Przyjrzyjmy się bliżej wizji Polaków w pierwszych latach powojennych, tak jak ona wygląda w najnowszej książce J.T. Grossa "Fear" ("Strach"). Pisałem już wcześniej o nakreślonym przez niego skrajnie negatywnym obrazie polskiego chłopstwa i klasy średniej, jako tych warstw, które "zbrodniczo" wzbogaciły się na rabunku żydowskiego mienia. Pisałem o zgodnym z dawnymi komunistycznymi stereotypami szkalowaniu Kościoła katolickiego, głównej partii opozycyjnej - PSL, i dawnego harcerstwa. Z książki Grossa "dowiadujemy się" jednak również o rzekomym "antysemityzmie" w lokalnej administracji ("Fear", s. 58-63), rzekomej dyskryminacji Żydów w zatrudnieniu (s. 64-66), "antysemityzmie" w szkołach (s. 66-73), "antysemityzmie" wśród polskich robotników (s. 120-126), o "prześladowaniu Żydów" przez polską milicję (s. 237-238), a nawet UB (s. 238-239). To samo UB - tak zdominowane przez Żydów, który to fakt Gross usilnie próbuje zanegować i zafałszować.

Wielokrotnie padają u Grossa również skargi na polską partię komunistyczną - PPR, jako rzekomo dystansującą się od Żydów, niedającą im należytej obrony, a nawet będącą jakoby w zmowie z resztą antysemickiego narodu (s. 51, 63, 128 i in.). Zmowie mającej przeciwdziałać odzyskaniu przez Żydów mienia zagrabionego przez Polaków.

"Antysemiccy" robotnicy
Na s. 120-124 Gross rozpisuje się na temat rzekomego "antysemityzmu" polskich robotników, oskarża "masy" robotnicze, że nawet po antyżydowskich zajściach kieleckich w 1946 r. "nie czuły sympatii do Żydów, nawet w obliczu straszliwych zbrodni, jakich ofiarami padli Żydzi". Jako koronny dowód tego robotniczego "antysemityzmu" Gross podaje to, że robotnicy zastrajkowali w licznych zakładach Łodzi, protestując przeciw narzucanym im rezolucjom w sprawie potępienia sprawców antyżydowskich zajść w Kielcach w lipcu 1946 roku. Oczywiście nic nie pisze na temat treści tych rezolucji, które chciano narzucić robotnikom, choć ma to bardzo istotne znaczenie dla całej sprawy. Otóż w rezolucjach tych na ogół starano się obciążyć winą za krwawe zajścia antyżydowskie "reakcję", "andersowców", etc., a częstokroć mówiono nawet o rzekomej odpowiedzialności całego Narodu Polskiego za mord kielecki. Przypomnijmy na przykład, jak wyglądała rezolucja przedstawiona w partyjnym dzienniku "Głos Robotniczy" jako rzekomo podjęta przez robotników łódzkiej Fabryki Nici: "My, robotnicy, zdaliśmy egzamin dojrzałości politycznej w dniu Referendum Ludowego. Nie ustąpimy ani na krok w walce o utrwalenie naszych zdobyczy, o które całe lata walczyliśmy tak za czasów Polski sanacyjnej, jak i podczas krwawej okupacji hitlerowskiej.
Wszyscy zjednoczymy się w tej walce przeciwko zdrajcom narodu spod znaku 'trzy razy nein', których dziełem jest pogrom w Kielcach - hańbą okrywający dobre imię Polski.
Pamiętamy czasy przedwrześniowe, kiedy to sanacja starała się utrzymać przy władzy przy pomocy antysemityzmu, przy pomocy judzenia jednych Polaków przeciwko drugim. Te czasy już nie wrócą - nie dopuścimy reakcji do władzy! Wypadki w Kielcach - to zamach na spokój wewnętrzny Polski. Domagamy się od naszego Rządu wprowadzenia publicznych sądów doraźnych, które skazywać będą wrogów ludu spod znaku NSZ, WiN, spod znaku Andersa.
W nowej Polsce Ludowej zniszczymy wroga, odbudujemy nasz kraj, w którym zapanuje spokój i dobrobyt" (por. "Robotnicy polscy piętnują morderców czarnosecinnych z Kielc", "Głos Robotniczy", 10 lipca 1946 r.).
Czyż ktoś o zdrowych zmysłach może się dziwić, że robotnicy łódzcy, nastawieni antykomunistycznie, jak przeważająca część Narodu, nie chcieli zaakceptować ułożonej poza ich plecami, w ich imieniu tak tendencyjnej stalinowskiej rezolucji? Rezolucji porównującej sanację z czasami hitlerowskimi i żądającej nawet sądów doraźnych dla ludzi z WiN-u, NSZ-u, Armii Andersa. Gross udaje, że nie rozumie właściwej przyczyny sprzeciwu robotników, traktując go jako wyraz zajadłego "antysemityzmu". I powołuje się na s. 128 na potępienie protestu robotników w sejmowej mowie Adolfa Bermana, brata sławetnego Jakuba, z 21 września I946 r.: "Dla nas, przedstawicieli robotników żydowskich, wydarzenia w Łodzi i Ostrowcu Kieleckim na szeregu fabryk po wyroku w procesie kieleckim to był wielki wstrząs, to był drugi pogrom kielecki". Głupszego komentarza nie można było dać w odniesieniu do robotniczych strajków. I na ten właśnie komentarz, nazywający strajki robotnicze "drugim pogromem kieleckim", powołuje się aprobująco uparty tropiciel "polskiego antysemityzmu" - J.T. Gross! Podsumowując, według Grossa, poza niewielką liczbą osób z polskiej elity intelektualnej i pewną niewielką częścią przedstawicieli wyższej administracji państwowej i partyjnej oraz biskupem Teodorem Kubiną wszyscy inni Polacy byli zarażeni głębokim antysemityzmem. Duża część z nich okazała się przy tym przesiąknięta najdzikszą formą tegoż antysemityzmu, co w połączeniu z pazernością na żydowskie mienie prowadziło ich do masowej aprobaty mordowania Żydów.
Co więcej, według Grossa, przeważająca część Polaków traktowała jako "wyrzutków społeczeństwa" tych rodaków, którzy pomogli Żydom w czasie wojny.

Łże jak Gross!
Niedawno Antoni Zambrowski już w tytule swego wywiadu dla "Gazety Polskiej" użył zwrotu: "łże jak Gross". Przypomniał przy tym, że już w 2001 r. w niektórych środowiskach używano go dla charakteryzowania ludzi o wyjątkowych "talentach" hochsztaplerskich. Ja sam pisałem o "100 kłamstwach Grossa". Dziś, po lekturze "Strachu" Grossa musiałbym tę liczbę zwiększyć przynajmniej w dwójnasób. Skąd wynika ta niebywała skłonność Grossa do kłamstw i kalumnii? Gross po prostu jest bardzo konsekwentny w swej fanatycznej nienawiści do Polski i Polaków. Ogromnie pracowicie zbiera wszystko, możliwie wszystko, co tylko najgorszego napisano w Polsce i za granicą o stosunku Polaków do Żydów, stara się nic z tego nie uronić. Byle lepiej dołożyć Polakom. Byle mocniej zmieszać ich z błotem w oczach Amerykanów, na trwale zaszufladkować Polaków jako "najdzikszych antysemitów" i utrwalić ten stereotyp. Nawet najbardziej niewiarygodne oszczerstwa o Polakach mają absolutne szanse na wykorzystanie w składance Grossa. Byle tylko pokazywały nas w najczarniejszych kolorach jako "krwiożerczych rabusiów"!
W najnowszej książce Grossa spotykamy się dosłownie z setkami oszczerczych uogólnień na temat Polaków, Kościoła katolickiego. Czasami na jednej i tej samej stronie (np. s. 247, 261) spotykamy po pięć i więcej oszczerczych uogólnień na temat Polaków, ich rzekomego "wspólnictwa" (complicity) z nazistami w mordowaniu i rabowaniu Żydów. Gross powtarza wielokrotnie, wręcz łopatologicznie, te same stwierdzenia, żeby tym silniej wbić w głowy naiwnym czytelnikom amerykańskim nieodparte przekonanie o wyjątkowej "krwiożerczości, dzikim antysemityzmie i podłej chciwości" Polaków. I to najwyraźniej skutkuje, jak pokazują obłąkańcze tezy recenzji z książki Grossa w "Baltimore Sun", gdzie stawia się na równi rzekomą "krwiożerczość" Polaków z najgorszymi okrucieństwami dawnych handlarzy niewolników.
Temu wszystkiemu towarzyszy niezwykle tendencyjny wybór źródeł. Zadałem sobie trud bardzo szczegółowego przyjrzenia się dobranym przez Grossa źródłom. I cóż się okazało? Otóż aż blisko sto cytowanych przez niego świadectw żydowskich: dokumentów, oświadczeń, wypowiedzi, zeznań, zawiera treści o wymowie nieprzychylnej dla Polaków. Podobnie jest w odniesieniu do 115 świadectw: dokumentów, zeznań, wypowiedzi, artykułów pochodzących od Polaków lub obserwatorów z Zachodu. Zaledwie w kilkunastu przypadkach znajdujemy jakieś bardziej pozytywne, najczęściej bardzo zdawkowe, informacje o jakichś zachowaniach polskich, głównie o sprzeciwieniu się jakimś działaniom antyżydowskim. Do tego dochodzi garść cytatów z artykułów polskich intelektualistów, najczęściej w sposób skrajny potępiających "polski antysemityzm", i informacje o wypowiedziach ks. bp. Teodora Kubiny, potępiających zbrodnię kielecką. To wszystko jest jednak tylko małym ułamkiem na tle setek negatywnych uogólnień Grossa o polskim zachowaniu i podobnie negatywnej wymowy ponad 200 odpowiednio dobranych "świadectw" żydowskich, polskich i zachodnich. Równocześnie zaś, co jest bardzo znamienne, tylko w czterech miejscach znalazłem bardzo zdawkowe zresztą uwagi o negatywnych zachowaniach jakichś grup Żydów (por. s. 44, 226 i dwukrotnie na s. 256). Na przykład na s. 226 Gross pisze, że grupa wysokich funkcjonariuszy bezpieczeństwa pochodzenia żydowskiego to byli rzeczywiście "źli ludzie" ("bad people"). Porównajmy "ostrość" tego określenia np. z atakami Grossa na "kanibalistyczną teologię, kontrolującą umysły polskiego duchowieństwa" (s. 151), na "wspólnictwo Kościoła z morderczymi atakami polskich katolików przeciwko ich żydowskim sąsiadom" (s. 261).
Zastanówmy się nad tym, co ta stylistyka i te niebywałe dysproporcje mają wspólnego z prawdziwą wiedzą, z wymogami warsztatu naukowego?! To są po prostu metody godne najgorszych propagandystów komunistycznych, którzy starannie odrzucali lub zatajali wszystko, co mogłoby w najmniejszym nawet stopniu wzbudzić wątpliwości co do ich tez.

Przemilczenia Grossa
Mamy więc u Grossa setki informacji i uogólnień ukazujących Polaków jako "diabolicznie złych" i zaledwie cztery zdawkowe (trzy jednozdaniowe i jedno dwuzdaniowe) stwierdzenia pokazujące jakieś złe cechy u pewnych grup Żydów, generalnie przedstawianych jako niewinne, "anielskie" ofiary polskich "nikczemnych działań". Jakim sposobem udało się Grossowi uzyskać tak niesamowitą dysproporcję w obrazie dwóch nacji? Zrobił to w bardzo prosty sposób. Po pierwsze, starannie przemilczał wszystkie źródłowe świadectwa polskich Żydów i świadectwa zagraniczne pokazujące rozmiary polskiej martyrologii pod okupacją niemiecką i sowiecką. Całkowicie przemilczał również rozliczne świadectwa żydowskie o pomocy Polaków dla Żydów w czasie wojny. Po drugie, konsekwentnie przemilczał wszystkie informacje źródłowe pokazujące konkretne niegodziwe zachowania jakichkolwiek pojedynczych Żydów czy środowisk żydowskich. I tak na przykład całkowicie przemilczał sprawę antypolskich zachowań dużej części Żydów na kresach wschodnich RP w latach 1939-1941, majowej kolaboracji wielu środowisk żydowskich z Sowietami, w tym niemało przypadków zabijania Polaków przez żydowskich komunistów (np. w Grodnie, Brzostowicy Małej, Czortkowie i in.). Całkowicie przemilczał sprawę zbrodniczej kolaboracji z Niemcami ze strony wielu członków władz Judenratów i policji żydowskiej. Całkowicie przemilczał wymordowanie polskiej ludności wsi Naliboki i Koniuchy przez żydowskich partyzantów sowieckich. Całkowicie pominął podanie jakiegokolwiek konkretnego przykładu zbrodni popełnionych przez wpływowych Żydów z UB (typu zbrodni S. Morela w Świętochłowicach w 1945 r., zbrodni J. Różańskiego, A Fejgina etc.). Całkowicie przemilczał informacje o bardzo znaczącej roli wpływowych Żydów w niszczącej sowietyzacji polskiej gospodarki (rola H. Minca i in.), kultury i prasy, w oszczerczej walce propagandowej z niepodległościowym podziemiem, Kościołem, tradycjami narodowymi. Całkowicie przemilczał liczne świadectwa Żydów lub Polaków żydowskiego pochodzenia krytykujących rolę niektórych środowisk żydowskich w sowietyzowaniu Polski. Całkowicie przemilczał fakty dowodzące bezwstydnego proreżimowego służalstwa kierownictwa Centralnego Komitetu Żydów Polskich (CKŻP), na którego oświadczenia wielokrotnie powołuje się w swej książce. Całkowicie pominął informacje o prawdziwie kompromitujących w swym prokomunistycznym i antypolskim zacietrzewieniu wystąpieniach przewodniczącego światowego Kongresu Żydów Polskich Józefa Tenenbauma. Gross rozpisuje się na parunastu stronach o dyskryminacji rosyjskich Żydów w ZSRS w okresie wojny i w okresie powojennym. Nie znalazł natomiast ani jednego zdania na informację o wyjątkowo dużej roli Żydów w tworzeniu i rozwijaniu komunizmu w ZSRS w latach 20. i 30., w sowieckim aparacie terroru, w walce z Kościołem, etc.
Dlaczego to wszystko przemilczał? Intencje Grossa były aż nadto wyraźne. Jeśli Amerykanie nie będą nic wiedzieć o jakichkolwiek szczegółach odbiegających od głównych tez Grossa, to przełkną z tym większym namaszczeniem wszystkie kłamstwa, które on im podsunie. Nie będą mieli żadnych wątpliwości. Gross zaś ułatwi im ślepą wiarę we wszystkie jego zmyślenia poprzez swą niebywałą pewność siebie, uparte sączenie kabotyńskiego przekonania o swojej nieomylności. Pisząc o Żydach polskich, Gross wielokrotnie używa zwrotów wychwalających ich zachowanie jako całości. Kłamliwie twierdzi, że Żydzi byli rzekomo "państwowotwórczym elementem" w Polsce międzywojennej (s. 198), "najbardziej przestrzegającą prawo i wspierającą państwo społecznością" w owym okresie (s. 198, 242). Spotykamy u Grossa jednoznacznie sprzeczne z prawdą uogólnienia o Żydach jako całości: "Żydzi byli zawsze lojalnymi obywatelami" (s. 62). Aby wzbudzić szczególne współczucie Amerykanów dla losu rzekomo gnębionych przez Polaków Żydów. Gross podaje na s. 125 nieprawdziwe twierdzenie, jakoby żydowska ludność w powojennej Polsce żyła w nędzy, była wyniszczona i chora. Na s. 164 "dowiadujemy się", jakoby Żydzi "byli gnębieni przez swych polskich sąsiadów - przez stulecia, ale specjalnie w czasie nazistowskiej okupacji" ("they had been victimized by their Polish neighbors - for centuries, but especially during the Nazi occupation"). Ta Grossowa kalumnia jest szczególnie oburzająca w świetle faktu, że przez całe stulecia Polska była jedynym schronieniem dla Żydów przepędzanych prześladowaniami z reszty krajów europejskich. Nieprzypadkowo nawet w osiemnastowiecznej Wielkiej Encyklopedii Francuskiej nazywano Polskę "paradisus Judeorum" (rajem dla Żydów). Tak "gnębiliśmy Żydów", że aż słynny myśliciel, krakowski rabin Mojżesz Isserless pisał w XVI w.: "Jeśliby Bóg nie dał nam tego kraju [tj. Polski - J.R.N.] za schronienie, to los Żydów byłby nie do zniesienia". Tak "prześladowaliśmy" Żydów, że w XIX wieku na terenach byłej Rzeczypospolitej Obojga Narodów żyły cztery piąte ogółu Żydów świata (wg Normana Daviesa). Przypomnijmy, że współczesny historyk żydowski Barnett Litvinoff ocenił w swym monumentalnym dziele "The Burning Bush. Antisemitism and World History" (London 1988, s. 90), że "przypuszczalnie Polska uratowała Żydów od całkowitego wyniszczenia" (w okresie średniowiecza i odrodzenia). Trudno więc nie uznać oszczerstwa o Polakach "gnębiących Żydów przez stulecia", podawanego przez Grossa zupełnie nieznającym historii Europy Amerykanom, jako przykładu wyjątkowej podłości!
Z kłamliwymi uogólnieniami wybielającymi rolę Żydów polskich jako całej społeczności czy przedstawiającymi ich jako "ofiary" Polaków od zawsze idą w parze negatywne uogólnienia o przeważającej części Polaków, a czasem nawet o całym Polskim Narodzie. Jaki miało sens np. aprobujące przytoczenie przez Grossa na s. 132 wyjątkowo bzdurnego uogólnienia wyszłego spod pióra Jerzego Andrzejewskiego w "Odrodzeniu" z 1946 r.: "nie mogę dojść do innego wniosku, że naród polski we wszystkich warstwach i na wszystkich poziomach intelektualnych, od samych szczytów aż do dołu, był antysemickim i takim pozostaje po wojnie".

Fałsze o masowej kolaboracji z Niemcami
Gross wielokrotnie powtarza oszczerstwa o rzekomo szeroko rozpowszechnionej "polskiej kolaboracji" z niemieckim okupantem. Tezie tej wtóruje u Grossa kilkakrotne powtórzenie - w sposób typowy dla łopatologicznych metod Grossa - zwrotu o rozpętanej przez Polaków wielkiej fali mordowania Żydów na Podlasiu (s. 40-41, 54, 57, 181, 250). Na przykład na s. 40-41 Gross pisze: "Wydaje się, że polskie napaści przeciw Żydom w lecie 1941 r. były powszechnie stosowane w całym województwie białostockim, że mordowania trwały przez kilka miesięcy i że pochłonęły one rozległe terytorium obejmujące dwa tuziny miast i spowodowały tysiące ofiar". Gross unika przy tym podawania konkretnych liczb co do zabójstw Żydów w poszczególnych miejscowościach. Zwrot o "tysiącach" Żydów zabitych rzekomo przez Polaków jest przy tym całkowicie nieprawdziwy, niepotwierdzony przez udokumentowane źródła. Jest on równie nieprawdziwy jak podana przez Grossa na s. 37 liczba 1600 Żydów rzekomo zamordowanych w Jedwabnem. Na dowód, że zamordowano "tysiące Żydów" na Podlasiu Gross odsyła do liczącego ponad 50 stron tekstu dr. hab. Pawła Machcewicza w IPN-owskim wydawnictwie "Wokół Jedwabnego" (Warszawa 2002, t. I). Tylko że za pierwszym powołaniem się na wstęp Machcewicza ("Fear", s. 41) Gross nie podaje w ogóle strony, na której ma się znajdować rzekoma informacja o wymordowaniu przez Polaków "tysięcy Żydów". Za drugim razem (s. 57 i 279) autor "Strachu" podaje odpowiedni odnośnik do s. 21-22 wstępu Machcewicza. Tyle, że na wspomnianych stronach tekstu nie ma w rzeczywistości żadnych informacji tego typu. Na s. 31 natomiast Machcewicz pisze: "W niektórych miejscowościach zabito kilka-kilkanaście osób, w innych - przede wszystkim w Jedwabnem i Radziłowie - ofiarą masowych mordów padło kilkaset osób". Nie ma więc żadnej mowy o tysiącach zamordowanych Żydów - jak pisze Gross - powołując się na rzekome dane Machcewicza. Gross całkowicie milczy przy tym o roli Niemców w zbrodniach na Podlasiu. Nie wszystkie relacje żydowskie o tych zbrodniach zostały w pełni podkreślone, a niektóre ze świadectw żydowskich budzą spore wątpliwości (np. S. Wassersteina czy M. Finkelsztejna). Ciągle nie jest całkowicie pewne, ilu Żydów padło z rąk niemieckich, a ilu z polskich. Gross za wszystko tym skwapliwiej oskarża Polaków, ich chce wyeksponować jako katów. Znamienne, że w pisanej dla Amerykanów książce Gross całkowicie przemilcza fakt popełnienia w tym samym czasie na Podlasiu zbrodni niemieckich na znacznie większą skalę. Choćby wspomnianej przez Machcewicza ("Wokół Jedwabnego", t. I, s. 52) sprawy spalenia już 27 czerwca 1941 r. w synagodze białostockiej 700-800 Żydów. Fakt spalenia Żydów w synagodze przez Niemców na szereg dni przed spaleniem Żydów w Jedwabnem skłania do szukania właśnie w Niemcach organizatorów jedwabieńskiej zbrodni. Nierzetelność naukową Grossa ilustruje fakt całkowitego przemilczenia przez niego występujących niejednokrotnie na Podlasiu motywów zemsty za rolę części Żydów w czasie okupacji sowieckiej. Pisał o tym niejednokrotnie właśnie P. Machcewicz, były dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN. We wstępie do "Wokół Jedwabnego" P. Machcewicz wielokrotnie powtarza twierdzenia o motywie zemsty za rolę części Żydów w czasie okupacji sowieckiej (por. "Wokół Jedwabnego"... op. cit, t. I, s. 34, 35, 36, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 45). O tym wszystkim całkowicie milczy Gross, tłumacząc udział Polaków w wystąpieniach przeciwko Żydom ogromną polską pazernością na żydowskie mienie.
Wbrew faktom historycznym Gross chce przedstawić przypadki radosnego powitania wojsk niemieckich przez część polskich społeczności na Podlasiu, cieszących się z obalenia rządów sowieckich, jako dowód rzekomej masowej kolaboracji polskiej z Niemcami. Szczególnie oburzające jest przedstawienie przez Grossa krótkotrwałego epizodu z Podlasia w lecie 1941 r. jako dowodu na trwałą kolaborację w tym regionie, choć nastroje ludności polskiej szybko się zmieniły. Już ponad miesiąc po wkroczeniu Niemców na tereny Białostocczyzny - w meldunku z pierwszej połowy sierpnia 1941 r. pisano, że ludność już się zraziła do Niemców (por. "Wokół Jedwabnego"... op. cit, t. 2, s. 135). Jeszcze bardziej nieprawdziwe jest uogólnianie przez Grossa krótkotrwałych wydarzeń z Podlasia na inne regiony Polski. Na s. 250 Gross posuwa się do niepopartych żadnymi dowodami źródłowymi, całkowicie wyssanych z palca oskarżeń, jakoby w centralnej i zachodniej Polsce doszło, tyle że znacznie wolniej niż na Podlasiu, do współudziału (complicity) Polaków w masowym zabijaniu Żydów. Twierdzi tam (s. 250), że "Polacy, którzy znaleźli 'szczere porozumienie' z Niemcami w eksploatacji Żydów (...) początkowo nie przewidywali, że dojdzie do zabijania ich żydowskich rodaków na olbrzymią skalę. W zachodnich i centralnych częściach Polski miejscowa ludność była wciągana do współudziału (complicity), w tym krok po kroku. Tylko na terytoriach zdobytych na Sowietach po 22 czerwca 1941 r. doszło do szybkiej brutalizacji". Przypomnijmy w tym kontekście ocenę Macieja Kozłowskiego w "Rzeczpospolitej" z 15-16 lipca 2006 r., iż: "(...) antyżydowskie wystąpienia, w których uczestniczyli polscy mieszkańcy kilku wiosek i miasteczek na Podlasiu, trwały bardzo krótko, praktycznie kilka dni, i ograniczyły się do garstki osiedli na małym skrawku Polski, który w dodatku znalazł się w wyjątkowej sytuacji przejścia spod jednej okupacji w drugą. Nigdzie, podkreślam, nigdzie poza tym szczególnym skrawkiem kraju (podkr. - J.R.N.), gdzie przemieszana ludność polska i żydowska znalazła się pod okupacją sowiecką, do zajść antyżydowskich, w których braliby udział Polacy, nie dochodziło". Kozłowski z całą racją oskarżył Grossa o "manipulację faktami" za to, że ten twierdził, jakoby sytuacja całej Polski wyglądała tak, "jak to, co się wydarzyło w Jedwabnem i okolicach".
Warto przypomnieć, że już w 2001 r. prof. Tomasz Strzembosz zwrócił uwagę na skrajną hipokryzję twierdzeń Grossa, który z jednej strony maksymalnie usprawiedliwiał kolaborowanie zbolszewizowanych Żydów z Sowietami przeciw Polakom po 17 września 1939 r., a z drugiej strony atakował właśnie Polaków za rzekome masowe kolaborowanie z Niemcami, powołując się przy tym głównie na to, że ludność polska na Kresach radośnie witała wejście Niemców na swe tereny. Jak pisał prof. Strzembosz: "(...) na Boga, czym innym jest radosne witanie Niemców, którzy przybywają w samym środku strasznej deportacji, umożliwiając setkom ludzi opuszczenie okrutnych miejsc kaźni - więzień (m.in. w Brześciu, Łomży, Białymstoku i w Jedwabnem), czym innym atakowanie czerwonoarmistów, do wczoraj naszych okupantów, a czym innym zabijanie żołnierzy WP. Rzeczywiście, Żydom w Polsce nie działo się najlepiej, istniały niewątpliwie 'rachunki krzywd', żeby zacytować wiersz Broniewskiego, ale wszak nie wywożono Żydów na Sybir, nie rozstrzeliwano, nie zsyłano do obozów koncentracyjnych, nie zabijano głodem i katorżniczą pracą. Jeśli Polski nie uważali za swoją ojczyznę, nie musieli wszak jej traktować jak okupanta i wspólnie z jej śmiertelnym wrogiem zabijać polskich żołnierzy, mordować uciekających na wschód polskich cywilów. Nie musieli także brać udziału w typowaniu swoich sąsiadów do wywózek, owych strasznych aktów odpowiedzialności zbiorowej (...).
Czy polscy mieszkańcy Jedwabnego i wsi okolicznych witali Niemców z entuzjazmem i jako zbawców? Tak! Witali! Jeżeli ktoś wyciąga mnie z płonącego domu, w którym mogę się spalić za chwilę, rzucę mu się na szyję i będę dziękował. Choćbym jutro miał uznać go za kolejnego śmiertelnego wroga. Niemcy uratowali bowiem wówczas setki mieszkańców wsi okolicznych (a może i Jedwabnego?), kryjących się od kilku dni w zbożu i w krzakach nad Biebrzą. Uratowali od wywiezienia na śmierć, gdzieś na pustynię kazachską czy do syberyjskiej tajgi" (T. Strzembosz: "Przemilczana kolaboracja", "Rzeczpospolita" z 27-28 stycznia 2001 r.).
Także inny historyk, związany z IPN-em dr Marek Wierzbicki, stanowczo przeciwstawiał się zacieraniu kontekstu historycznego, w którym Polacy na Kresach z zadowoleniem witali wejście na ich tereny wojsk niemieckich na miejsce wojsk sowieckich. Przypomniał o tym, że Polacy "po dwóch latach okrutnej eksterminacji sowieckiej - wywłaszczeń, usuwania z pracy, tortur i deportacji, traktowali Sowietów jak śmiertelnego wroga. Życzliwy stosunek Polaków do wkraczających wojsk niemieckich był wynikiem ulgi, że skończyła się okupacja sowiecka, a nie radości z nowej okupacji niemieckiej" (por. "Wybiórcze traktowanie źródeł". Rozmowa T.M. Płużańskiego z M. Wierzbickim, "Tygodnik Solidarność" z 27-28 stycznia 2001 r.). Stanowczo polemizował z twierdzeniami Grossa o rzekomej masowej współpracy Polaków z Wehrmachtem dyrektor IPN dr hab. Paweł Machcewicz (por. "Życie" z 30 stycznia 2001 r.). Cytowane wyżej argumenty historyków polskich uległy jednak całkowitemu przemilczeniu w książce Grossa, który za wszelką cenę - wbrew faktom - postanowił obciążyć Polaków oskarżeniami o rzekome masowe kolaborowanie z niemieckimi okupantami. Hucpiarską kłamliwość wspomnianych oskarżeń Grossa możemy tym lepiej zauważyć na tle niektórych świadectw żydowskich z czasów wojny, np. ze słynnych zapisków byłego dyrektora szkoły hebrajskiej w Warszawie Chaima A. Kaplana (por. C.A. Kaplan: "Scroll of Agony. The Warsaw Diary of Chaim A. Kaplan", New York 1973, s. 206). Pod datą 8 października 1940 r. Kaplan zapisał m.in.: "(...) To jest znak, że Polacy mają wyczucie polityki. Pomimo wielkich zmian militarnych i politycznych źle wróżących dla ich przyszłości oni pozostają upartymi. Nie znajdzie się pośród nich ani jednego znanego obywatela, który chciałby być przedstawicielem zdobywców, mówić do swego narodu i przekonywać go do uznania, że nie można zmienić rzeczywistości i trzeba zaakceptować jarzmo niemieckich rządów - tak jak Hacha w Czechosłowacji i Quisling w Norwegii. Możemy również dodać Pétaina we Francji (...)". Także w późniejszych o półtora roku zapiskach - z 2 maja 1942 r. (por. C.A. Kaplan: op. cit., s. 322) Kaplan chwalił polską ludność za to, że nie zachowała się tak jak Quisling.
Takie były wówczas powszechne wizje Polaków jako narodu niechętnego kolaboracji, które dzisiaj próbuje zafałszować Gross. Przepojona wrogością do Polaków "inwencja" Grossa nie ma granic. Na przykład na s. 254-255 Gross porównuje postawy Polaków, rzekomo pełne nienawiści do żydowskich sąsiadów, do "podobnych" zachowań grupy szympansów Kahana, zaobserwowanych w czasie badań socjologicznych.

Kolejna część artykułu w poniedziałek, 7 sierpnia

prof. Jerzy Robert Nowak, Nasz Dziennik, 2006-08-05

powrot