Przyjęte w piątek późnym wieczorem przez rząd stanowisko w sprawie warunków zakupu ziemi rolnej w Polsce przez dzierżawców z UE już w sobotę zostało przekazane do Komisji Europejskiej. Rząd zgodził się w nim, aby cudzoziemcy łatwiej mogli kupić ziemię rolną w Polsce.

Rząd zgadza się, aby momentem, od którego liczony będzie okres przejściowy dla cudzoziemców dzierżawiących ziemię w Polsce, była data podpisania umowy dzierżawy. Wcześniej mówiło się, że obcokrajowiec będzie mógł kupić ziemię rolną (o ile oczywiście Polska znajdzie się w Unii) po trzech latach (w województwach wschodnich) i po siedmiu (w zachodnich), licząc od chwili akcesji. Rząd ustalił też, że cudzoziemcy, którzy mieszkają w Polsce od co najmniej czterech lat, będą mogli kupować tzw. drugie domy z pominięciem 5-letniego okresu przejściowego.
Ziemie w Polsce będą mogli nabywać tylko rolnicy samozatrudniający się jako osoby fizyczne. Oznacza to, że będą musieli udowodnić, iż od początku trwania umowy dzierżawy samodzielnie uprawiali tę ziemię i mieszkali w Polsce. Stanowisko rządu nie zamyka jednak drogi do kupna polskiej ziemi tym obcokrajowcom, którzy dzierżawili ją na podstawie umowy podpisanej nie przez osoby fizyczne, a prawne (czyli spółki w rozumieniu prawa handlowego). Różnica polega tylko na tym, że ci rolnicy będą musieli przekształcić swoją umowę. Jednak okres przejściowy dla nich i tak będzie biegł od chwili zawarcia umowy, a nie od momentu jej przekwalifikowania. Rząd tłumaczy to niechęcią do tworzenia w Polsce "dwóch kategorii osób dzierżawiących". Stanowisko, jakie przyjął rząd, zostało uzgodnione podczas ubiegłotygodniowej wizyty w Warszawie unijnego komisarza ds. rozszerzenia Guentera Verheugena.
Gdy, jeszcze przed posiedzeniem rządu, nie było znane stanowisko uzgodnione przez Millera z Verheugenem, wicepremier Kalinowski przekonywał, że zagwarantuje ono, iż nie będzie wykupu polskiej ziemi i spekulacji nią. Po jego upublicznieniu wiadomo już, że jeśli Polska wejdzie do Unii 1 stycznia 2004 r., to już wówczas własnością cudzoziemców może się stać nawet 500 tys. ha polskiej ziemi rolnej, którą dzierżawią. Dla porównania - w tej chwili obcokrajowcy zakupili 28,652 tys. ha (na razie, aby kupić ziemię w Polsce, potrzebna jest zgodna szefa MSWiA, ministra obrony narodowej, ministra rolnictwa i samorządu lokalnego). Tymczasem jeden z prominentnych polityków PSL, wicemarszałek Sejmu Janusz Wojciechowski uważa, że zmodyfikowane przez rząd stanowisko jest dobre, choć nie aż tak, jak ludowcy sobie to wyobrażali.
- Myślę, że można uznać, iż jest to do przyjęcia i PSL tutaj wiele osiągnęło - powiedział PAP Wojciechowski. Według niego, sprawił to upór PSL.
- To sukces PSL i osobisty sukces premiera Kalinowskiego - uważa wicemarszałek.
- Trzeba się cieszyć z tego, że uzgodnione warunki są daleko lepsze od tego, na co się zanosiło - mówił.
Tymczasem wielu polityków opozycji mówi wprost, że stanowisko przedstawione przez rząd jest sprzeczne z interesem Polski i interesem polskich rolników. Poseł Piotr Krutul z Ligi Polskich Rodzin podkreśla, że jest to pójście na zgniły kompromis. - To co mówił premier Kalinowski, że będzie blokował sprzedaż ziemi do czasu tzw. liberalizacji handlu, to zwykły blef. Widać, że poszedł na układy. Natomiast Antoni Macierewicz (LPR) powiedział, że zgoda na "swobodną sprzedaż ziemi jest zgodą na wydarcie milionom Polaków ostatniego kapitału, jaki posiadają". Zdaniem posła Wacława Klukowskiego z Samoobrony, koalicji SLD - UP - PSL bardziej zależy na stanowiskach w Brukseli niż na interesie Polski. Samoobrona wznawia zbieranie podpisów pod wnioskiem o wotum nieufności dla ministra rolnictwa Jarosława Kalinowskiego - poinformował PAP doradca szefa Samoobrony Janusz Maksymiuk.
Od początku urzędowania nowego rządu premier Miller wyjaśniał, że strach przed wykupem polskiej ziemi jest nieuzasadniony, bo "Niemcy wolą kupować ziemię na hiszpańskiej Majorce". Wypowiedź ta dziwi choćby w kontekście tego, co można usłyszeć lub przeczytać w prasie wydawanej za naszą zachodnią granicą. W Niemczech coraz liczniejsza jest grupa ludzi, którzy chcieliby całkowicie powrócić na ziemie dawnych Prus Wschodnich. Do polskiej ambasady w Berlinie nieustannie wpływają zapytania, w jaki sposób i kiedy można kupić w Polsce dom lub ziemię. W hiszpańskiej zaś wielkiego tłoku nie ma...
Sam premier Miller wkrótce po zakończeniu specjalnego posiedzenia Rady Ministrów, na którym rząd znacznie złagodził stanowisko w kwestii sprzedaży ziemi cudzoziemcom, udał się na urlop w Alpy Francuskie. Czyżby chciał uniknąć wielu trudnych pytań, związanych ze sprzedażą ziemi?

Mikołaj Wójcik, Nasz Dziennik, 2002-03-04

powrot