W dyskusjach na temat Unii Europejskiej najczęściej zabierają głos ludzie, którzy niejako zawodowo zajmują się tym zagadnieniem i dlatego de facto, nie można dziwić się, że ich opinie i wypowiedzi są mocno subiektywne. Nie można przecież wymagać obiektywizmu od osób w różny sposób opłacanych z pieniędzy unijnych.

Moje spojrzenie może być o tyle bogatsze, że jestem obywatelem dwóch państw: Polski - starającej się o wejście do Unii Europejskiej, i Szwecji - będącej już członkiem Unii. Jestem zatem, przynajmniej w jakimś stopniu, osobnikiem dwukulturowym, co być może wzbogaca moje spojrzenie i oceny. Jedno jest pewne: jestem najpierw Polakiem, a dopiero potem Europejczykiem i w tej europejskości - Szwedem.

Istnieją trzy głÃ³wne czynniki, dla których Polska powinna przystąpić do zjednoczonej Europy: historyczny, polityczny i gospodarczy. Wymienienie czynnika ekonomicznego na ostatnim miejscu może wielu zdziwić, ale zrobiłem to z rozmysłem; skutki błędów ekonomicznych można bowiem znacznie szybciej zniwelować i naprawić, niż błędy na niwie historyczno-społeczno-politycznej.

Specjalnie też nie używam nazwy Unia Europejska, ponieważ słuszność lub niesłuszność mojej tezy zależy od tego, jaką postać przyjmie zjednoczona Europa.

Zjednoczona Europa ma zrzeszać państwa, które w zdecydowanej większości posiadają swoje korzenie w cywilizacji łacińskiej. Jest w tym jeden wyłom, ale za to olbrzymi. Najsilniejsze ekonomicznie państwo Europy (Niemcy) korzenie swoje posiada w cywilizacji bizantyjskiej; nawet tytuł cesarza Niemiec (Kajzer) nie pochodzi o łacińskiego Cezar, lecz od bizantyjskiego Kajdzar. Oczywiście Niemcy wywodzą się duchowo z Bizancjum, ale żyjąc jako enklawa wśród łacinników, nabyli pewnych ich cech. Jednak wspólne korzenie cywilizacyjne Niemiec i Rosji od stuleci powodowały łatwe wzajemne dogadywanie się, tak Stalina z Hitlerem, jak carów z kajzerami.

Polska mogąc samodzielnie decydować, opowiedziała się po roku 1989 za cywilizacją, w której od ponad tysiąca lat tkwi. Jednak tak Polska, jak być może później Litwa, Łotwa i Estonia, należąc do cywilizacji, w której narodziła się demokracja i leżąc na styku granic z cywilizacją (bizantyjską), która nigdy jej nie zaznała, ma do spełnienia wielką rolę edukacyjno-cywilizacyjną.

Korzenie

To słowo w sposób bezpośredni kojarzy nam się od razu z przyrodą. I to chyba dobrze. Przypomina nam bowiem o porządku panującym w niej i o skutkach zachwiania tego porządku. Nasze korzenie, nasze ludzkie bytowanie, również mają swój specyficzny porządek, którego bez przykrych konsekwencji ignorować nie można. Osobnicy homo sapiens przypisani są najpierw swoim rodzicom, swojej rodzinie (nazwisku), narodowi, państwu, kontynentowi i na końcu wszyscy jesteśmy istotami ziemskimi. Kolejność tego uszeregowania stanowi istotę omawianego tematu, stanowi bowiem swoiste ordo caritati (porządku serca), bez zachowania którego nie możemy w sposób poważny mówić o naszych duchowych korzeniach.

Europejska struktura wielonarodowa to na pewno nie wymysł pana Schumana i spółki. Na przestrzeni wieków pojawiało się wielu zwolenników zjednoczenia Europy, choćby św. Cyryl i Metody, Monteskjusz, Saint Simon, Kant i wielu innych. Od czasów Państwa Wielkomorawskiego (VIII-X w.), które poza Morawami i Słowacją do końca IX wieku objęło Czechy, Łużyce, Śląsk, Panonię (część Węgier) i prawdopodobnie Małopolskę, przez ponad tysiąc lat powstawały i funkcjonowały w Europie środkowej różne organizmy wielonarodowe. Bywały uwikłane w konflikty, ale ich związki miewały bardzo uniwersalne i pozytywne skutki.

Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że najtrwalszą Unią państw w Europie (przetrwała czterysta lat) była Unia polsko-litewsko-ruska (nie utożsamiać ruska z rosyjską; Rusini i Rosjanie to nie ta sama nacja). Została ona zniszczona dopiero w XVIII wieku w wyniku wewnętrznego rozkładu moralnego oraz agresji sąsiednich imperiów, z których najmniej opresyjnym były Austro-Węgry, obejmujące dzisiejsze tereny Austrii, Czech, Słowacji, Małopolski, częściowo Ukrainy i Rumunii, oraz Węgry, Słowenię, Chorwację i Serbię. Był to obszar prawie w całości zamieszkały i zdominowany przez ludność wiary chrześcijańskiej (w większości katolickiej), żywej tu do dziś. W XIX wieku był to także obszar wielkiego ożywienia patriotyzmów i aktywności narodowych.

Wiara katolicka i żywy patriotyzm łączyły w walkach za naszą i waszą wolność młodych działaczy i bojowników różnych narodowości. Niemałą rolę odegrały tu polskie inspiracje uszlachetnione w okresie niewoli ideały unii jagiellońskiej. Chrześcijańskie idee ładu moralnego oraz związanej z nim wolności i solidarności narodów głosił w swych paryskich wykładach Adam Mickiewicz, a słuchali ich m. in. młodzi Bułgarzy, Chorwaci, Czesi, Polacy, Litwini i Rusini.

Te korzenie uprawniają nas, by stanąć w pierwszym szeregu cywilizowanej Europy. Ale w pewnych środowiskach stało się modą, czy wręcz dobrze widzianą manierą, umizgiwanie się do różnych nacji, przy równoczesnym deprecjonowaniu nacji własnej. Ma to być wyraz nowoczesności, postępowości, europejskości, światowości itd. itp., a jest w rzeczywistości przejawem i wyrazem zwykłego zaprzaństwa w imię korzyści towarzysko-finansowych.

W kręgu cywilizacji łacińskiej jest naturalne, że wyrastając z chrześcijańskich korzeni jesteśmy zobligowani do szanowania wszystkich nacji i wszystkich ludzi. Byłoby jednak niemoralne, gdybym koledze pomagał kosztem brata, a jego rodziców kochał mocniej niż własnych. Na tej samej zasadzie - zasadzie wspólnych korzeni - jest obowiązkiem kochać własną ojczyznę ponad inne nacje, ponieważ ojczyznę, tak jak matkę, nie kocha się za coś, lecz po prostu dlatego, że jest.

Tak właśnie wyraża się ów ordo caritati. Tak ów porządek winien wyglądać.

Świat jest tak urządzony, że rodzimy się różni i z wielu powodów do tych samych zagadnień podchodzimy rozmaicie (co nie znaczy równie dobrze, równie mądrze czy równie roztropnie). Zależy to od poziomu i stanu naszej duchowości. Jednak osobnik, nawet urodzony w niewoli, będzie miał zawsze niczym nie zachwianą mentalność człowieka wolnego; a drugi, choć urodzony na wolności, pozostanie przez całe życie mentalnie zniewolony. Zniewolona lub wolna, duchowość człowieka ma duże znaczenie w podejściu do tak poważnego procesu, jakim jest jednoczenie Europy. PRL pozostawiła nam w spadku całe rzesze zaprzedanych kanalii, ale też ludzi moralnie dobrych, choć mentalnie zniewolonych.

Duchowa wolność lub zniewolenie dla ludzi zniewolonych ich korzenie nie grają żadnej roli, lub mają znaczenie zaniedbywalnie małe. Jest to powodem, że oto obecnie jesteśmy świadkami, jak ci sami ludzie, którzy przez całe dziesiątki lat chcieli jednoczyć Europę według przepisów Lenina i przy każdej okazji machali czerwonymi szturmówkami, dzisiaj równie ochoczo jednoczą Europę według przepisów Schumana i równie ochoczo przy każdej okazji machają szturmówkami - tym razem błękitnymi. Próżno było (i jest) wyglądać w ich dłoniach drzewca z materią biało-czerwoną.

Z ust warszawskich polityków (tak rządowych, jak i tych z kręgu proeuropejskiej opozycji) często przebijają słowa troski o rzekomą polską wiarygodność (co jest zapewne podświadomym wyrażeniem braku osobistej wiarygodności).

Polska wielokrotnie - w przeszłości i obecnie - dawała dowody swojej wiarygodności. To polityk, który nie stara się sprawdzić wiarygodności swego negocjacyjnego kontrpartnera, jest niewiarygodny.

Pytanie o wiarygodność Unii należy odnieść do historycznych doświadczeń Europy zachodniej w zakresie tworzenia unii międzynarodowych. W krajach tej części Europy wszelkie unie były najczęściej wynikiem drapieżnych zabiegów dynastycznych lub podbojów i były stosunkowo krótkotrwałym źródłem dość bezdusznych i despotycznych struktur państwowych. Owocowało to wojnami religijnymi i powstaniem zasady "czyj tron tego religia". Przez całe stulecia państwa tego obszaru podstępem i przemocą tworzyły swoje monstrualne imperia kolonialne. Te złe doświadczenia z historii ciążą i na dzisiejszej Unii Europejskiej.

Kreowany w Unii sztywny model zunifikowanej, scentralizowanej i zbiurokratyzowanej administracji, z autorytarną, a być może wkrótce już totalitarną władzą, wywodzi się w prostej linii z owej złej historii i jest całkowicie przestarzały.

Wprowadza się starą zasadę "czyj tron, tego religia", co przy obecnej obsadzie "tronów" oznacza panowanie agresywnego i nietolerancyjnego w stosunku do innych ateizmu z jego ideologią i prawem.

Istnieje w Unii skrywany, ale rzeczywisty podział państw na kategorie. Pierwsza kategoria to obecni członkowie UE, a druga to państwa kandydackie, których przyłączenie ma służyć interesom członków I-szej kategorii. Być może to tylko zbieg okoliczności, ale warto przypomnieć, że gdy w 1957 roku tworzono Europejską Wspólnotę Gospodarczą (poprzedniczkę UE), niektóre państwa członkowskie posiadały jeszcze imperia kolonialne i dla tych właśnie kolonii Traktat Rzymski przewidział status państwa stowarzyszonego. Taki też status przyjęto dla Polski i reszty kandydatów w Traktacie o Stowarzyszeniu z Krajami Unii, z grudnia 1991 roku.

Obecnie najczęściej funkcjonują dwie wizje zjednoczonej Europy:

Europa pod postacią Stanów Zjednoczonych Europy (czy pod zaczynającą już funkcjonować trafniejszą nazwą Związek Socjalistycznych Republik Europejskich)

oraz

Europa pod postacią Europy Ojczyzn.

Pierwsza z tych wizji zakłada zbudowanie w Europie tworu państwowego ze stolicą w Brukseli; zbudowanie monolitu państwowego na wzór USA (lub... ZSRR) w maksymalny sposób zunifikowanego, z zanikającymi różnicami nie tylko w gospodarce (co byłoby jeszcze najbardziej wskazane), ale również z zanikającymi różnicami w kulturze i sztuce (co byłoby tragedią).
Bodaj najlepszym przykładem monolitycznej budowy (w tym właśnie znaczeniu) jest piramida. Surowy kamień przycina się do wymaganych wymiarów, aby jako odpowiedni materiał pasował do projektu całości. A więc każde państwo - kamień jest przycinane poprzez maksymalną unifikację, by pasowało do piramidy Stanów Zjednoczonych Europy.

Dziś maksymalnie unifikująca się Unia Europejska coraz bardziej w wielu cechach przypomina Związek Sowiecki. Zważywszy jeszcze na to, że w większości państw Unii Europejskiej rządzą socjaliści, zaczyna już funkcjonować określenie Unii jako Związek Socjalistycznych Republik Europejskich. Na niedawno zorganizowanej w Warszawie konferencji Władimir Bukowski powiedział o procesie integracyjnym w Europie: mieszkam od wielu lat na Zachodzie i muszę powiedzieć, że tutejsze reakcje na zmiany zachodzące w Europie przypominają mi coraz bardziej sytuację znaną mi ze Związku Sowieckiego. Związek już nie istnieje, ale jego cechy stały się nieśmiertelne. Europa zaczyna się coraz bardziej sowietyzować. Najbardziej wyraźnym przykładem tego zjawiska jest Unia Europejska. (...) od lat porównuję Unię Europejską do Związku Sowieckiego, bowiem oba te twory są to dwa wcielenia polityki prowadzonej przez lewicę. Paradoksalnie jestem nawet skłonny uważać, że Związek Sowiecki był konstrukcją bardziej logiczną, choć oczywiście dużo bardziej okrutną. Różnica pomiędzy Unią Europejską a Związkiem Sowieckim jest taka, jak pomiędzy mienszewikami a bolszewikami.

Inną wizję zjednoczonej Europy lansowali przed laty prezydent Francji Charles de Gaulle, a potem brytyjska premier Margaret Thatcher. Ich projekt można by nazwać wspólnotą - odwrotnością monolitu-piramidy.

W Europie-piramidzie poszczególne państwa spełniają rolę służebną, a nawet służalczą wobec Unii.

W Europie-wspólnocie odwrotnie. To właśnie owa wspólnota miałaby tworzące ją państwa wspomagać i chronić, zapewniając im rozwój i umożliwiając bycie sobą. I tak jak modelem pierwszej wizji jest piramida, w której wszystkie kamienie są jednakowe, tak istotę drugiej wizji najlepiej oddaje silna duchem, zjednoczona we współpracy rodzina, w której każdy, choć jest innym samodzielnym organizmem, poprzez wzajemną współpracę buduje dobrobyt całej wspólnoty.

Ten model nie jest wymysłem naukowców, ani jakichś szamanów, lecz jest empirycznie sprawdzony poprzez tysiące lat egzystencji ludzkości.

Żyjąc obok siebie od setek lat europejskie kultury narodowe z naturalnych przyczyn przenikają się nawzajem ubogacając się przez to (dlatego pogranicza są zawsze kulturowo najciekawsze). Kultury te jednak nigdy nie będą stanowiły kulturowego monolitu. Będą miały pewne cechy wspólne, ale język, taniec ludowy i wiele, wiele innych spraw zawsze będzie inaczej wyglądać w Goeteborgu, Barcelonie, Monachium, Marsylii, czy Łowiczu.

Wszyscy, pomijając ignorantów czy manipulantów, powinni to łatwo zrozumieć. To są przecież nasze korzenie, a każdy je ma.

Korzyści kosztem innych

O Unii Europejskiej trzeba mówić prawdę. Wpływać na przyjęcie takiego modelu zjednoczonej Europy, który będzie promował kulturowe dziedzictwo poszczególnych narodów i będzie dla nich pod każdym względem sprawiedliwy. Groteską są telewizyjne występy w roli mentora jakiegoś młodzieńca, który jeszcze nie używa maszynki do golenia, a już z pogardą wyraża się o ludziach, którzy dostrzegają i zgłaszają problemy związane z naszym wchodzeniem do Unii. Nie istnieje przecież jeden model jednoczenia się Europy. Gdyby w Europie zachodniej dokładniej uczono historii, to nadęci unijni decydenci wiedzieliby, że Polacy zawsze zdołają rozerwać niesprawiedliwy i niegodny gorset. Przykładów było w historii aż nadto.

Dużo do myślenia dała mi wypowiedź Carla Beddermana, zagranicznego doradcy przedakcesyjnego z ramienia Unii Europejskiej, który niedawno powiedział: Unia Europejska nie jest braterskim związkiem krajów europejskich kierowanych wysokimi ideałami, jak zwykła sama o sobie mówić i jak jest przedstawiana przez polski rząd. Przypomina raczej przymusowy, gburowaty cech kupiecki, w którym każdy próbuje zapewnić sobie korzyści kosztem innych.

Jedność na stosie trupów

Niestety, poprawiaczom świata, nazywanym ostatnio globalistami (to nie jest wymysł naszej epoki, jedynie nowoczesne technologie przyspieszyły ten proces) od kilkuset lat marzy się rząd światowy. Aby tego dokonać, muszą utworzyć kilka tworów państwowych, którymi będzie łatwiej zarządzać niż ponad setką mniejszych państw. Droga do tego wiedzie przez Stany Zjednoczone Europy.

Aby jednak zbudować owe United States of Europe (równie dobrze/źle brzmi Sojusz Sojedinionnych Respublik Jewropejskich lub stosowna nazwa po niemiecku) musi zaistnieć warunek wstępny, który legł u podstaw utworzenia obecnych United States of America.

Tam i wtedy systematycznie przez kilkadziesiąt lat mordowano ludność tubylczą - Indian. Natomiast na ich miejsce sprowadzono ludność europejską (koloniści) i afrykańską (niewolnicy). Cała ta rzesza ludzi oderwana od swoich własnych korzeni, była bardzo podatna na działanie mieszaniny asymilacyjnej. Na północ od Rio Grande wymieszano setki kultur i poprzez jednoczesne zniszczenie kultury tubylczej zdołano stworzyć specyficzną kulturę amerykańską, z własnymi, liczącymi dopiero około 200 lat korzeniami.

W Europie również istnieje możliwość zbudowania zunifikowanego kulturowo na wzór amerykański społeczeństwa. Ta możliwość istnieje tylko i jedynie przy zachowaniu amerykańskich, niezbędnych w tym procesie warunków wstępnych (eksterminacja tubylców).

Należy zatem, mówiąc najbardziej delikatnie, zredukować tubylczą ludność Europy, posiadającą swoje odrębne korzenie narodowe i na nasze miejsce sprowadzić, podobnie jak w czasach wczesnoamerykańskich, wygłodniałych kolonistów nie posiadających w nowym miejscu osiedlenia swoich korzeni, a przez to absolutnie podatnych na wszelkie działanie asymilacyjnego młyna. Oczywiście obecnie nikt nas, Europejczyków, nie będzie wyrzynał metodami Dzikiego Zachodu.

My sami się wyrżniemy i już się wyrzynamy metodą od niechcianego dziecka do niechcianego dziadka

To właśnie na puste miejsce pozostawione przez zamordowanie nienarodzonego człowieka będą napływać nowi koloniści.

Inną sprawą jest przywództwo w zjednoczonej Europie, do którego pretensje zgłaszają różne państwa. Najpoważniejszym kandydatem do obsadzenia tej roli są ze względu na swój potencjał Niemcy. Naiwnością jest jednak sądzić, iż po drugiej wojnie światowej, przeszły one tak dużą metamorfozę, że przekształciły się z wilków w owieczki. Być może jakiś nieznaczny ruch w tym kierunku odbył się.

Nie można jednak zapominać, iż Niemcy w odróżnieniu od większości państw europejskich wywodzących się z cywilizacji łacińskiej, są cywilizacyjnie pochodzenia bizantyjskiego i że w przeciągu kilku pokoleń nie jest absolutnie możliwe wykorzenienie mentalności ukształtowanej przez ponad tysiąc lat. Naiwnością jest więc również sądzić, że Niemcy będące największym płatnikiem netto w Unii Europejskiej czynią to z pobudek humanitarnych. Pomijając doraźne akcje, w wielkiej polityce niemieckiej nigdy nie funkcjonowało pojęcie pobudek humanitarnych.

Nowa marka nazywa się euro

To, czego nie czynili orężnie, czynili pieniądzem. Trudno było wprowadzić w całej Unii niemiecką markę jako wspólną walutę. Ale nieważne, jak nazywa się waluta, ważne, kto trzyma na niej rękę. Bank jest w Stuttgarcie, a nowa marka niemiecka nazywa się Euro.

Jesteśmy straszeni, że dla obecnej postaci Unii Europejskiej nie ma alternatywy i że to Unia jest dla nas przyszłością. Gdzie zatem jest wolność, skoro nie mamy możliwości wyboru? Jak można mówić i myśleć o rozwoju kraju, skoro z góry zakłada się, że w naszym kraju tylko 5% może być zatrudnionych w rolnictwie? Co z resztą? A może raz Unia Europejska spojrzałaby na człowieka przez pryzmat jego godności, nie ekonomii?

Europa, Polska, wiara

Do zjednoczenia kontynentu europejskiego droga jest jeszcze daleka, nie będzie jednak wspólnoty Europy, dopóki nie będzie ona wspólnotą ducha. Ten najgłębszy fundament jedności przyniosło Europie i przez wieki go umacniało, chrześcijaństwo.

Jest to prawda zdefiniowana przez ludzi, w głos których mogę się jedynie wsłuchiwać, a nie - posądzony o skrajną megalomanię - polemizować z nią.
Rozważając przystąpienie Polski do Unii nie można zapominać o duchowym dziedzictwie Europy i o tym, jak wielkim zagrożeniem w państwach Zachodu jest laicyzacja, kosmopolityczna ideologia i cywilizacja konsumpcji. Obrona wartości chrześcijańskich jest tu kwestią absolutnie zasadniczą i w tej kwestii Polska może odegrać wiodącą rolę.

ADAM PAWEŁCZYŃSKI
Goeteborg
Tytuł zaczerpnięty z programu artystycznego wystawianego w jednym z teatrów warszawskich w 1939 roku.

ADAM PAWEŁCZYŃSKI, Tygodnik Głos, 2002-07-06

powrot