Równolegle z końcową fazą redagowania traktatu akcesyjnego do Unii Europejskiej, na mocy którego mielibyśmy brać udział w politycznej i wojskowej polityce wspólnot, Amerykanie diagnozują: na razie są właściwie dwie Europy: "stara" i "młoda". "Myślicie, że Europa to Niemcy i Francja. Ja nie. Myślę, że to jest stara Europa. Jeśli spojrzeć dziś na całą Europę NATO-wską, środek ciężkości przesuwa się na wschód. Jest wielu nowych członków" - oświadczył minister obrony USA Donald Rumsfeld.

"Niemcy sprawiają kłopot i Francja sprawia kłopot" - powiedział. "Jednak spójrzcie na wielką liczbę innych krajów Europy.

W tej kwestii nie są one z Francją i Niemcami, lecz ze Stanami Zjednoczonymi" - zanalizował sytuację polityczną Europy Rumsfeld.

Trzeba się wobec tego zastanowić nad przyszłością polskiej polityki zagranicznej w sytuacji ewentualnego wejścia naszego kraju do Unii. Bo na razie, nie będąc w Unii, możemy sobie "być ze Stanami Zjednoczonymi". Po akcesji - raczej już nie. I wówczas to następca Rumsfelda powie, że "jest kłopot z Polską". Jeśli decyzje dotyczące polityki zagranicznej zostaną powierzone unijnemu ministrowi spraw zagranicznemu i będzie on zobowiązany do realizacji zaleceń Rady Unii Europejskiej, nasza proamerykańskość zostanie najzwyczajniej w świecie przegłosowana. A szef unijnego konwentu - Walerian Giscard d'Estaing przedstawił właśnie francusko-niemiecką propozycję powołania "ministra spraw zagranicznych" Unii. Wszystko wskazuje też na to, że o polityce zagranicznej Unii Rada (czyli w tym przepadku narodowi ministrowie spraw zagranicznych) podejmować będzie decyzje większością głosów. I znajdziemy się, chcąc nie chcąc, po przeciwnej stronie barykady niż Amerykanie. Inaczej niż nawet będący w Unii Duńczycy czy Irlandczycy, którzy nakazali wykluczyć się ze współpracy wojskowej i zagranicznej wspólnot. Natomiast stan umysłów polskich polityków obrazuje to, że nasi delegaci do konwentu, czyli reprezentujący Sejm Józef Oleksy oraz szefowa UKIE Danuta Hübner, wyrazili sympatię dla francusko-niemieckich propozycji.

O tym, że sprawa jest poważna, a analiza amerykańska może dać coś do myślenia politykom z "młodej" Europy, świadczą niemieckie i francuskie reakcje na słowa Rumsfelda. Ekspert rządzącej SPD ds. polityki zagranicznej Jan Ulryk Klose ostrzegł przed powstaniem podziałów wśród krajów europejskich na tle stosunku do USA i ewentualnej interwencji wojskowej w Iraku. "Kraje środkowoeuropejskie orientują się bardziej na Stany Zjednoczone niż na Unię Europejską. Może to prowadzić do napięć, których właśnie teraz jesteśmy świadkami. Rumsfeld wprowadził rozróżnienie na dobrych Europejczyków - szczególnie na Wschodzie - i gorszych - szczególnie Francję i Niemcy" - powiedział Klose stacji telewizyjnej Phoenix.

"To jest poważny problem. Unia Europejska musi zająć się tym, aby nie doszło do rozbicia z zewnątrz Unii" - wyjaśnił Klose. Polityk SPD był w ubiegłej kadencji Bundestagu przewodniczącym komisji spraw zagranicznych i od lat bierze udział w budowaniu ogólnounijnej linii politycznej, do której wciąga się kraje kandydujące. Nic więc dziwnego, że słowa Rumsfelda burzą mu z mozołem wcielaną w życie koncepcję.

Francuski minister gospodarki, finansów i przemysłu Franciszek Mer oświadczył w telewizji LCI, że to, co Rumsfeld mówił o "starej Europie", było "do głębi obraźliwe". Szef dyplomacji francuskiej Dominik de Villepin uczciwie przyznał, że w sprawach polityki zagranicznej "Europa spogląda w przyszłość".

Napięcie między Unią a Stanami obrazuje wypowiedź ambasadora USA w Berlinie Daniela Coatsa: "Stanowisko Niemiec w tej kwestii (akcji zbrojnej w Iraku) nie jest ważne. Odpowiedź (ze strony Niemiec) była znana. Odpowiedź brzmiała "nie". To nam się nie podoba" - powiedział ambasador i ostrzegł, że postawa Niemiec będzie miała wpływ na bilateralne stosunki.

W wywiadzie dla ARD Coats skrytykował niemiecki rząd za stwarzanie wrażenia, jakby chodziło o aktywny udział Niemiec w wojnie. "Nie prosiliśmy Niemiec o wysłanie oddziałów. Nigdy o to nie poprosimy, nigdy byśmy o to nie poprosili. Wiedzieliśmy, że byłoby to niemożliwe" - mówił ambasador.

Francuski dziennik "Le Figaro" pisze, że "niezręczne wypowiedzi amerykańskiego ministra obrony doprowadzą do dalszego zacieśnienia kontaktów pomiędzy politykami po tej i po tamtej stronie Renu". Czyli do budowania jednej europejskiej polityki zagranicznej, w którą zostaniemy, na własne życzenie, włączeni i my.

Miłosz Marczuk , Najwyższy Czas!, 2003-02-01

powrot