Przy okazji uogólnień Grossa na temat polityki sowieckiego tyrana wobec Żydów dodajmy jeden bardzo istotny fakt. Otóż tak eksponowany przez Grossa "antysemityzm" Stalina wcale nie przeszkadzał mu w konsekwentnym popieraniu działań Żydów palestyńskich. Stalin wyraźnie stawiał na zwycięstwo Żydów palestyńskich, zmierzających do stworzenia własnego państwa wbrew Wielkiej Brytanii. Mocno liczył na to, i się przeliczył, że Żydzi palestyńscy stworzą państwo zdominowane przez lewicę i będą faktyczną forpocztą polityki sowieckiej na Bliskim Wschodzie. Warto przypomnieć, co stwierdzał na ten temat autor żydowski o wiele lepiej jak dotąd znany i ceniony od Grossa, a mianowicie cytowany już wcześniej Isaak Deutscher. W przywoływanym już wcześniej wykładzie w Londynie, wygłoszonym w 1964 roku, Deutscher powiedział: "Jakie by nie były zamiary Stalina, jest paradoksem, że właśnie jemu Izrael zawdzięcza swe niezależne istnienie. To właśnie ze stalinowskiej Czechosłowacji, od czeskiej zbrojeniówki pochodził główny arsenał Hagany. Tą 'splamioną' bronią Żydzi w Palestynie zadali ostateczny cios Brytyjczykom i Arabom. Poparcie Stalina i skuteczna pomoc materialna, których Stalin udzielał Żydom, wydawała się zachodnim mężom stanu nie na miejscu, wywoływała irytację i powodowała całkiem zauważalne wrogie uczucia wobec Żydów" (por. I. Deutscher, op. cit., s. 100).

Kłamstwa Grossa a opinie innych Żydów
Doprawdy pusty śmiech niejednokrotnie ogarnia czytelnika, gdy czyta przeróżne tyrady Grossa wybielające rolę Żydów w Polsce, a w szczególności absolutnie pomniejszające ich rolę w UB, względnie przedstawiające Żydów jako biedne ofiary oddane na żer dzikich antysemickich prześladowców na skutek szokującej bierności partii komunistycznej. Pozwolę sobie poza cytowanym już Leopoldem Tyrmandem przytoczyć niektóre tylko z jakże licznych żydowskich świadectw, całkowicie sprzecznych z obrazem Grossa. Zacznijmy od oceny jednego z czołowych intelektualistów żydowskiego pochodzenia na emigracji, Zygmunta Hertza, współzałożyciela Instytutu Literackiego w Paryżu. Znany skądinąd ze skłonności do idealizowania Żydów i ostrego dokładania przy różnych okazjach "Polaczyskom" Hertz zdobył się jednak na bardziej obiektywną refleksję na tle wydarzeń marcowych z 1968 roku. Pisał wówczas 26 marca w liście do Czesława Miłosza: "Antysemityzm wypuścił nie tylko nowe liście, ale zakwitł różą. I też ja się nie dziwię. Żydzi grali od początku głupio - po cóż był ten run na ube i posady. Jakaś niegodność w tym narodzie. Przykro mi to stwierdzić, ale dali antysemitom znakomitą broń do ręki" (cyt. za Z. Hertz, Listy do Czesława Miłosza 1952-1979, s. 268). Przytoczmy inne wymowne świadectwo - opinię zapisaną w dzienniku wybitnego twórcy pochodzenia żydowskiego Mariana Brandysa: "Żydzi, którzy pozostali, weszli niemal w całości do klasy rządzącej (...) Żydzi garnęli się do władzy jak ćmy do ognia" (M. Brandys, Dziennik 1976-1977, Warszawa 1996, s. 235, 244).
Porównajmy tę ocenę M. Brandysa z powtarzanymi przez Grossa pojękiwaniami o tym, że "żydowska ludność żyła w ubóstwie, była wychudzona, chora i pełna urazu" (s. 125). Wszystko to ma wzbudzić u amerykańskich czytelników jak największe współczucie dla "biednych, przygnębionych, przybitych Żydów, żyjących w nędzy" (s. 126), a na dodatek jeszcze wciąż okrutnie prześladowanych przez nigdy nienasyconych w swym sadyzmie Polaków.
Przypomnijmy kolejne świadectwo o "biednych" Żydach - notatkę w dzienniku słynnego matematyka Hugona Steinhausa pod datą 18 marca 1945 roku: "(...) w prezydium Rady Ministrów Żydzi mają 80 proc. posad. To samo na innych wyższych stanowiskach" (H. Steinhaus, Wspomnienia i zapiski, Londyn 1992, s. 298). Inne nader ciekawe świadectwo - zwierzenia żydowskiej lekarki Adiny Blady Szwajgier w rozmowie z Anką Grupińską: "Proszę nie zapominać, jaka była rola Żydów w okresie powojennym. Kiedy dziś rozlicza się zbrodnie stalinizmu. A nie mogę powiedzieć, żeby tam Żydów nie było (...) Niech pani pamięta, że większość tych Żydów, którzy wrócili po wojnie z Rosji, zajęła natychmiast najlepsze stanowiska, których nie mogliby zająć przed wojną. Łatwiej było Żydowi o to stanowisko niż Polakowi. Bardzo mądra polityka Stalina (...) Żydom bardziej wierzono niż Polakom (...) Ja myślę, że Polacy po wojnie, wielu z nich przeżyło potworny koszmar, i niestety utożsamiane jest to z Żydami" (por. A. Grupińska, Ciągle po kole. Rozmowy z żołnierzami getta warszawskiego, Warszawa 2000, s. 184). Porównajmy te uwagi żydowskiej lekarki - świadka wydarzeń - z uogólnieniami Grossa na temat tego, jak to "antysemita" Stalin nie miał żadnego zamiaru preferowania Żydów. W tej samej relacji Adina Blady Szwajgier dodała: "Ta ojczyzna była niedobra nie tylko dla Żydów, prawda? Zresztą po wojnie była najmniej niedobra dla Żydów" (tamże, s. 186). Porównajmy te uwagi z roztaczanym przez Grossa obrazem nieszczęsnych Żydów prześladowanych przez krwiożerczych Polaków. Uczciwy naukowiec, mający inne zdanie od powyższych świadectw, ustosunkowałby się do nich, przedstawiłby powody, dla których uważa, że ich autorzy się mylili. Gross wybiera inną drogę - totalnego przemilczenia wszystkich świadectw, które nie pasują do jego arcytendencyjnej składanki świadectw nienawiści. A może wreszcie polscy luminarze z IPN czy z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, względnie z MSZ, zdobędą się na jak najszerszy możliwie wybór odmiennych od Grossa świadectw żydowskich i wydadzą je po angielsku, by skorygować kłamstwa Grossa. Tylko że jak dotąd nic a nic nie słyszymy o takiej inicjatywie, mimo ponawianych przeze mnie apelów w Radiu Maryja. A zdawałoby się, że jest to sprawa aż nadto prosta i ewidentna, zwłaszcza w sytuacji, gdy mamy premiera, który tak mocno zaakcentował potrzebę troski o wizerunek Polaków.
Postaram się przytoczyć jeszcze kilka świadectw żydowskich całkowicie sprzecznych z bredniami Grossa (dużo szerszy wybór zaprezentuję w formie książkowej). Oto jak pisał na ten temat wybitny żydowski historyk i publicysta Feliks Mantel, który przez pewien czas po 1944 roku uczestniczył w życiu publicznym Polski zwanej ludową. Po latach bardzo ostro wspominał obserwowany w Polsce po 1944 roku run na posady ze strony różnych osób żydowskiego pochodzenia, pisząc: "Faktycznie Żydzi byli tylko instrumentem w rękach polityków sowieckich (...) Winą niezaprzeczoną tych Żydów, polskich komunistów, jest to, że dali się użyć jako instrument polityki sowieckiej, drogi dążącej do ujarzmienia narodu polskiego" (F. Mantel, Stosunki polsko-żydowskie. Próba analizy, Paryż 1986, s. 11). Gross oczywiście przemilczał i to stanowisko wybitnego żydowskiego historyka i świadka wydarzeń od wewnątrz (jako wiceminister). Podobnie ocenia rolę jakże wielu Żydów komunistów znany naukowiec żydowskiego pochodzenia, były dziekan Wydziału Filozoficznego UW, odsunięty po marcu 1968 r. profesor Stefan Morawski. W tekście publikowanym w książce "Krajobraz po szoku" (Warszawa 1989, s. 20) Morawski wyznawał: "(...) popełniono mnóstwo błędów, wysuwając tuż po wojnie ludzi pochodzenia żydowskiego na wysokie stanowiska w Służbie Bezpieczeństwa i wojsku.
A większość z nich na nie chyba nie zasługiwała (...) Jestem przekonany, że ta społeczność dała się w niecny sposób wykorzystać jako instrument w długoletniej krucjacie ujarzmiania Polski przez Stalina [podkr. - J.R.N.]. W świetle tego: nie to zaważyło, że w polskiej partii komunistycznej - tak jak w ogóle w historii ruchu komunistycznego - był ogromny procent ludzi pochodzenia żydowskiego. Zaważyło to, że tymi właśnie ludźmi, ponieważ innych nie było, obsadzano najwyższe i najlepsze stanowiska. A ludzie ci częstokroć nie mieli odpowiednich kwalifikacji, to był za duży kapelusz na owe głowy". Dodajmy do tych uwag prof. S. Morawskiego ocenę żydowskiego publicysty z USA Jonathana Kaufmana z 1997 roku. Pisał on: "(...) gdy komuniści wzięli władzę po II wojnie światowej, potrzebowali lojalnych członków partii, aby zapewnić czołowe stanowiska w rządzie. Polityczne posłuszeństwo liczyło się bardziej niż wiek czy doświadczenie. Lata zaraz po wojnie były wspaniałym okresem dla żydowskich komunistów [podkr. - J.R.N.]. Żydzi i inni lojalni komuniści zostali umieszczeni na czołowych stanowiskach w całym kraju, mimo że niektórzy z nich mieli tylko niewiele ponad dwadzieścia lat (...) (cyt. za: M.J. Chodakiewicz, Żydzi i Polacy 1918-1955, Warszawa 2000, s. 401).
Ciekawe, że cytowany z namaszczeniem przez Grossa jako autor wyśmienitego studium żydowski naukowiec Jaff Schatz ma bardzo odmienną od autora "Strachu" ocenę szans kariery Żydów w Polsce pierwszych lat powojennych. Według Schatza: "Z punktu widzenia nowego reżimu ci Żydzi byli zapleczem, na którym można było polegać i zmobilizować do odbudowy kraju (...) Nie byli oni związani ze środowiskami [polskiego] społeczeństwa antykomunistycznego, byli outsiderami w stosunku do ukształtowanych przez Historię tradycji [polskich], bez związków z Kościołem katolickim i znienawidzeni przez tych, którzy nienawidzili reżimu [komunistycznego]" (por. tamże, s. 402).
Porównajmy te uwagi prof. S. Morawskiego, J. Kaufmana czy J. Schatza z kłamliwymi utyskiwaniami Grossa (s. 222), jakoby żydowskie korzenie etniczne były kolosalnym obciążeniem i przeszkodą w karierach Żydów w powojennej Polsce! Zresztą Gross w ogóle o niezdolnych Żydach nie pisze. On wciąż zauważa tylko tych "bardzo utalentowanych" i "przenikliwych", którym "źli Polacy", zarówno przyjaciele, jak i wrogowie, "nie chcieli za nic zapomnieć ich żydowskości" (por. s. 222). Jeszcze dwa świadectwa na koniec tego miniwyboru. Pierwsze to opinia słynnego żydowskiego partyzanta doby wojny, później zakonnika Daniela Ruffeisena: "(...) i jeszcze do tego po wojnie Żydzi źle przysłużyli się sprawom Polski" (cyt. za A. Tuszyńską, Kilka portretów z Polską w tle, Gdańsk 1993, s. 138). Drugie to opinia profesor żydowskiej literatury Ruth R. Weintraub, która przypomniała na łamach elitarnego żydowskiego czasopisma "Commentary" w styczniu 1987 roku, że: "Sowieci mają długie doświadczenie w wykorzystywaniu Żydów na swoją korzyść. Bardzo zręcznie pomogli oni w zatruciu stosunków polsko-żydowskich po wojnie przez wyznaczenie wielu Żydów na widoczne pozycje władzy w niepopularnym rządzie komunistycznym".

Wybielanie Żydów w UB
Przejdźmy teraz do roli Żydów w bezpiece, skrajnie pomniejszanej przez Grossa. Oto, co pisze on na stronie 227: "Byle entuzjasta historii w Polsce może wymienić z pół tuzina wysokich żydowskich funkcjonariuszy w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego z tego okresu: Józef Różański i jego zastępca Adam Humer z departamentu śledczego, dwóch wiceministrów - Roman Romkowski i Mieczysław Mietkowski, Julia Brystygierowa, która kierowała departamentem nadzorującym Kościół katolicki i miała na oku intelektualistów, Anatol Fejgin i jego zastępca Józef Światło z arcysekretnego departamentu, który nadzorował polityczną ortodoksję czołowych kadr komunistycznych. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego miało o wiele więcej żydowskich pracowników, w szczególności w kontrwywiadzie (Marcel Reich-Ranicki, którego cytuję we wstępie, był tam zatrudniony krótko jako młody człowiek) i w Urzędzie Cenzury, i w różnych 'technicznych' departamentach (...)".
Czytając to zestawienie, od razu trudno nie zdumieć się z powodu pominięcia w nim człowieka z samego szczytu - tj. Jakuba Bermana, odpowiedzialnego za bezpieczeństwo... i kulturę w Biurze Politycznym KC PPR, a później w BP KC PZPR. Uzupełnijmy też podane przez Grossa "pół tuzina wysokich funkcjonariuszy" dużo pełniejszą galerią wysokich stopniem żydowskich "speców" od bezpieczeństwa. Znaleźć się w niej powinny choćby takie osoby, jak dowódca Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Juliusz Hibner, dyrektor Gabinetu Ministra BP, później m.in. p.o. dyrektor Departamentu III MBP Leon Ajzen-Andrzejewski, p.o. dyrektor Gabinetu Ministra BP Zygmunt Braude, dyrektor Centralnej Szkoły MBP w Łodzi, później dyrektor Departamentu Społeczno-Administracyjnego MSW Mieczysław Broniatowski, dyrektor Gabinetu Ministra BP Juliusz Burgin, dyrektor Departamentu VII, a później dyrektor Departamentu III MBP Józef Czaplicki, potocznie nazywany "Akowerem", bo wyspecjalizował się w prześladowaniu akowców, dyrektor Gabinetu Ministra BP Michał Drzewiecki, dyrektor Departamentu Organizacji i Planowania MBP Michał Hakman, dyrektor Departamentu Szkolenia MBP Maria Kamińska, dyrektor Departamentu IV MBP Józef Kratko, dyrektor Departamentu Więziennictwa MBP Dagobert Jerzy Łańcut, dyrektor Departamentu Centralnego Archiwum MBP Zygmunt Okręt, dyrektor Departamentu II Leon Rubinsztejn (później równocześnie dyrektor Departamentu Ochrony Rządu), dyrektor Departamentu IV MBP Aleksander Wolski-Dyszko, p.o. dyrektor Departamentu II MBP Michał Taboryski, dyrektor Departamentu Służby Zdrowia MBP Leon Gangel, dyrektor Centralnych Konsumów MBP Feliks Goldsztajn, wicedyrektor Departamentu Finansowego MBP Edward Kałecki, dyrektor Departamentu Służby Zdrowia MBP Ludwik Przysuski, wicedyrektor Departamentu Służby Zdrowia MBP Leon Stach, wicedyrektor Departamentu VII MBP Marek Fink, wicedyrektor Departamentu Szkolenia MBP Helena Gruda, wicedyrektor Departamentu IV MBP Bernard Konieczny, wicedyrektor Departamentu III Czesław Runger, dyrektor Departamentu VII MBP Wacław Komar, dyrektor Biura Wojskowego MBP Roman Garbowski, wicedyrektor Departamentu I MBP Julian Konar, szef Służby Zdrowia MBP Kamil Warman (por. kolejne "Listy bezpieczników", "Gazeta Polska" 6.06.1996, 13.06.1996, 20.06.1996, 27.06.1996, 18.07.1996, 1.08.1996, 26.09.1996; L. Żebrowski, Żydzi w UB, "Gazeta Polska" z 22.06.1995).
Prawdziwa Liga Dyrektorów. Przykłady tego typu osób narodowości żydowskiej na kluczowych stanowiskach w bezpiece można by jeszcze bardzo długo mnożyć (por. szerzej źródłowe opracowanie M. Piotrowskiego, Ludzie bezpieki w walce z Narodem i Kościołem. Służba Bezpieczeństwa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1944-1978 - Centrala, Lublin 2000, s. 313-345). Przypomnijmy tu, że ambasador sowiecki w Warszawie Wiktor Lebiediew, który "nieźle znał Polskę" (w ocenie historyka prof. A. Paczkowskiego), w raporcie wysłanym do Moskwy 10 lipca 1949 r. zwrócił uwagę, że w MBP, poczynając od wiceministrów poprzez dyrektorów departamentów, nie ma ani jednego Polaka. Wszyscy są Żydami" [podkr. - J.R.N.] (cyt. za: A. Paczkowski, Żydzi w UB: próba weryfikacji stereotypu, [w:] Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa 2001, s. 202). Warto tu dodać, że sam prof. A. Paczkowski stwierdził w cytowanym wyżej opracowaniu (op. cit., s. 198), że: "Zachowując niezbędną ostrożność wolno chyba stwierdzić, iż w istocie, czemu nikt zresztą nie zaprzecza, w aparacie bezpieczeństwa istniała populacyjna nadreprezentacja Żydów, że zajmowali raczej wyższe niż niskie stanowiska oraz że im wyżej w hierarchii, tym odsetek ich był większy". Profesor A. Paczkowski wyraźnie nie docenił Grossa, który już w kilka lat po jego opracowaniu z werwą próbuje w "Strachu" zaprzeczać tezom o "nadreprezentacji Żydów".
Ostatnim rozpaczliwym argumentem niektórych osób próbujących przeciwstawić się twierdzeniom o przemożnej roli Żydów w UB jest powoływanie się na fakt, że jednak na czele Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego stał Polak - minister Stanisław Radkiewicz. Tylko że osoby powołujące się na to jakoś dziwnie nie dodają podstawowej informacji, niegdyś powszechnie znanej - o tym, że ten jedyny Polak na wysokim stanowisku w MBP był w swym ministerstwie żałosnym figurantem wobec swoich żydowskich podwładnych. Grał dokładnie tę samą podrzędną marginesową rolę co inny Polak figurant - minister sprawiedliwości Świątkowski - wobec swego wszechmocnego zastępcy Leona Chajna, faktycznie kierującego resortem sprawiedliwości. Radkiewicz był ożeniony z Żydówką Rutą Teitsch (por. głośną książkę żydowskiego autora Johna Sacka "Oko za oko", Gliwice 1995, s. 299). Według samokrytyki zastępcy Radkiewicza, wiceministra R. Romkowskiego (Natana Grünspan-Kikiela): "Kierownictwo partyjne dobrze wiedziało, co sobą przedstawia Radkiewicz - człowiek, z którym najlepiej można było rozmawiać na tematy jeleni, saren, dzików, polowania, człowiek, który nazajutrz najczęściej zapominał referowaną mu sprawę operacyjną, który nigdy nie przeczytał ani jednej sprawy operacyjnej czy śledczej" (cyt. za: S. Marat, J. Snopkiewicz, Ludzie bezpieki, Warszawa 1990, s. 140). Nici wszystkich spraw w bezpiece znajdowały się w rękach żydowskich podwładnych Radkiewicza. Wiedzieli oni, podobnie jak na górze J. Berman, o bardzo kompromitującej tajemnicy Radkiewicza, która ułatwiała całkowite trzymanie go w ręku. Chodziło o to, że Radkiewicz po aresztowaniu przed wojną jako sekretarz KZMP podpisał na policji tzw. lojalkę (por. tamże, s. 141 - z notatek Romkowskiego).
Do typowych manipulacji Grossa należy próba maksymalnego zaniżenia roli Żydów w UB przez wyeksponowanie danych z dwóch województw, gdzie było najmniej Żydów w UB: lubelskiego i rzeszowskiego (s. 229), idąca w parze z równoczesną próbą podważenia wiarygodności informacji na temat danych z paru województw o wielkim procencie Żydów w UB. Chodziło m.in. o raport głównego doradcy sowieckiego przy MBP Nikołaja Seliwanowskiego, wysłany do Berii 20 października 1945 r., według którego Żydzi stanowili 82,3 proc. pracowników UB w Radomiu (por. s. 228-229). Gross podważa również dane raportu inspektora KC PZPR z sierpnia 1945 r., stwierdzającego, że Żydzi stanowili połowę łódzkiego UB. Jedynym argumentem dla podważenia tych informacji - bez dowodu - jest przejęta od A. Paczkowskiego ocena, że dane o tak wysokiej nadreprezentacji Żydów w UB w Radomiu wydają się "mniej prawdopodobne". Za pewnik oczywiście przyjmuje dane z dwóch okręgów, gdzie podano niewielką liczbę Żydów.
Gross całkowicie przemilcza bardzo niewygodne dla niego dane zebrane przez amerykańskiego korespondenta wojennego i reportera pochodzenia żydowskiego Johna Sacka w czasie siedmiu lat pracy nad książką "Oko za oko". W książce tej, poświęconej sprawie ludobójczych zbrodni Żyda Salomona Morela i jego podwładnych w UB w obozie w Świętochłowicach w 1945 r., Sack powoływał się m.in. na informacje Pinka Mąki, byłego sekretarza urzędu Bezpieczeństwa Publicznego na terenie Śląska, że w podległym mu regionie liczba żydowskich oficerów bezpieczeństwa wynosiła od 150 do 225. Według Sacka, od 70 do 75 procent oficerów bezpieczeństwa na tym terenie było Żydami (por. J. Sack, Oko za oko, Gliwice 1995, s. 292).
Gross świadomie pomija szczególnie istotny dla oceny znaczenia Żydów w terenowych organizacjach UB stopień zajmowania przez nich głównych funkcji kierowniczych. Tym cenniejsze na tym tle są informacje Sacka, który podaje na stronie 95, że Żyd z pochodzenia major Josef Jurkowski był szefem Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Z kolei na stronach 227 i 344 Sack informuje, że we Wrocławiu Żydami byli dowódca policji, szef zajmującej się Niemcami sekcji UB, szef korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego pułkownik Rubinsztejn z Łodzi i burmistrz miasta Bolesław Drobner. Wcześniej pisałem już w "Naszym Dzienniku" o ogromnej nadreprezentacji Żydów w Kielcach, począwszy od postaci szefa tamtejszego Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego Andrzeja Korneckiego (Dawida Kornhendlera) i zastępcy szefa Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego Alberta Grünbauma. Warto zaznaczyć, że Henryk Pająk i Stanisław Żochowski w książce "Rządy zbirów 1940-1990" (Lublin 1996, s. 141), wymieniając najbardziej eksponowanych zbirów UB, wyliczyli między innymi następujących wojewódzkich szefów UB żydowskiego pochodzenia: Jana Tataja, szefa WUBP w Kielcach, Tadeusza Pasztę, szefa WUBP w Warszawie, Józefa Mrożka, szefa WUBP w Gdańsku, Józefa Plutę, zastępcę szefa UB w Białymstoku, Jana Olkowskiego, szefa WUBP w Krakowie, Zbigniewa Paszkowskiego, szefa UBP na miasto Warszawę, płk. Korneckiego, szefa WUBP w Poznaniu.
Kolejna część cyklu w piątek, 18 sierpnia.

prof. Jerzy Robert Nowak, Nasz Dziennik, 2006-08-16

powrot