodzimy rocznicę wybuchu II wojny światowej - uważa przewodniczący NZS Mariusz Wiśniewski. Dodaje, że w przypadku gdy władze Chorzowa jednak zdecydują się na odsłonięcie pomnika, NZS wraz z innymi organizacjami studenckimi rozpocznie zbiórkę podpisów pod protestem w tej sprawie na śląskich uczelniach wyższych.
Według władz miasta, Reden przez lata swojej działalności znacząco przysłużył się dla rozwoju Śląska, głównie jeśli chodzi o przemysł. Tymczasem Reden, owszem, działał dla tego regionu, ale jako części Prus Wschodnich. Był bowiem wysokim urzędnikiem państwowym w rządzie Fryderyka II Wielkiego - zaborcy Polski, zwanego też "grabarzem Polski". Król ten współuczestniczył w I rozbiorze Polski. Pod jego rządami nasiliła się germanizacja i prześladowania ludności polskiej. Za zasługi w tworzeniu potęgi militarnej i gospodarczej Prus w 1786 r. Reden otrzymał od jego syna, Fryderyka Wilhelma II (II i III rozbiór Polski) tytuł grafa. Później Reden służył jeszcze u boku Fryderyka Wilhelma III - zdeklarowanego wroga polskości i niepodległości Polski, walczącego m.in. z potęgą napoleońską i Kościołem katolickim. Nie sposób nie wspomnieć, że w tym czasie na Śląsku Prusy prowadziły grabieżczą politykę gospodarczą.
Autorem pomnika Redena, który zostanie dziś odsłonięty, jest tyski rzeźbiarz Augustyn Dyrda. Monument jest repliką pomnika odsłoniętego w 1853 r. Pruskiego hrabiego zrzucono z cokołu w 1939 r. - była to prowokacja chorzowskich Niemców, którzy dzięki temu znaleźli pretekst do oskarżenia będących w mniejszości Polaków o nastroje antyniemieckie. W rok później okupanci odbudowali pomnik, który został odsłonięty z wielką pompą. Miejsce, w którym stanie dziś pomnik Redena, w czasie II wojny światowej nosił nazwę Adolf Hitler Platz. Przez ostatnie dni ochroniarze bez przerwy pilnowali cokołu, na którym ponownie stanie figura grafa. Nieoficjalnie mówi się, że władze miasta obawiały się zniszczenia cokołu.
Mikołaj Wójcik

* * *

Komu jeszcze pomnik?
Władze Chorzowa oddają hołd Redenowi, kto będzie następny? Kto jeszcze spośród "zasłużonych" dla Polski ludzi dostanie w nagrodę statuę? Może Adolf Hitler, a może władze Chorzowa, gdyby rządziły w Krakowie pomnikiem uhonorowałyby gen. Hansa Franka? To przecież dzięki temu, że mieszkał w tym pięknym mieście, wspaniałe zabytki przetrwały bez uszczerbku II wojnę światową. A że służył u Hitlera? Reden służył u kolejnych zaborców Polski, szerzących germanizację i nienawiść do Narodu Polskiego. To tylko starsza wersja III Rzeszy...

Mikołaj Wójcik, Nasz Dziennik, 2002-09-06

powrot