Spór polsko-unijny na temat dopłat bezpośrednich był tematem numer jeden poniedziałkowego posiedzenia sejmowej Komisji Europejskiej, na którym gościli przedstawiciele rządu odpowiedzialni za negocjacje - szef MSZ Włodzimierz Cimoszewicz, główny negocjator minister Jan Truszczyński, minister ds. europejskich Danuta Huebner oraz wiceministrowie w resorcie rolnictwa Czesław Siekierski i Jerzy Pilarczyk. Osią sporu, który wyniknął już po zakończeniu negocjacji, podczas spisywania traktatu akcesyjnego, stała się kwestia wyboru systemu dopłat bezpośrednich.

Polska zakończyła negocjacje w przekonaniu, że wybrany przez nią uproszczony system dopłat, tj. płatności do każdego hektara użytków rolnych, obejmie całą pulę pieniędzy na dopłaty. Wypowiedzi premiera Leszka Millera po szczycie w Kopenhadze zdają się wskazywać na to, że był on o tym przekonany.

Tymczasem podczas spisywania traktatu Unia stanęła na stanowisku, że system uproszczony może objąć tylko podstawową pulę dopłat: 25, 30 i 35 proc. z budżetu Unii. Dopłaty z pozostałych źródeł - tzn. pochodzące ze środków II filara (na rozwój wsi) i z budżetu krajowego mają być, według strony unijnej, przekazywane rolnikom w systemie standardowym. Unia optuje więc za tzw. systemem mieszanym. Dlaczego ta zmiana zelektryzowała wszystkich zainteresowanych?

Otóż oznacza ona, że poziom dopłat dla polskich rolników będzie jeszcze niższy, niż zanosiło się po Kopenhadze. Chodzi o to, że system uproszczony umożliwia wykorzystanie koperty dopłat w 100 proc., zaś w systemie standardowym to wykorzystanie wynosi ok. 70 proc. dla dopłat do produkcji roślinnej i 50 proc. dla premii zwierzęcych. Słowem, zamiana systemu uproszczonego na mieszany spowoduje utratę przez Polskę części środków, które miały wyrównywać konkurencyjność naszym rolnikom.

- Kto zawinił, że system uproszczony nie został zawarowany podczas negocjacji na piśmie - usiłowali dowiedzieć się posłowie Komisji Europejskiej.

- Albo Unia oszukuje Polskę, albo oszukują negocjatorzy, albo jedni i drudzy - oświadczyła poseł Halina Nowina Konopczyna (KP LPR).

- Czy to "mieszanie" [tzn. system mieszany - przyp. red.] nie jest po to, aby z budżetu Unii mniej wydać? - dopytywał się Stanisław Kalemba (PSL). Wacław Klukowski (koło parlamentarne Polski Blok Ludowy) zwrócił uwagę, że system standardowy przy niskim plonie referencyjnym, jaki nam przydzielono (3 t/ha), będzie dla Polski niekorzystny, bowiem wysokość dopłat oblicza się wtedy proporcjonalnie do wielkości produkcji (nie rzeczywistej produkcji, a obliczonej na podstawie plonu referencyjnego i areału upraw).

Wojciech Mojzesowicz domagał się od przedstawicieli rządu rachunku symulacyjnego, który pokazywałby porównanie, jak system uproszczony i mieszany przekładają się na rolnicze dochody. Daremnie. Nikt z osób odpowiedzialnych za negocjacje nie zająknął się nawet na ten temat.

Dlatego też wyliczeniami zajęli się sami posłowie. Roman Giertych (KP LPR) podał, że wskutek zamiany systemów Polska utraci 14 proc. środków z puli na dopłaty. Według niego - strata Polski spowodowana zamianą systemu uproszczonego na mieszany wyniesie od 500 mln do 1,1 mld euro w ciągu 3 lat. Obliczeń tych poseł dokonał w oparciu o dokument resortu rolnictwa, który nie został przedstawiony posłom.

- To pieniądze, które byśmy uzyskali, gdyby państwo w Kopenhadze zapisali system uproszczony. I nie chcecie się przyznać, kto zawinił - mówił poseł Ligi.

Wystąpienie to prawdziwie rozjuszyło przewodniczącego Komisji Europejskiej Józefa Oleksego - krzyczał [W myśl staropolskiego przsłowia, że na złodzieju czapka gore. Dopisek Naszej Witryny], próbował zagłuszyć mówiącego. Wiceminister Pilarczyk usiłował zbagatelizować podane przez Giertycha liczby, a minister Huebner zapewniała, że te pieniądze nie zostaną utracone, bo pójdą na inne potrzeby.

Nikt jednak nie zaprzeczył, że dopłaty będą z racji zmiany systemu na mieszany mniejsze, a zatem że jeszcze bardziej obniżona zostanie konkurencyjność polskich rolników na wspólnym europejskim rynku.

Podkreślenia w tekście pochodzą od Redakcji Naszej Witryny

Małgorzata Goss, Nasz Dziennik, 2003-01-05

powrot