Dziś wieczorem rząd ma przyjąć odpowiedź Polski na unijne stanowisko negocjacyjne w obszarze Rolnictwo. Ministerstwo rolnictwa zaproponowało trzy warunki, których spełnienie umożliwiałoby rezygnację polskiego rządu z pełnych dopłat dla rolników.
Wczoraj stanowisko konsultowano ze związkami rolniczymi, Krajową Radą Izb Rolniczych oraz posłami i senatorami z komisji rolnictwa.

W związku z tym, iż w aneksie do czerwcowego stanowiska negocjacyjnego w obszarze Rolnictwo Komisja Europejska utrzymuje, by polscy rolnicy stopniowo, czyli przez 10 lat, dochodzili do pełnych dopłat bezpośrednich, wiceminister rolnictwa Jerzy Plewa przedstawił trzy warunki, których spełnienie umożliwiałoby rezygnację przez polski rząd z pełnych dotacji. Wiceminister tłumaczy się, że strona polska proponuje rozwiązania równoważące, które miałyby zapewnić właściwe warunki konkurencji dla polskich rolników.

Po pierwsze, miałyby zostać zagwarantowane środki z budżetu krajowego na wsparcie produkcji rolnej.
Wiceminister Plewa podkreśla jednak, że kwoty te są ograniczone i będą zależeć od wyników negocjacji w obszarze Budżet i finanse.

Drugim sposobem tzw. rekompensacji miałoby być przesunięcie w pierwszych latach ewentualnego członkostwa Polski w UE pieniędzy przeznaczonych na wsparcie obszarów wiejskich na dopłaty bezpośrednie dla rolników. Plewa tłumaczy, że w pierwszych latach ze względu na absorpcję będą kłopoty z wykorzystaniem całej kwoty.

Trzecim instrumentem wymienionym przez wiceministra, który - jak sam podkreśla - ma wady i zalety, jest selektywna kontrola celna zboża i produktów zbożowych, rzepaku, chmielu i tytoniu. Plewa tłumaczy, że nie powoduje ona znaczących kosztów, ale także korzyści z niej płynące nie są spektakularne. Cła bowiem mają być odprowadzone do wspólnego budżetu unijnego. Przyjęcie takiego rozwiązania miałoby, w opinii Plewy, chronić polski rynek przed nadmiernym napływem towarów z UE.

Niezależnie od tego strona rządowa występuje o tzw. klauzulę ochronną. Miałaby ona zabezpieczać przed nadmiernym napływem towarów, jeżeli nastąpiłyby zakłócenia w pierwszych latach członkostwa.

Nioska w klatce niestandardowej

Ponadto w stanowisku Polska proponuje, by po ewentualnym wejściu do Unii 50 mleczarni mogło przetwarzać i skupować mleko klasy ekstra oraz pierwszej klasy, tzw. niestandardowe. Jednocześnie te zakłady będą mogły sprzedawać mleko standardowe i produkty w UE. Pozostałe firmy, zainteresowane sprzedażą swoich produktów na unijnych rynkach, będą musiały skupować wyłącznie mleko klasy ekstra, czyli standardowe.

Staramy się też o pozwolenie naszym producentom jaj na używanie jeszcze do 2011 r. dotychczasowych klatek dla kur niosek. Klatki te są niezgodne z parametrami unijnymi i będą musiały zostać wymienione. Nie wiedząc nic o unijnych wymaganiach, polscy drobiarze w ostatnich latach kupowali masowo w Niemczech klatki, które tam wycofywano z użycia, bo nie spełniały unijnych standardów.

- Dopłaty bezpośrednie są jednym z elementów pozycji konkurencyjnej, ale nie jedynym. Jeśli propozycje Unii nie będą gwarantować równej konkurencji, to możemy jeszcze wynegocjować pewien poziom wsparcia rolników z naszego budżetu narodowego - powiedziała wczoraj, kapitulując minister ds. europejskich Danuta Huebner. Dodała też, że "szanse na pełne dopłaty bezpośrednie od chwili akcesji są znikome, a właściwie nie ma takiej możliwości".

[Czyli, ujmując to inaczej, nie dość że sami, z wlasnego budżetu narodowego, będziemy musieli wspierać naszych rolników przeciwko unijnej konkurencji, to jeszcze musimy błagać Unię na kolanach żeby nam na to łaskawie zezwoliła. To jest doprawdy świetny interes ta integracja. Najpierw wpłacimy do unijnej kasy około 2,5 miliarda euro, z tych pieniędzy Unia będzie wspierała konkurujących z naszymi rolnikami rolników krajów "15", a my będziemy z własnego budżetu dopłacać naszym rolnikom aby mogli z nimi konkurować. Gdzie sens, gdzie logika? Redakcja Naszej Witryny.]

- Franz Fischler [komisarz UE ds. rolnictwa - przyp. red.] już powiedział, że nie będzie ochrony polskiego rynku. Dlatego też Unia nie pójdzie na takie ustępstwa - powiedział nam Carl Beddermann, były doradca przedakcesyjny ds. ochrony środowiska w Polsce z ramienia UE.

- Unia chce zachować polski rynek dla swoich produktów. Rzuciła piłeczkę polskiemu rządowi, skąd wróci z powrotem, by wyglądało, że są ustępstwa. Dzieje się tak tylko dlatego, że Unia daje polskiemu rządowi szansę na uspokojenie społeczeństwa. A potem i tak osiągnie swój cel, ponieważ ewentualne ustępstwa są tylko na pokaz - dodał.

Zdążyć przed Kopenhagą

Huebner po raz kolejny zadeklarowała wolę zamknięcia negocjacji przed szczytem w Kopenhadze (w połowie grudnia br.), tak aby Polska zdążyła wziąć udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w konferencji międzyrządowej na zakończenie prac Konwentu. W jej ocenie, podpisanie traktatu akcesyjnego powinno nastąpić na przełomie marca i kwietnia 2003 r. Pytana o termin referendum Huebner stwierdziła, że "powinno się ono odbyć jak najwcześniej po podpisaniu traktatu, bo wtedy największe będzie zainteresowanie opinii publicznej".

- Trzeba spośród branych pod uwagę terminów wyłączyć okres wakacji - od czerwca do października. Jeśli więc referendum nie odbyłoby się do końca maja 2003, to pozostaje późna jesień, a to byłoby zbyt ryzykowne - powiedziała minister. Przypomnijmy, że premier Leszek Miller zaproponował ostatnio jako termin referendum 11 maja 2003 r.

PrzeszkodÄ… jest hutnictwo

Polska nie zamknie na dzisiejszej sesji negocjacji w obszarze Konkurencji. PrzeszkodÄ… jest hutnictwo.
Powodem jest brak porozumienia w sprawie planowanej na najbliższe lata pomocy publicznej dla naszego hutnictwa.

- Składamy programy restrukturyzacji poszczególnych hut i deklarujemy stopniową redukcję mocy produkcyjnych. Jest to niezbędne, aby uzyskać prawo do udzielania pomocy publicznej podczas restrukturyzacji sektora hutniczego - oświadczyła wczoraj Huebner.

Unia Europejska domaga się dodatkowych wyjaśnień i informacji odnośnie do przedstawionych przez polski rząd programów restrukturyzacji sektora hutniczego. I choć Danuta Huebner zapewnia, iż o konflikcie pomiędzy Polską a Komisją Europejską nie może być tu mowy, to jednak faktem jest, że Bruksela podejrzliwie patrzy na plany rozwojowe naszych metalowców. Do 4 października br. Ministerstwo Gospodarki ma przekazać KE rozszerzone informacje na temat restrukturyzacji polskich hut. Jednocześnie minister zasugerowała, że negocjacje wydłużają się ze względu na konieczność konsultacji w samej branży.

- Jeśli chodzi o negocjacje w zakresie hutnictwa, to są tu "więcej niż dwie strony". Są również przedsiębiorstwa i to wymaga dodatkowych ustaleń oraz dodatkowej komunikacji. To siłą rzeczy wydłuża te negocjacje - zauważyła Huebner.

O planach restrukturyzacji poszczególnych hut nie mają natomiast zielonego pojęcia sami zainteresowani, tj. działające w branży związki zawodowe. Adam Ditmer, szef branży metalowców NSZZ "Solidarność", powiedział nam, że związkowcy nie mieli wglądu do opracowanych w resorcie programów restrukturyzacyjnych. Mają się z nimi zapoznać dopiero teraz.

- Rząd ma realizować program restrukturyzacji, który został wcześniej przyjęty, a nie ulegać jakimś innym naciskom - powiedział nam Ditmer. Dodał, że związki są zbulwersowane sposobem, w jaki rząd z nimi się komunikuje.

Minister Huebner z jednej strony zapewnia, że Komisja nie żąda od nas żadnego zamykania hut, gdyż przedmiotem negocjacji jest zakres przewidzianej na najbliższe lata pomocy publicznej dla hut, a z drugiej sugeruje, że prawdopodobnie kilka hut będzie musiało zakończyć produkcję.

- Negocjujemy prawo do udzielenia pomocy na następne lata, tak aby mogły się zrestrukturyzować. Warunkiem udzielania tej pomocy jest to, aby była ona zgodna z funkcjonującą w UE polityką konkurencji - twierdzi Huebner.

- Jednym z warunków tej polityki jest przedstawienie programu restrukturyzacji i z uwagi na to, że sektor hutniczy jest sektorem wrażliwym, gdzie istnieje stała potrzeba restrukturyzacji i redukcji mocy, być może niektóre huty będą w przyszłości kończyły swoją działalność z uwagi na to, że się nie mieszczą na rynku lub też nie mają szans na zwiększenie konkurencyjności - dodała minister. Ustalone podczas negocjacji warunki restrukturyzacji będą mieć dla hut duże znaczenie. Wobec stalowni, które nie wywiążą się z obiecanej Unii przez polski rząd ścieżki restrukturyzacyjnej, zastosowane będą odpowiednie środki restrykcyjne.

- W takiej sytuacji to rząd będzie musiał podjąć działania dyscyplinujące. Zapewne pomoc publiczna takiej hucie zostanie wstrzymana, a nawet niewykluczone, że przekazane wcześniej środki będą przez nią zwracane - oznajmiła minister Huebner.

[Czyli oprócz rolnictwa i paru innych rzeczy, załatwią nam też hutnictwo. Redakcja Naszej Witryny.]

Gotowe do zamknięcia

Gotowe natomiast do zamknięcia są rozdziały dotyczące sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz część instytucjonalna polityki regionalnej. Usunięta została też przeszkoda związana z rosyjskim postulatem ruchu bezwizowego do i z Kaliningradu. - Na szczęście my nie musimy na ten temat zabierać głosu, ponieważ ustaliliśmy z Rosją, że nie jesteśmy w tym wypadku krajem tranzytowym - stwierdziła Huebner.

Nie wiadomo na razie, kiedy Polska prześle Brukseli prośbę o obniżenie przyjętej przez naszych negocjatorów 22-procentowej stawki VAT w budownictwie. Wiadomo natomiast, że propozycje obniżenia podatku nie obejmą VAT-u na materiały budowlane, ponieważ, zdaniem Huebner, "nie ma takiej możliwości". Tak więc materiały budowlane w Polsce będą obciążone najwyższą w Unii stawką podatkową. Niektóre państwa Piętnastki nadal utrzymują na nie stawkę zerową.

Wyróżnienia w tekście pochodzą od red. Naszej Witryny.

Karolina Goździewska, Małgorzata Goss, Robert Knap, Nasz Dziennik, 2002-10-01

powrot