Brukselscy biurokraci prowadzą wobec nas politykę, która może tylko lawinowo powiększyć obszary nędzy w Polsce i spowodować wybuch gwałtownych konfliktów społecznych.

Wbrew bajecznym opowiastkom o rzekomym szybkim znaczącym wzroście stopy życiowej w Polsce po wejściu do Unii Europejskiej liczyć się można z nieuniknionym znaczącym wzrostem kosztów utrzymania od razu w pierwszych latach po przystąpieniu do UE. Oto ważniejsze przykłady obciążeń, które spadną na Polaków w pierwszych latach po wejściu do UE (cytuję za wyliczeniem "Co jeszcze nas czeka", "Gazeta Wyborcza" z 8 marca 2002 r.):

- podwyżka z 3 do 7 proc. stawki VAT na produkty rolne - owoce, warzywa, zboża, tuczniki, bydło itp.;

- podwyżka z 3 do 7 proc. stawki VAT na środki do produkcji rolnej - nawozy, pasze, maszyny rolnicze itp.;

- podwyżka z 7 do 22 proc. stawki VAT na zabawki, łyżwy i narty dziecięce;

- podwyżka z 7 do 22 proc. stawki VAT na niektóre artykuły medyczne - okulary, strzykawki, opatrunki;

- wprowadzenie 22-procentowej stawki VAT na usługi pogrzebowe;

- wprowadzenie 22-procentowej stawki VAT na posiłki wydawane w stołówkach zakładowych.

Marek Rawecki w bardzo interesującej, udokumentowanej pracy "Unia na piasku czy na skale?", wydanej w marcu 2002 r. jako materiał powielany w Gliwicach, dodawał do podanych wyżej wyliczeń jeszcze takie koszty "dostosowywania" do UE, jak:

- 7 proc. podatku przy sprzedaży mieszkań przez developerów;

- 22-procentowy VAT od sprzedaży ciągników i maszyn rolniczych oraz sprzętu przeciwpożarowego;

- 22-procentowy VAT na wyroby rękodzieła ludowego i artystycznego;

- 7-procentowy VAT (po 5 latach 22-procentowy) na usługi gastronomiczne.

Komentując te podwyżki, Rawecki (op.cit. s. 17) stwierdzał: "(...) podwyżki uderzają przede wszystkim w tych najbiedniejszych i bezbronnych, w dzieci i ich rodziców, w rolników wraz z rodzinami, w młodych - bo szukają mieszkań, i w starych, bo częściej chorują".

Warto przypomnieć, co pisał w kontekście zapowiadanych tu podwyżek po wejściu do UE publicysta "Nowego Państwa" (z 31 grudnia 1999 r.) Włodzimierz Jurasz: "Dla zrównoważenia lęków wywoływanych wspomnianymi nieuchronnymi podwyżkami cen, mówi się sporo o wzroście płac, operując przykładami wysokości zarobków w krajach należących do Unii. Ten wzrost jest tylko pobożnym życzeniem. Niewątpliwie płace mają szansę się zwiększyć, ale tylko w dziedzinach objętych centralną regulacją, czyli przede wszystkim - jak zwykle u nas bywa - w biurokracji oraz zdominowanych przez silne związki zawodowe zakładach państwowych. Oczywiście Unia może zażądać od nas na przykład wzrostu tak zwanej gwarantowanej płacy minimalnej, należy jednak pamiętać, że wzrost płac nie znajdujący pokrycia w wynikach ekonomicznych przedsiębiorstw może znacząco pogorszyć ich sytuację ekonomiczną, a w skrajnych przypadkach - doprowadzić nawet do bankructw".

Szczególnie poważne konsekwencje dla milionów Polaków mogą przynieść naciski UE, aby wprowadzić w Polsce 22-procentowy podatek VAT na materiały i roboty budowlane. Zobowiązał się do takiego ustępstwa wobec UE i ciągle upierał się przy nim także rząd Millera, mimo oprotestowywania tak wysokiego VAT-u nawet przez licznych posłów SLD-owskich. Wprowadzenie 22-procentowego VAT-u na materiały budowlane grozi całkowitą katastrofą i tak ledwo zipiącego budownictwa. I to w sytuacji, gdy Polska ze wskaźnikiem 300 mieszkań na 1 tys. mieszkańców znajduje się na jednym z ostatnich miejsc w Europie. Niemal wszystkie ankietowane w tej sprawie firmy budowlane (97 proc.) twierdzą, że stawka 22-procentowa jest za wysoka (por. M. Wielgo "Eurosceptycy górą", "Gazeta Wyborcza" z 4 czerwca 2002 r.). Narzucanie Polsce tak wysokiej stawki VAT jest tym bardziej skandaliczne w sytuacji, gdy "UE nie wymaga od swych członków ujednolicenia stawek VAT na budownictwo i wiele krajów UE stosuje obniżone stawki, a Brytyjczycy - zerową" (wg J. Pawlickiego "Cud w VAT: 22 czyli 7", "Gazeta Wyborcza" z 8 marca 2002 r.).

Coraz więcej autorów polskich i zagranicznych ostrzega przed groźbą pogorszenia się sytuacji materialnej Polaków bezpośrednio po wejściu do Unii Europejskiej.

Skrajnym euroentuzjastom poleciłbym odrobinę refleksji nad takimi oto przewidywaniami dr. Hugona Dicke'a, kierownika programu badawczego dotyczącego integracji europejskiej w Instytucie Gospodarki Światowej w Kilonii na temat tego, co będzie dziać się w Polsce po wstąpieniu do Unii: "Wystąpiłby potężny wzrost cen żywności - to jest pewne. (...) Polscy konsumenci zmuszeni by zostali do ograniczenia spożycia mięsa, mleka i relatywnie droższych produktów... Zmniejszyłyby się wydatki na samochody i inne dobra trwałego użytku, ucierpiałby też zbyt produktów przemysłowych i produktów żywnościowych o wyższym stopniu przetworzenia. (...) Bodźce do wzrostu produkcji rolniczej będą jednak również prowadzić do wzrostu jej kosztów (...). Tak że w końcu - w dłuższej perspektywie - zyskają właściciele ziemi, a nie ci, którzy ją uprawiają. Rozstrzygające jest, że straty, które poniosą konsumenci, będą większe od zysków i korzyści. Ogólne saldo będzie negatywne" (cyt. za P. Skórzyński "Podwójna rocznica", "Arcana", nr 3 z 2002 r., s. 45).

Znany polski naukowiec prof. Julian Auleytner, autor książki "Polityka społeczna, czyli ujarzmienie chaosu socjalnego", tak stwierdzał na łamach "Przeglądu Tygodniowego" (nr 45 z 2002 r.), dodatku do "Trybuny": "Pewne jest jedno: nasze przystąpienie do 'Piętnastki' na pewno nie rozwiąże automatycznie naszych problemów socjalnych, bezdomności czy licznych patologii. Proste rozszerzenie Unii musi się bowiem wiązać ze wzrostem dotychczasowych nierówności już na starcie. Pamiętajmy, że Europa nigdy nie realizowała ponadnarodowego programu walki z ubóstwem (...)".

Maciej Cieślicki, doktor nauk ekonomicznych na Uniwersytecie Szczecińskim, szczególnie mocno ostrzega przed groźbą gwatemalizacji Polski. Oto jak Cieślicki wyjaśnia istotę tego zagrożenia: "W Gwatemali zamieszkałej w połowie przez Indian aż 90 proc. gruntów i kapitałów posiada kilku bogaczy z Niemiec, Ameryki i Izraela. Gwatemalczycy są niewolnikami we własnym kraju" (M. Cieślicki "Nadzieje i obawy", "Życie" z 12 listopada 2002 r.).

Lata ciągłych ustępstw polskich wobec UE zrobiły swoje. Bruksela przyjęła wobec Polski politykę dyktatu i nie zamierza od niej odchodzić nawet na milimetr. Nader fałszywe są więc wszelkie zapewnienia SLD-owskich polityków i negocjatorów, jak to swoimi "herkulesowymi" zabiegami doprowadzą do poprawy warunków, na jakich Polska wejdzie do UE. Prawdziwym zimnym prysznicem pod tym względem okazał się artykuł bardzo dobrze poinformowanej polskiej korespondentki z Brukseli Katarzyny Szymańskiej-Borgignon "Walka zręcznie pozorowana" ("Newsweek" z 17 listopada 2002 r.). Zdaniem Szymańskiej-Borgignon: "Politycy koalicji rządzącej mogą mówić, co chcą, ale warunków naszego wejścia do Unii Europejskiej już się nie da poprawić (...). - Praktycznie o wszystkim już zadecydowano, a obecne negocjacje z kandydatami mają tylko dać wam złudzenie, że jednak wywalczycie więcej - mówi bez ogródek jeden z unijnych dyplomatów.

W ubiegłym tygodniu politycy i komentatorzy zapowiadali rozpoczynającą się końcową fazę negocjacji członkowskich jako 'ostatnią szansę' poprawienia warunków, na jakich wejdziemy do Unii. W Brukseli jednak nikt nie ma złudzeń, że na zmiany ustaleń jest już za późno. Premier przewodniczącej UE Danii Anders Fogh Rasmussen ujmuje to dyplomatycznie: 'Margines do negocjacji jest niewielki'.

Scenariusz 'negocjacji ostatniej szansy' jest już niemal ustalony. Najpierw nasi negocjatorzy będą popisywać się nieustępliwością i troską o interes kraju. Potem nagle zostanie ogłoszone korzystne dla Polski, ale drobne ustępstwo Unii. Wtedy negocjatorzy obwieszczą światu, że oto wykorzystali 'ostatnią szansę' jeszcze przed grudniowym szczytem Unii w Kopenhadze. W rzeczywistości jednak całe to zamieszanie służyć będzie jedynie za złoty papierek, w który i nasi, i zachodni politycy opakują gorzką pigułę prawdy".

Jedyne, co pozostaje w takiej sytuacji, to zgodnie z interesem narodowym odrzucić brukselską politykę dyktatu. Za takim właśnie podejściem opowiadają się kompetentni badacze uczciwie analizujący degradujące nas warunki narzucone przez Brukselę. Na przykład: dyrektor Ośrodka Studiów Europejskich Uniwersytetu Śląskiego Jędrzej Krakowski pisał na łamach "Rzeczpospolitej" z 22 maja 2002 r., że nie można się zgodzić "na dyskryminujące nas warunki członkostwa w Unii, które zamiast sprzyjać naszemu rozwojowi, będą przyczyną rosnących napięć społecznych, bezrobocia i wykluczenia".

Zdaniem dyrektora J. Krakowskiego: "Nasze stanowisko musi być jasne. Nie zaaprobujemy warunków, które są sprzeczne z fundamentalnymi zasadami dotychczasowej integracji wspólnot europejskich. Wtedy politycy w krajach '15' będą musieli przemyśleć wszystkie negatywne konsekwencje dalszego utrzymania podziału Europy dla ich państw i społeczeństw".

Podobną opinię zaczyna wyrażać coraz większa liczba realistycznie myślących polityków, w tym do niedawna zdecydowanie prounijni przywódcy PiS-u na czele z Jarosławem Kaczyńskim. Tylko jak nakłonić do takiej decyzji tak kapitulanckich wobec UE polityków SLD na czele z Leszkiem Millerem, którzy nawet przetrwanie swych rządów uzależnili od sukcesu w jak najszybszym wejściu do Unii.

Są autorzy, którzy uważają, że wejście Polski do UE to nadal "znakomity interes" dla Unii. Tak uważa np. dr Marek Cieślicki z Uniwersytetu Szczecińskiego, który pisał na łamach "Życia" z 12 listopada 2002 r. o korzyściach, jakie odniesie UE z przystąpienia Polski: "Korzyść, to nieograniczony dostęp do rynku polskiego dla subwencjonowanych produktów państw członkowskich, liberalizacja wszystkich płaszczyzn życia społecznego, powodująca upadek podstawowych wartości i autorytetów, co prawdopodobnie umożliwi uzależnienie Polaków od Brukseli, duża podaż pracowników, gotowych pracować za płacę podstawową (np. hipermarkety), nieograniczony dostęp do ziemi, korzyści polityczne wynikające z podporządkowania rządu krajowego Brukseli, większa możliwość spekulacji finansowych.

Tym, co potęguje wątpliwości Polaków, jest brak podstaw prawnych umożliwiających zrezygnowanie z członkostwa w UE. Dopłaty i subwencje unijne są niczym w porównaniu ze skalą wymiernych korzyści dla przedsiębiorstw, instytucji i rządów Wspólnoty. Co w takim razie ma do zyskania Polska?".

Muszę polemizować z tym wyliczeniem dr. Cieślickiego. Dużą część wspomnianych korzyści, jak choćby "nieograniczony dostęp do rynku polskiego", UE już i tak faktycznie posiada. Pisali o tym liczni autorzy, jak choćby M. Kaduczok na łamach "Życia", prof. Bożyk w lewicowym "Przeglądzie" etc., etc. Największe konkretne korzyści z wejścia Polski do Unii Europejskiej mogą odnieść Niemcy. Wejście Polski do UE może pozwolić im na natychmiastowe skorzystanie z ram prawnych wewnątrz Unii dla przyspieszonych działań zmierzających do odebrania dawnej niemieckiej własności prywatnej na polskich ziemiach zachodnich. Pracujący od dziesięcioleci w Polsce korespondent prasy francuskiej Bernard Margueritte ostrzegał na łamach "Tygodnika Solidarność" z lipca 2002 r.: "Od dawna wiadomo, że Niemcy są zainteresowane członkostwem Polski również dlatego, że stworzy to możliwość (dzięki swobodnym przepływom ludzi i kapitałów) powrotu rodzin 'wypędzonych' i kapitału niemieckiego na tereny Śląska i Pomorza. Co w tym dziwnego? Domaganie się unieważnienia aktów prawnych, które doprowadziły do przesiedlenia Niemców, ma 'tylko' jeden aspekt dodatkowy: byle własności niemieckie byłyby Niemcom zwrócone, a nie musiałyby być odkupione. Należało w propagandzie polskiej dostrzec ten problem i debatować, zamiast serwować uspokajające banialuki. Poza tym według prawa unijnego cudzoziemcy mają bierne i czynne prawo wyborcze. Czy perspektywa przyszłego niemieckiego prezydenta Opola czy Wrocławia, jak za 'dobrych czasów', stanowi czy nie problem dla Polaków? Należy o tym mówić i to teraz" (B. Margueritte "Bez marzeń ponownie!", "Tygodnik Solidarność", 12 lipca 2002 r.).

W przeciwieństwie do jakże wielu polskich czy tylko polskojęzycznych euroentuzjastów nasz francuski przyjaciel Margueritte od dawna ostrzegał przed niemieckimi roszczeniami do zachodnich ziem Polski. W "Tygodniku Solidarność" z 31 lipca 1998 r. pisał: "Całkiem śmieszne jest zdumienie i oburzenie ludzi, którzy 'odkrywają', iż po integracji Niemcy będą chcieli kupić ziemi i firmy na Śląsku, Pomorzu. A dlaczego związki przesiedleńców w Niemczech są od początku najgorętszymi zwolennikami wejścia Polski do UE? Można się tylko dziwić, że bezczelnie żądają 'zwrotu' posiadłości, a nie tylko możliwości wykupu. Czy nie należało dawno omawiać publicznie tego tematu?".

Zagrożenia te dostrzegane są przez coraz większą część polskich autorów. Tomasz J. Kaźmierski stwierdził w referacie wygłoszonym na X Kongresie Mut zur Ethik w Feldkirch w Austrii 1 września 2002 r., że: "(...) wysuwane wobec Polski i Republiki Czeskiej niemieckie żądania rewizji granic oraz zwrotu własności muszą być brane z jak największą powagą. Jarosław Kaczyński przyznał ostatnio w jednym z wywiadów, że status własności ziemi w zachodniej Polsce nie został uznany w UE. Obawia się, że kiedy Polska połączy się z UE, sądy UE mogą być użyte w celu egzekwowania niemieckich żądań zwrotu mienia wobec polskich obywateli i państwa polskiego" (cyt. za "Naszą Polską" z 22 października 2002 r.).

Były senator RP Józef Frączek pisał na łamach "Nowej Myśli Polskiej" z 2 czerwca 2002 r., iż: "(...) należy również mieć na uwadze fakt, że znaczna część terytorium RP leży na ziemiach, co do których naród niemiecki rości sobie pretensje. Jeśli uważnie wsłuchamy się w głosy płynące od naszych sąsiadów zza Odry, to wyraźnie słyszymy dyskusje o prawach Niemców w Polsce. Natomiast debata o wspólnym europejskim domu tak jakby nie istniała w tamtych środowiskach".

Szczególnie doniosłe ostrzeżenia przed próbami bagatelizowania zagrożeń ze strony Niemiec po wejściu Polski do Unii Europejskiej można było niejednokrotnie znaleźć w tekstach jednego z najwybitniejszych współczesnych uczonych polskich, czołowego specjalisty od zarządzania, prof. Witolda Kieżuna. Profesor Kieżun przez parę dziesięcioleci pracował na uczelniach amerykańskich i kanadyjskich, był ekspertem ONZ, dyrektorem ONZ-owskiego projektu, jest członkiem rzeczywistym Światowej Akademii Zarządzania.

Szczególnie dramatycznie zabrzmiały ostrzeżenia profesora Kieżuna w wywiadzie pt. "Miliardowy interes", udzielonym "Głosowi Pomorza" z 24-25 maja 2002 r. W tym wywiadzie profesor Kieżun stanowczo przestrzegał przed groźbami rewindykacji własności poniemieckiej na polskich ziemiach zachodnich po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Przypominając, że kwestia własności niemieckiej na polskich ziemiach zachodnich pozostaje nieuregulowana, prof. Kieżun powiedział: "(...) Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy zawarty w czerwcu 1991 roku między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec nie dotykał w ogóle zagadnień majątkowych. Co gorsza, dołączony został do niego list ministra spraw zagranicznych Krzysztofa Skubiszewskiego do niemieckiego ministra spraw zagranicznych, w którym expressis verbis pisze on, że traktat nie dotyczył spraw majątkowych (...)" (por. "Miliardowy interes". Rozmowa J. Przybylskiego z prof. W. Kieżunem, "Głos Pomorza", 24-25 maja 2002 r.).

Profesor Kieżun mówił w swoim wywiadzie o bardzo agresywnych oświadczeniach niemieckiego Związku Wypędzonych, kierowanego przez Erikę Steinbach, żądającego przyznania przesiedleńcom prawa własności na ziemiach polskich (z ich żądaniami liczą się wszystkie partie niemieckie). Nawiązując do uwagi, że traktat poczdamski mówił o przesiedleniu ludności niemieckiej, prof. Kieżun przypomniał, że traktat ten "nie zakładał przejęcia mienia, tylko oddanie ziem pod polski zarząd. Ostateczne uregulowanie kwestii własności było odniesione do traktatu pokojowego, który nie nastąpił. Praktycznie aktualną podstawą prawną naszej zachodniej granicy jest wspomniana umowa o przyjaźni polsko-niemieckiej z 1991 roku. (...) W ciągu ostatnich dziesięciu lat Niemcy masowo domagali się odpisów aktów hipotecznych. Bardzo dużo 'wypędzonych' zabrało je ze sobą, opuszczając Polskę. W 1998 roku przeprowadzono akcję składania wniosków do polskiego rządu o zwrot majątku byłym właścicielom. Do moich znajomych na ziemiach zachodnich przyjeżdżali Niemcy, oglądali swoje dawne posiadłości, cieszyli się, że ich domy są zadbane..." (tamże).

Profesor Kieżun ostrzegał też, że siła rewindykacji niemieckich może się ogromnie wzmóc w nowej sytuacji po wejściu Polski do Unii Europejskiej, stwierdzając: "Stale zapominamy o jednogłośnej uchwale Bundestagu z 29 maja 1998 roku. Mówi ona konkretnie, że 'perspektywa przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej powinna pozwolić na uregulowanie problemów, dla których dzisiaj nie można jeszcze znaleźć zadowalających rozwiązań. To odnosi się zwłaszcza do możliwości osiedlania się w Polsce niemieckich obywateli, łącznie z tymi, którzy musieli opuścić swe strony ojczyste'.

Uchwała ma charakter rewindykacyjny. Stwierdzono w niej, że akt wypędzenia Niemców z ich terenów wschodnich był wielką niesprawiedliwością i jest sprzeczny z prawem międzynarodowym. Polski Sejm zareagował uchwałą, w której kategorycznie zaprotestował przeciw uchwale Bundestagu, ale fakt jest faktem. Poza tym ostatnie znane mi oficjalne stanowisko w tej sprawie to oświadczenie niemieckiego ministra spraw zagranicznych Kinkiela z 1995 roku, że 'Rząd Federalny nigdy nie uzna wywłaszczenia niemieckiego na podstawie polskich ustaw i traktuje ten problem jako nadal nierozwiązany'. Do chwili obecnej nie słyszałem żadnego oświadczenia rządu niemieckiego anulującego tamto stwierdzenie. Dlatego jestem przekonany, że po wejściu Polski do Unii Niemcy skierują wiele skarg do Trybunału w Strasburgu. Mając dokument hipoteczny nieruchomości, mogą zapytać, jakim prawem została ona zawłaszczona przez rząd polski, który przekazał ją później prywatnej osobie. (...) W europejskim ustawodawstwie od bardzo dawna obowiązuje generalna zasada, że zajęcie terytorium przez inne państwa nie oznacza wywłaszczenia własności prywatnej. Po sporach między Serbią a Chorwacją na Bałkanach orzeczenia poszły właśnie w kierunku wypłaty odszkodowań prywatnym właścicielom. Wprawdzie niemiecka własność prywatna uległa w Polsce zawłaszczeniu za przyzwoleniem aliantów, ale na podstawie bierutowskich aktów prawnych. Obawiam się, że może się okazać, iż ustawodawstwo europejskie stanie na stanowisku konieczności wypłaty odszkodowań niemieckim właścicielom ziem zachodnich (...)".

Aby uniknąć realizacji tak negatywnego dla Polski scenariusza wydarzeń, profesor Kieżun sugeruje, aby żądano stanowczego wyeliminowania żądań niemieckich w sprawie odszkodowań poprzez jednoznaczne zaakcentowanie, że Polska przejęła własność poniemiecką jako rekompensatę za dokonane przez Niemcy zniszczenia wojenne. W wywiadzie dla "Głosu Pomorza" prof. Kieżun stwierdził w tym kontekście: "Polska przed wstąpieniem do Unii powinna domagać się anulowania przez rząd niemiecki oświadczenia z 1995 roku i wydania nowego: że rząd federalny uznaje wywłaszczenie na podstawie polskich ustaw. Również w umowie akcesyjnej z Unią Europejską powinien znaleźć się paragraf z wyraźnym zastrzeżeniem, że decyzja aliantów dotyczy również nieruchomości, które zostały skonfiskowane jako odszkodowanie za straty wojenne - za niszczenie Warszawy i wielu innych miast i osiedli polskich. Trzeba też pamiętać, że artykuł 116 niemieckiej konstytucji wciąż odwołuje się do przedwojennych granic Rzeszy Niemieckiej. Rząd polski powinien wnieść o zmianę tego artykułu. Wtedy sprawa byłaby jednoznacznie zakończona (...)" (tamże).

Profesor Kieżun ostrzegał również przed wystąpieniem na szeroką skalę z prywatnymi skargami Niemców przeciw obecnym polskim właścicielom ziemi, która do nich dawniej należała. Oznaczałoby to olbrzymie kłopoty dla polskich właścicieli. Aby uczestniczyć w wytoczonym procesie, musieliby przygotować odpowiednią dokumentację, opłacić doradcę i pełnomocnika procesowego. Profesor Kieżun akcentował, że niemieckie skargi przeciw Polakom mogłyby wpłynąć do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na "skalę milionową". Stwierdził: "Nie można zakładać, że ci wszyscy Niemcy będą chcieli składać skargi do Trybunału Sprawiedliwości, może nawet większość zrezygnuje z dochodzenia praw do tych ziem. Ale jeśli paręset tysięcy Niemców złoży takie skargi, spowoduje to ogromne komplikacje. Istnieje też teoretyczna możliwość, że wyroki będą dla Polski niekorzystne. Wówczas ci, którzy nie próbowali wcześniej, będą mogli złożyć skargi. Istnieją znaczące siły, które będą się domagać zwrotu nieruchomości ze względów ekonomicznych. To miliardowy interes" (tamże).

Zdaniem prof. Kieżuna, polscy mieszkańcy ziem zachodnich, aby się zabezpieczyć przed tego typu skargami, musieliby jak najszybciej uzyskać akt hipotecznej własności, bo pojęcie "wieczystego użytkowania" w prawie europejskim nie istnieje. "(...) Jeżeli kwestia nie zostanie uregulowana na wyższym szczeblu, będzie istniała kwestia, który akt hipoteczny jest ważniejszy i czy Polak mógł kupić ziemię, skoro Niemiec był jej właścicielem. Dokument ten pozwoli jednak uniknąć indywidualnego procesu. Sprawą będzie musiał zająć się rząd polski, który wydał akt własności. Jednocześnie ludzie powinni poprzez przedstawicielstwa samorządowe: gminne, powiatowe, wojewódzkie, domagać się jednoznacznego rozwiązania tej sprawy (...)" (tamże).

Były poseł AWS Czesław Ryszka wskazywał w "Niedzieli" z 7 lipca 2002 r. na bardzo znaczące zagrożenie dla Polski wynikające z faktu, że to właśnie od Niemiec "zależą unijne pieniądze, w tym wysokość dopłat bezpośrednich dla rolnictwa". W tej sytuacji tym bardziej niebezpieczne dla Polski jest występowanie niemieckiego kandydata na kanclerza Edmunda Stoibera z żądaniem unieważnienia dekretów, które stanowiły podstawę przymusowego wysiedlenia i wywłaszczenia Niemców po zakończeniu II wojny światowej. Na podobne zagrożenia wskazywał również publicysta Stanisław Michalkiewicz, pisząc w "Najwyższym Czasie!": "(...) Przecież przystąpienie Polski do Unii Europejskiej nie może dokonać się bez zgody Niemiec. Jeśli zatem pan Edmund Stoiber zapowiada, że 'nie wyobraża sobie', by Unia Europejska tolerowała w jakimkolwiek państwie członkowskim stan rażąco sprzeczny z prawem międzynarodowym, to znaczy, że zamierza w odpowiednim momencie uczynić ze zwrotu własności warunek niemieckiej zgody na polski udział w Unii Europejskiej. Nie bardzo widzę, jakim argumentem rząd polski mógłby skłonić go do odstąpienia od tego warunku, skoro nasze władze państwowe zrobiły wszystko, by Polskę wpakować do niemieckiej kieszeni (...)" (S. Michalkiewicz "Na niemieckim pograniczu...", "Najwyższy Czas!" z 6 lipca 2002 r.). Warto tu przypomnieć, że poparcie dla roszczeń niemieckich coraz wyraźniej przestaje być domeną polityków związanych z CDU - CSU. Na przykład były przewodniczący Parlamentu Europejskiego Klaus Haensch, działacz niemieckiej SPS wystąpił z jednoznacznym stwierdzeniem, że: "Przymusowe przesiedlenie Niemców z Polski i Czech po II wojnie światowej było 'etniczną czystką' i pozostaje wciąż 'przestępstwem'. Konkluzja tego typu stwierdzeń jest oczywista. Jeśli Polacy i Czesi popełnili 'przestępstwo', to szkody stąd wynikłe powinny być odpowiednio naprawione na korzyść Niemców, a sprawcy 'przestępstwa' ukarani" (może tylko odpowiednio wysokimi odszkodowaniami!).

Zagrożenie wystąpieniem Niemców z roszczeniami do własności na zachodnich ziemiach Polski jest wyjątkowo duże. Trudno więc dziwić się, że coraz więcej autorów zwraca uwagę na bezwzględną konieczność wynegocjowania w UE przed wstąpieniem do niej odpowiedniej klauzuli, zapobiegającej przyszłym niemieckim roszczeniom.

Podobne stanowisko zaakcentował publicysta "Najwyższego Czasu!" Marian Miszalski, pisząc: "Wobec zaistniałego stanu rzeczy niezbędne staje się wynegocjowanie z UE klauzuli zaporowej, odnoszącej się właśnie do możliwych roszczeń niemieckich. (...) Trzeba (...) powiedzieć wprost: jeśli w ewentualny układ akcesyjny Polski z UE (gdyby już do tego nieszczęścia doszło) nie zostanie wmontowana precyzyjna klauzula zaporowa, (...) to niemieckie roszczenia odszkodowawcze wobec Polski będą tylko kwestią czasu. (...)" (M. Miszalski "Jedwabny stryczek", "Najwyższy Czas!" z 6 lipca 2002 r.). Niestety, tego typu postulaty jak dotąd wysuwane są głównie przez naukowców i publicystów, zaniepokojonych groźbą roszczeń niemieckich. Nie widać natomiast, by były one podejmowane przez polityków głównych partii w obecnym Sejmie. A czasu do wysunięcia ich w negocjacjach z UE przed grudniem 2002 roku jest rozpaczliwie mało.

Warto tu przypomnieć pełne niepokoju refleksje dr. Marka Cieślickiego z Uniwersytetu Szczecińskiego na temat jakże znaczących zagrożeń dla polskiej tożsamości narodowej po wejściu do Unii Europejskiej: "(...) Jednoczenie się Europy spowoduje niewątpliwe zacieranie się różnic kulturowych, narodowościowych pomiędzy krajami. Będzie to wynikiem migracji ludności, posługiwania się ujednoliconą walutą, jednym międzynarodowym językiem - najprawdopodobniej angielskim. Spowoduje to, że z pokolenia na pokolenie zanikać będzie język ojczysty oraz tradycje narodowe. Już następne pokolenie może być dwujęzyczne. Częstsze używanie języka angielskiego, będące wynikiem bardziej otwartego współżycia z narodami Europy, może spowodować, że za 80 czy 100 lat znikoma liczba Polaków posługiwać się będzie językiem ojczystym. Potwierdzeniem słuszności tej prognozy może być fakt ewolucji językowej polskiej emigracji, gdzie pierwsze pokolenie włada biegle językiem ojczystym, a każde następne coraz słabiej. Ostatnie dziesięć lat to początek napływu obcych zwyczajów i tradycji. Takie święta jak halloween, walentynki jeszcze niedawno w ogóle nie były znane w Polsce, a to wydaje się być dopiero początkiem pojawiania się zagranicznych tradycji w naszym kraju. Siłą rzeczy będą one z czasem wypierać polskie święta, przekazywane z pokolenia na pokolenie" (M. Cieślicki "Nadzieje i obawy", "Życie", 12 listopada 2002 r.).

Do takiego właśnie zatarcia świadomości narodowej Polaków gorączkowo dążą niektórzy krajowi przeciwnicy polskości typu Jerzego Urbana. Oto przykład jego jakże szczerego wyznania w tej sprawie publikowany na łamach postkomunistycznej "Trybuny": "(...) Dzisiaj lewica powinna wyraźnie powiedzieć, za jakiego typu jest Europą. Mianowicie, że jest za Europą możliwie silnie zintegrowaną, za zmierzchem państwa narodowego, za silną samodzielnością regionów i ulokowanym pomiędzy tymi władzami rządem państwowym, który stopniowo będzie tracił na znaczeniu. Chodzi nie tylko o integrację gospodarczą, ale także mentalną, która pozwoliłaby ludziom przestać być więźniami tradycji narodowej państwa narodowego, języka polskiego (...)" (cyt. za: "Europa według Urbana", "Gazeta Polska" z 27 października 1999 r.).

Jak się uchronić przed zrealizowaniem tego typu marzeń J. Urbana, L. Stommy et consortes? W obronie polskości i tożsamości narodowej najbardziej pomógłby prężny rozwój narodowej kultury, oświaty i nauki, umacnianie znaczenia historii i tradycji narodowych. Obecnie jednak we wszystkich tych sferach obserwujemy lawinowo pogłębiające się zagrożenia: kryzys narodowej kultury, od literatury po teatr i film, upadek jakże wielu bibliotek, pogłębiającą się zapaść polskiej oświaty i nauki.

Trudno nie zgodzić się z oceną dr. Marka Cieślickiego: "Szczególnego znaczenia dla utrzymania tożsamości państwowej nabiera rozwój nauki i szkolnictwa. Niestety, w Polsce sukcesywnie od kilku lat obserwować można obniżanie poziomu nauczania na wszystkich szczeblach szkolnictwa. Niewydolny system finansowania szkół powoduje, że począwszy od przedszkola, po uczelnie wyższe, dyrektorzy tych placówek poszukują dodatkowych źródeł finansowania. Ciągła pogoń za pieniędzmi nie ominęła nauczycieli. Biorąc pod uwagę poziom wyposażania technicznego, udział zagranicznych profesorów w procesie dydaktycznym oraz zainteresowanie zagranicznych studentów polskimi uczelniami, ocena szkół wyższych w Polsce musi budzić trwogę (...). Dodatkowo, z czym mieliśmy do czynienia na przestrzeni kilkunastu lat, wielu uznanych naukowców 'zmęczonych' warunkami panującymi na naszych uczelniach przeniosło się do zagranicznych ośrodków naukowych" (M. Cieślicki "Nadzieje i obawy", "Życie" z 12 listopada 2002 r.).

Była brytyjska premier p. Margaret Thatcher w najnowszej książce "Statecraft", wydanej w Londynie w kwietniu 2002 roku, wskazywała, jak wielkim zagrożeniem może być unijna - tak niebywale rozrośnięta - biurokracja dla krajów Europy Środkowej, które "przez pół stulecia znosiły ciężary socjalistycznej biurokracji" (M. Thatcher "Statecraft", London 2002, s. 340). Trzeba przyznać, że w odniesieniu do skrajnego zbiurokratyzowania brukselskiej administracji żadna krytyka nie wydaje się zbyt przesadzona. Biurokratyczni pomysłodawcy z Brukseli są wręcz niedoścignieni w swych dążeniach do narzucenia wszędzie skrajnie ujednoliconych norm. Andrzej Błaszczyk pisał z ironią w częstochowskiej "Gazecie Solidarnej" z 17 lipca 1997 r.: "Przepisy z Brukseli bywają bardzo szczegółowe i potrafią określać nawet krzywiznę banana dopuszczalną na rynku UE".

Dariusz Hybel pisał w "Najwyższym Czasie!" z 16 listopada 2002 r. w tekście "Bez zaufania": "Czy człowiek szanujący wolność może odnosić się z życzliwością do politycznego tworu, który debatuje nad dopuszczeniem do produkcji oscypka, rozstrzyga rozmiary jabłka czy wydaje dyrektywy odnośnie używania drabiny? Jak niebezpiecznie daleko przesunęła się granica akceptacji dla wychodzących z Unii Europejskiej centralistycznych uregulowań różnych aspektów życia współczesnego mieszkańca Starego Kontynentu? (...) fakty skutecznie odstraszają człowieka wolności od Unii Europejskiej. Oto jak donosi PAI w swoim biuletynie poświęconym UE (nr 19/2002), komisarz ds. rolnictwa Franz Fischler zaproponował niedawno nową dyrektywę dotyczącą... jaj. Jego pracownicy opracowali szczegółowy sposób znakowania kurzych jaj. Odpowiedni stempel na skorupce miałby informować np. o tym, kiedy jajko zostało zniesione, co jadła kura matka, gdzie i jak żyła etc. (...) Sam fakt podejmowania przez przyszły rząd Europy (takie są plany odnośnie przekształcenia KE) powyższych kwestii jest wystarczającym memento, by wiać z objęć Brukseli jak najdalej. (...)

To, według unijnego prawa, marchewka jest owocem, znajdując się na liście norm dotyczących produkcji dżemów. Dzięki temu Portugalczycy mogą sprzedawać swoje marchewkowe dżemy na terenie 'Piętnastki'. To UE ustaliła dopuszczalny poziom hałasu kosiarek i sposób jego weryfikowania. Zniszczyła tym samym różnorodność, jaka panowała pod tym względem w krajach Europy Zachodniej. To Unia, tworząc wspólnotowe prawo BHP, uregulowała prawidłowy kąt oparcia biurowego krzesła (do tyłu o 30 proc., do przodu o 10 proc.), odległość oczu od komputera czy kąt łokcia osoby piszącej. To UE ustaliła, że jabłka mają mieć średnicę co najmniej 55 mm. To Unia ustaliła standard butelek, w których sprzedaje się alkohole (75 centylitrów - wino, 70 centylitrów - wódka). (...) To w UE przez ponad rok debatowano nad dyrektywą dotyczącą korzystania z drabiny. Od 2001 r. wiemy, że najpierw trzeba osobę z niej korzystającą przeszkolić, sama drabina ma być ustawiona stabilnie, aby jej szczeble znajdowały się w pozycji poziomej".

Dariusz Hybel zwrócił również uwagę na jedną szczególnie istotną sprawę dowodzącą, skąd wywodzą się najbardziej absurdalnej unijne regulacje: "Za ręcznymi regulacjami brukselskich decydentów stoją nierzadko pieniądze. Jak w przypadku osławionej już mitycznej 'krzywizny' bananów, która klasyfikuje je pod względem wielkości i jakości. W gruncie rzeczy chodzi w tym wszystkim o pochodzenie bananów. Tak się bowiem składa, że regulacje spełniają banany z byłych unijnych kolonii w Afryce i z jej zamorskich terenów. Natomiast dziwnie kłopoty ze spełnieniem norm mają banany z Ameryki Południowej i Środkowej, obłożone bajońskimi cłami.

Na nasze nieszczęście Polska sprowadza głównie 'niepoprawne' banany amerykańskie. I choć występuje w negocjacjach z UE o bezcłowy import ok. 250 tys. ton bananów, nie ma praktycznie żadnych szans na uzyskanie zgody. Skończy się na tym, że kolejnym 'dobrodziejstwem' dla Polaków po wejściu do Unii - dzięki której decydujemy o naszych własnych sprawach - będą... podwyżki cen bananów".

Groteskowo wręcz wyglądała odpowiedź komisarza ds. poszerzenia Unii Europejskiej Guentera Verheugena na zapytanie internetowe Anny: "Dlaczego w Unii banany i ogórki muszą mieć ileś tam centymetrów? Czy wy sami, tam w Brukseli, nie widzicie, że to jest absurd?!". Verheugen odpowiedział: "Nie jestem w tej kwestii ekspertem, ale wiem, że chodzi tu o klasyfikację produktów, która jest niezbędna w handlu. Zdaję sobie sprawę, że niektóre z tych zasad brzmią absurdalnie, ale zapewniam, że absurdalne nie są. Zresztą za ich wprowadzeniem opowiadają się niemal wszystkie państwa członkowskie" (por. "Nie boję się o Polskę". Spotkanie z Guenterem Verheugenem, komisarzem ds. poszerzenia Unii Europejskiej, "Wprost" z 2 czerwca 2002 r.). Trudno pogodzić się z wyjaśnieniem, że niemal wszystkie państwa członkowskie popierają takie arcygroteskowe regulacje. Przypomina mi to czasy najskrajniejszego stalinizmu na Węgrzech, gdy milicjanci kontrolowali głębokość zaorań na polach.

Skrajne unijne zbiurokratyzowanie wywołuje coraz większe zaniepokojenie wśród polskich ekonomistów. Niedawno (21 lipca 2002 r.) na łamach "Angory" można było znaleźć wymowne ostrzeżenie znanego ekonomisty przed zbyt pochopnym naśladowaniem różnych biurokratycznych rozwiązań UE. Wiceprezydent skupiającego liberalnych ekonomistów Centrum im. Adama Smitha Andrzej Sadowski powiedział w wywiadzie dla tejże "Angory": "Z krajów Unii przyjmujemy najbardziej dotkliwe dla obywateli i najbardziej kosztowne rozwiązania. Tymczasem podstawowym źródłem rodzimego kapitału jest praca. Mimo to nasze koszty pracy są jednymi z najwyższych na świecie. W połowie lat 90. na każde tysiąc złotych wypłacane do ręki pracownikowi przedsiębiorca musiał odprowadzać w formie podatków i składek ok. 500 złotych. Teraz około 900 złotych. Na efekty nie trzeba było długo czekać. W 1998 r. bezrobocie wynosiło 9 proc., dziś sięga 18 proc.".

W kontekście skrajnie szokujących nadregulacji biurokratycznych UE zwykło przypominać się słynne stwierdzenie Cycerona z odległych antycznych czasów: "Im więcej praw, tym mniej sprawiedliwości".

Ksiądz biskup Tadeusz Pieronek powiedział 6 lutego 2002 r. w Sygnałach dnia (Program I Polskiego Radia), że: "Unia Europejska jest po prostu zespołem krajów, które zdecydowały się na rozwój i postawiły na pracowitość ludzką, na uczciwość, choć - powiedzmy sobie - jest to także świat ludzki i wszystko się tam zdarza, tak jak się zdarza u nas" (cyt. za "Trybuną" z 7 lutego 2002 r.). Niestety, nie tylko wszystko się tam zdarza, tak jak u nas, ale sama Komisja Europejska (czyli faktyczny unijny rząd) stała się swego rodzaju symbolem nieuczciwości i korupcji. Być może więc kraje UE rzeczywiście postawiły na uczciwość, ale na pewno nie zrobiła tego Komisja Europejska, co dalej pokażę na przykładach. Występujące w Polsce iluzje na temat unijnej "uczciwości" warto zestawić z bardzo ważnym głosem od wewnątrz - głosem tak bystrej obserwatorki tego, "co się zdarza" w Unii, jak była angielska premier pani Margaret Thatcher. W wydanej w kwietniu tego roku książce "Statecraft" (o umiejętności sterowania nawą państwową) na s. 349 M. Thatcher pisała wprost o "scandalous level of fraud in EU" (skandalicznym poziomie szalbierstwa w UE). Nawet we "Wprost", tak skłonnym do wybielania wszystkiego, co zachodnie, a przyczerniania wszystkiego, co polskie, przyznawano, że: "Niektóre państwa Unii Europejskiej są bardziej skorumpowane niż rządzone przez kacyków kraje afrykańskie" (J. Urbanowicz "Lepkie ręce Europy", "Wprost" z 10 lutego 2002 r.).

Według artykułu "Newsweeka", do niedawna 11 z krajów członkowskich OECD, w tym Wielka Brytania, Francja i Niemcy, "otwarcie zezwalało na odpisy podatkowe z tytułu łapówek wręczanych za granicą. - Europejczycy uważali łapówki za jedyny sposób, w jaki mogą pokonać przewagę USA - mówi Peter Eigen, prezes Transparency International, organizacji monitorującej korupcję. - Zgodnie z tą filozofią można je było odpisywać od podatku" (cyt. za R. Thomas, S. Theil "Koniec z przekrętami", "Newsweek" z 30 czerwca 2002 r.). Taka wyrozumiałość wobec skorumpowania nie mogła być, łagodnie mówiąc, wzorcem dla Polski. Muszę przyznać natomiast, że sam byłem kiedyś mocno zaskoczony, gdy pierwszy raz informacje na ten temat usłyszałem od polskich działaczy polonijnych z Niemiec. O tym, jak to Niemcy, ceniący podobno prawo ponad wszystko (über alles), bez żenady odpisują w urzędach skarbowych przedsiębiorcom od podatków to, co dali na łapówki dla polskich czy czeskich urzędników.

Brukselskie struktury unijne stanowią rzeczywiście dość szczególny "wzorzec" walki z korupcją. W 1999 r. cały skład najwyższej władzy UE - Komisji Europejskiej - został zmuszony do ustąpienia po potwierdzeniu zarzucanych Komisji oskarżeń o korupcję i kumoterstwo. Szczególnie ostre zarzuty padły pod adresem dwóch komisarzy: odpowiedzialnej za współpracę naukową byłej premier Francji Edith Cresson i zajmującego się współpracą z Ameryką Łacińską, Afryką i Bliskim Wschodem Manuela Marina. Byłą premier oskarżano między innymi o zatrudnianie w Komisji swojego kochanka, z zawodu dentysty. Marinowi zarzucano korupcję przy dysponowaniu funduszami pomocy humanitarnej, a także wsparcia dla krajów basenu Morza Śródziemnego (por. korespondencja J. Bieleckiego "Komisja pod ostrzałem", "Rzeczpospolita" z 9 stycznia 1999 r.).

Kierownictwo Komisji na czele z Jacquesem Santerem długo próbowało blokować dochodzenia w sprawie korupcji. Doszło nawet do potajemnego zwolnienia z pracy przez Komisję pracownika (Paula van Buitenena), który bez zgody przełożonych przekazał Parlamentowi Europejskiemu i Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości 40 teczek dokumentów dotyczących korupcji. Przewodniczący Komisji Santer próbował zapewnić sukces Komisji w głosowaniu nad wotum zaufania dla niej różnymi metodami, łącznie z szantażem (groził niemieckim parlamentarzystom, że w przypadku niekorzystnego dla Komisji głosowania ujawni malwersacje byłego niemieckiego komisarza Petera Schimdhubera). Próba szantażu jeszcze bardziej zraziła jednak parlamentarzystów. Stopniowo ujawniono w prasie cały system wzajemnych zależności korupcyjnych panujących w Komisji. Po udowodnieniu winy 20 komisarzom Komisję zmuszono do ustąpienia. Czesław Ryszka, wówczas poseł AWS, pisał w "Niedzieli" o "lekcjach" z całej sprawy: "Bardzo pouczająca jest tutaj sprawa korupcji, do jakiej doszło w 'rządzie' Unii Europejskiej. Unia Europejska jest wyłącznie 'państwem' urzędniczym i - jak z tego widać - państwo urzędnicze jest z góry skazane na korupcję. Im więcej urzędników, tym więcej łapówek, zatrudniania swoich, dzielenia się 'łupami'. Choć więc nie ma rozwiązań idealnych, o jednym trzeba pamiętać: nie można urzędnikom pozwalać na wszystko, przekazywać im nieograniczonych uprawnień, pozostawiać ich bez kontroli" (C. Ryszka "Urzędnicy z kasą", "Niedziela" z 18 kwietnia 1999 r.).

Cała sprawa wywołała wielkie, choć bezowocne dyskusje wokół sensu przyznania bardzo wielkich kompetencji Komisji Europejskiej, która stała się faktycznie niekontrolowanym w swych działaniach rządem Unii Europejskiej, decydującym m.in. o stopniu przychylności dla poszczególnych krajów kandydujących. Co najgorsze, tak wielkie kompetencje przypadają częstokroć ludziom mało znaczącym, wybranym na zasadzie swoistej selekcji negatywnej. Jędrzej Bielecki pisał we wspomnianej korespondencji z Brukseli: "Wybierani przez przywódców Unii, drogą nie kończących się kompromisów, komisarze często są ludźmi wcześniej mało znanymi (jak komisarz ds. unii walutowej Yves Thibault de Silguy) lub takimi, których kariera polityczna w kraju była mało udana (np. pani Edith Cresson) czy mający wyjątkowo mało charyzmy (jak Santer). Tacy kandydaci odpowiadają jednak politykom państw '15', są bowiem mało kontrowersyjni i nie zaćmiewają ich własnej pozycji" (tamże).

Na początku 2000 roku doszło do kolejnego skandalu na tle nowych oskarżeń o korupcję przeciw Komisji Europejskiej. Ten sam Holender Paul van Buitenen, który poprzednio w decydującym stopniu doprowadził do upadku Komisji kierowanej przez Jacquesa Santera, wystąpił z nowymi oskarżeniami, głosząc, że "w Komisji Europejskiej szerzy się mafia i korupcja". Jak pisano na łamach "Życia" z 15 marca 2000 r. w tekście "We władzy masonów i mafii": "Paul van Buitenen mówił o domniemanym przenikaniu struktur mafijnych i masonerii w administrację Unii Europejskiej w wywiadzie dla internetowej wersji brytyjskiej rozgłośni BCC. (...) Van Buitenen przekonuje, że niektórzy ze skorumpowanych komisarzy pozostali na swoich stanowiskach, a nawet dostali awans. Zarzuty korupcji i niegospodarności, zdaniem Holendra, dotyczą nie tylko Komisji Europejskiej, ale również Parlamentu Europejskiego. (...) Van Buitenen oświadczył już, że tym razem nie zamierza rozpoczynać żadnego dochodzenia - po tym, jak ujawnił skorumpowanie Komisji, boi się o swoje życie i bezpieczeństwo swojej rodziny. (...) Między innymi z tego powodu planuje zmianę miejsca zamieszkania: chce przeprowadzić się z Brukseli do Luksemburga, żeby 'wieść spokojne życie rodzinne' i znów być zwykłym urzędnikiem".

Wielu prężnych młodych lu dzi pielęgnuje mocno rozbudzone propagandą nadzieje na świetne zarobki i kariery w unijnych strukturach (dzięki przebiciu się w konkursach na unijne stanowiska). Nadzieje, oczywiście, można zawsze mieć. Tyle że trzeba pamiętać o SLD-owskich "krewnych i znajomych królika", którzy od dawna - z pozycji partii rządzącej i mającej doświadczenie w monopolizowaniu pozycji władzy - przygotowują się do zagarnięcia całej puli unijnych stanowisk dla Polski. Chodzi o niebagatelną wszak ilość świetnych fuch (ok. 2500 etatów na sumę od 7200 do 52 000 zł (goła pensja dyrektorska, bez dodatków).

Jak będą dobierani ludzie na te stanowiska, można się jednak już teraz domyślić na przykładzie osławionego przetargu na filmy promujące wiedzę o Unii Europejskiej. Oferty udziału w przetargu wysłano tylko do pięciu mniejszych firm, bez zachowania odpowiednich procedur. Pominięto wiele innych firm, większych i bardziej renomowanych. Co najciekawsze, "przetarg" przesądzono na korzyść powiązanej z SLD Agencji, kierowanej przez Pawła Zeitza, której współzałożycielem kilka lat temu był obecny rzecznik rządu Michał Tober (por. J. Bichniewicz, A. Sarzyński, P. Smiłowicz "Zawierucha wokół Wiatra", "Życie" z 18 maja 2002 r.). Można przewidywać, że opisany wyżej typ "przetargu" jest wzorcowym modelem dla różnych prominentów SLD-owskich, marzących o przyszłych unijnych synekurach.

Tak usilnie upowszechniane propagandowe twierdzenie, że nie mamy alternatywy, aż za dobrze przypomina podobne slogany z czasów realnego socjalizmu. Wówczas też sugerowano, że nie wolno się opierać, nie mamy alternatywy, Związek Sowiecki jest zbyt mocny i będzie na trwałe dominował w Polsce. Dziś na pewno nie wiemy, czy będzie w najbliższych latach Unia Europejska przy jej tak wielu sprzecznościach i nurtach rozsadzających ją od wewnątrz (upadek UE wieszczy m.in. były premier Wielkiej Brytanii pani M. Thatcher). Jedno jest pewne, od dłuższego czasu zatriumfowała w UE neokolonialna tendencja eksploatowania słabszych krajów i Polska już dotąd padła w bardzo silnym stopniu jej ofiarą. Dyktowane dziś przez Komisję Europejską skrajnie krzywdzące warunki dla Polski, czyniące z nas na trwałe kraj drugiej kategorii w UE, są po prostu nie do przyjęcia - oznaczałyby trwałą akceptację kolonialnego statusu.

Słynny polski naukowiec, badacz ze sfery polityki społecznej prof. Andrzej Tymowski, napisał już ponad pięć lat temu: "Kolejne ekipy rządowe powtarzają, że dążymy do Europy, ale niezbyt wiadomo, czy na jej pokoje, czy raczej do sutereny lub piwnicy". Zejść do piwnicy zawsze można, ale czy to ma jakikolwiek sens? Poza synekurami dla garstki karierowiczów, którzy zawsze będą gotowi służyć każdemu panu, bez względu na interesy kraju, w którym żyją.

Przypomnijmy tu, że z ostrzeżeniami przed wyłącznym jednostronnym postawieniem na wejście do Unii Europejskiej i brakiem poszukiwania rozwiązań alternatywnych wystąpił m.in. znany publicysta Bohdan Cywiński. Autor ten skądinąd popiera wejście Polski do UE, ale... nie za wszelką cenę. W publikowanym w sierpniu 2001 r. na łamach "Rzeczpospolitej" tekście Cywiński ostrzegał: "Lwia część zysku z tego rozszerzenia Unii pójdzie więc na Zachód, na to trzeba być przygotowanym. Pozostaje wierzyć, że pozostawiana nam reszta będzie wystarczająca, by wzmocnić także nas. Partnerowi na tym wzmocnieniu zależeć nie będzie. Czy będziemy umieli targować się dostatecznie zaciekle, uparcie, chytrze? Pamiętajmy, w handlu czasem zyskuje i słabszy, nigdy nie zyska niczego ten, który okaże się bezradny. Musi przyjąć każde warunki. Bezradnością jest brak alternatywy. Nie dajmy się wpędzić w taką sytuację ani realnie, ani psychicznie. (...) Cały legion ekonomistów pracuje obecnie w Polsce nad rozmaitymi aspektami przystąpienia Polski do Unii. Nie słyszałem o żadnym, który zajmowałby się badaniem koncepcji alternatywnej: co byłoby wtedy do zrobienia, do wykorzystania... Jeśli takie prace są gdzieś prowadzone, to proszę głośniej - żeby słyszała coś o tym opinia publiczna, która przecież o tym przystąpieniu ma współdecydować! A jeśli badań takich nie ma, to zawiadomcie o tym Brukselę, niech wiedzą, że mogą nam proponować warunki, jakie chcą, choćby kolonialne, bo i tak przyjmiemy potulnie wszystko, nie wiedząc, że może istnieją także wyjścia inne... (...)" [podkr. - J.R.N.] (B. Cywiński "Solidarność słabszych", "Rzeczpospolita" z 31 sierpnia 2001 r.).

Jednostronnym panegirycznym wizjom zjednoczonej ponadnarodowej Europy jako jedynego, bezalternatywnego ideału przeciwstawiają się dużo trzeźwiejsze wizje, wskazujące na różne odmienne wizje Europy, te węższe, zmaterializowane "Europy dusigroszów, księgowych i buchalterów" i te szersze "Europy sprawiedliwych związków równych z równymi". "Europa ducha". Warto w tym kontekście przypomnieć wypowiedzi niektórych hierarchów Kościoła katolickiego w Polsce, zwracających uwagę na potrzebę realnego spojrzenia na całą złożoność procesu tworzenia zjednoczonej Europy, choćby jakże znaczącą wypowiedź ks. biskupa Stanisława Stefanka w wywiadzie dla katolickiego miesięcznika "Emaus" w 2000 roku. Z jakimż rozgoryczeniem mówił on o odejściu Unii Europejskiej w swym rozwoju od tak pięknych zasad głoszonych przez jej inicjatorów w początkach tworzenia UE: "(...) Na początku podano pewne zasady. Wyglądały one na głęboko sprawiedliwe. Zanosiło się na to, że dojdzie do spotkania narodów Europy w pełnej wolności (...). Uważam jednakże, że tamten czas zostawił po sobie tylko szyld. To, co w tej chwili się dzieje, jest absolutnie nową inicjatywą i stąd mój niepokój i krytyczny stosunek do idei Unii. (...) Ktoś może powie, że jestem niesprawiedliwy, bo przecież nikt z Brukseli czołgami do nas się nie wybrał. Tym niebezpieczniejsza jest ta inwazja..." (w wywiadzie udzielonym miesięcznikowi "Emaus" w 2000 roku).

O podobnych rozczarowaniach i dwóch odmiennych wizjach Europy jakże pięknie mówił ks. biskup Józef Zawitkowski 7 grudnia 2001 roku w kościele św. Józefa w Toruniu w 10. rocznicę powstania Radia Maryja. Ksiądz biskup Zawitkowski zaakcentował: "Chcę, aby Europa była według intencji twórców Wspólnoty Europejskiej: R. Schumana, K. Adenauera i A. Gaspariego". I przypomniał głośne stwierdzenie byłego przewodniczącego UE Jacquesa Delorsa: "Jeśli w najbliższych dniach nie uda się dać Europie duszy, to nie pożyje ona długo" (cyt. za "Nasz Dziennik" z 11 grudnia 2001 r.).

Na potrzebę obiektywnego , pozbawionego apologetyki spoglądania na uwarunkowania Polski w jej negocjacjach z Unią Europejską wielokrotnie wskazywał ks. arcybiskup Józef Michalik. Tak pisał na przykład w swym cotygodniowym obszernym felietonie na łamach katolickiego tygodnika "Niedziela" z 7 kwietnia 2002 roku: "Jedność (...) domaga się uszanowania przedmiotowości, czyli godności wszystkich zainteresowanych zjednoczeniem. Polskie sukcesy w negocjacjach na temat odstępowania polskiej ziemi są tego bardzo czytelnym dowodem. Dziś Węgrzy, którzy zbyt łatwo i służalczo, może chcąc prześcignąć innych, zgodzili się na wcześniejsze terminy, żałują tego i myślą o renegocjacjach tamtego punktu. To dobry trop, który pokazuje, że nie należy negocjować na kolanach [podkr. - J.R.N.]. Tym bardziej że brukselscy decydenci nie zawsze chcą troszczyć się o dobro innych w przekonaniu, że o to zabiegać będą sami zainteresowani (...).

Jeszcze raz powtarzam - nie jesteśmy przeciw Unii, ale chcemy, aby działania przygotowujące prowadzone były uczciwie, z zachowaniem prawa szacunku do przeszłości i uczciwie ocenianej historii jako fundamentu nadziei na bezpieczniejszą przyszłość dla młodego pokolenia.

Nie wolno taić przed społeczeństwem okoliczności, że wejście do Unii Europejskiej wiązać się będzie z koniecznością ofiar, i to różnorodnych w licznych dziedzinach (choćby związanych z koniecznością dostosowania się do nowego prawodawstwa), ale ofiar nie da się uniknąć i będą one również dokuczliwe, jeśli w referendum wypowiemy się przeciwko zjednoczeniu ze strukturami nowej Europy. Samych korzyści i samych przywilejów być nie może. Przed wieloma przykrościami można się zabezpieczyć, ale trzeba je przewidzieć i mądrze negocjować. Zwłaszcza że mamy do czynienia z partnerami wspólnej kultury - a dodajmy szczerze, wspólnych (często) interesów".

W świeżo publikowanym tekście na łamach "Niedzieli" (w numerze z 17 listopada 2002 r.) ks. arcybiskup Michalik pisał: "I dzisiaj z niepokojem obserwuję brak pokory i godności wśród zabiegających o wejście do Unii Europejskiej, bo nie widać u nich troski związanej z tym, że grzeszy ta organizacja pychą, bo nie chce uznać prawa do życia dzieci nienarodzonych, bo uważa, że dewiacje seksualne mają prawo do zaistnienia i zagarnięcia praw, których nie mają normalne rodziny, i czekam, kiedy ludzie decydujący w tej sprawie upomną się o prawo Boga do szacunku także w strukturach UE. Pewnie się tego nie doczekamy, bo już wiadomo, że w unijnym dokumencie zasadniczym nie znajdzie się miejsce dla Imienia Bożego. Brak właściwej relacji do Boga rodzi egoizm i pogardę dla drugiego człowieka. Z przykrością trzeba stwierdzić, że może się to dziać i w świecie religii".

Trzecia część dodatku ukaże się w środę, 4 grudnia.

Od red. NW: Część I

prof. Jerzy Robert Nowak, Nasz Dziennik, 2002-11-28

powrot