Przed KomisjÄ… HelsiÅ„skÄ… Kongresu USA odbyÅ‚y siÄ™ we wtorek po poÅ‚udniu czasu miejscowego przesÅ‚uchania w sprawie zwrotu mienia prywatnego w krajach Europy Åšrodkowowschodniej, w tym w Polsce. RozpoczÄ™to je mniej wiÄ™cej w tym samym czasie, gdy na lotnisku pod Waszyngtonem lÄ…dowaÅ‚ prezydent Aleksander KwaÅ›niewski, rozpoczynajÄ…c 3-dniowÄ… wizytÄ™ w Stanach Zjednoczonych.
Środowiska żydowskie naciskają na władze, by wykorzystały pobyt Kwaśniewskiego do wywarcia presji na polskie władze. Podczas wtorkowych przesłuchań członkowie Komisji Helsińskiej - m.in. senator Hillary Clinton, żona byłego prezydenta Billa Clintona - nalegali na składającego wyjaśnienia jako świadek przedstawiciela Departamentu Stanu, aby administracja prezydenta Busha mocniej naciskała w tej sprawie na rząd polski. - Spośród krajów rejonu środkowoeuropejskiego Polska wyróżnia się, odmawiając załatwienia tego problemu - wtórował jej kongresman Crowley z Queens, dzielnicy Nowego Jorku.
Wysłannik administracji USA ds. roszczeń powojennych Randolph Bell odpowiadał, że władze rozmawiają z polskim rządem na ten temat. Wcześniej Bell zaznaczył, że sprawa zwrotu mienia jest "skomplikowana i kontrowersyjna", ponieważ "zmiana własności i użytkownika ziemi i budynków może spowodować poważne zakłócenia, na które kraje przeżywające trudności ekonomiczne nie bardzo mogą sobie pozwolić".
Jako świadkowie na przesłuchaniach wystąpili również sekretarz generalny Światowej Organizacji ds. Restytucji Mienia Żydowskiego (WJRO) Israel Singer oraz przewodniczący nowojorskiego Holocaust Restitution Committee, Jehuda Evron. Przesłuchaniom przysłuchiwało się kilkudziesięciu Amerykanów żydowskiego pochodzenia z Nowego Jorku i okolic, domagających się zwrotu nieruchomości w Polsce.
Na zorganizowanej wcześniej konferencji prasowej reprezentujący ich adwokaci zapowiedzieli długą kampanię o odzyskanie majątków. - Polska, która nigdy poważnie nie podeszła do kwestii restytucji mienia prywatnego, musi zrozumieć, że sprawa ta nie jest zakończona, a dopiero się zaczyna - groził mecenas Ed Klein. Zapowiedział on też wniesienie apelacji od wydanego w czerwcu orzeczenia sędziego federalnego w Nowym Jorku w sprawie o zwrot mienia, który oddalił zbiorowy pozew przeciw rządowi RP.
Prawnik dodał, że przygotowywane są pozwy przeciw korporacjom, które kupiły od władz polskich znacjonalizowane nieruchomości. Rozważa się wniesienie pozwów m.in. przeciw: sieci hotelowej Sheraton, bankom Citibank i I.N.G., browarom Heineken i Carlsberg.
Do żydowskich roszczeń dołączyli swoje także polscy poszkodowani, których na konferencji reprezentował przewodniczący zrzeszenia właścicieli nieruchomości Antoni Feldon. Inny przedstawiciel polskich rościcieli, dr Edward Walata, podkreślał, że restytucja mienia "to nie jest tylko problem żydowski".

BM, PAP, Nasz Dziennik, 2002-07-18

powrot